"Tarix we bügün" ( 2013 - yili 9 - ayning 22 - küni)

Muxbirimiz ümidwar
2013-09-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghur alimi abduréhim tursun
Uyghur alimi abduréhim tursun
misranim.cn

"Tarix we bügün" sehipisi boyiche ottura esirler Uyghur pelsepiwi pikirliri tarixi boyiche tunji qétim doktorluq unwani alghan Uyghur alimi abduréhim tursunning ilmiy hayati we uning "Deslepki ottura esir Uyghurlirining pelsepiwi pikirliri" mawzuluq kitabi heqqidiki melumatlar, osman batur heqqidiki tarixiy melumatlar we shahidlarning inkasliri türkiye bilen ottura asiyaning tarixi baghlinish mesililiri we bashqilar tonushturulidu.

Akadémik eziz narinbayéf we proféssor ablet kamalof a. Tursunning "Deslepki ottura esir Uyghurlirining pelsepiwi pikirliri" mawzuluq kitabi heqqide

Oyghan teyyarlidi

Deslepki ottura esir Uyghurlirining pelsepiwi pikirliri témisida doktorluq unwan alghan tunji Uyghur alimi abduréhim tursun 29 yéshida sabiq sowét ittipaqining ilim ochaqliridin biri bishkek shehiride 2002 - yili qirghizistan penler akadémiyisining mexsus déssirtatsiye yaqlash kéngishide "Deslepki ottura esirler Uyghur pelsepiwi pikirlirining kélip chiqish menbesi we éwolyutsiyisi (buddizm pelsepisi matéri'alliri asasida)" namliq ilmiy emgikini muweppeqiyetlik yaqilighan idi.

Qirghizistan penler akadémiyisining akadémiki, proféssor, Uyghur alimi eziz narinbayéf abduréhim tursunning eyni waqitta dissértatsiyilik ilmiy emgikini muweppeqiyetlik tamamlap, proféssor we akadémiklarning yuqiri bahasigha ériship doktorluq unwani bérilgenlikini körsetti. Akadémik eziz narinbayéf a. Tursunning ilmiy emgiki we tirishchanliqigha yuqiri baha berdi.

A. Tursun yene 2002 - yili, özining mezkur ilmiy ishi asasida "Deslepki ottura esir Uyghurlirining pelsepiwi pikirliri" namliq emgikini rus tilida neshr qildi. Bu kitabqa eziz narinbayéf kirish söz pikiri yazdi. Mezkur kitab bir nechche qisim we böleklerdin, yeni pelsepe penliri doktori, proféssor, qirghizistan milliy penler akadémiyisining hörmetlik akadémiki, qirghizistanning xizmet körsetken pen erbabi eziz narinbayéfning kirishme sözidin, muqeddimidin, "Uyghur ijtima'iy - pelsepiwi pikirlirining shekillinishi we rawajlinishining ijtima'iy - medeniy amilliri" we "Uyghur mutepekkürlirining ijtima'iy - pelsepiwi qarashlirining rawajlinish alahidilikliri" digen ikki baptin, shundaqla xulase we paydilinilghan edebiyatlar tizimidin ibarettur.

Kitap sherq xelqlirining, jümlidin Uyghurlarning ijtima'iy - pelsepiwi pikirliri mesililiri boyiche shughulliniwatqan tetqiqatchilar, shuninggha qiziqquchilar üchün muhim menbe bolup xizmet qildi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan tarix penliri doktori ablet kamalof bu heqte öz qarashlirini otturigha qoyup, abduréhim tursunning eyni waqitta öz témisini tetqiq qilish üchün peqet pelsepe sahesidila ögenmestin, belki yene Uyghurlar we bashqa türkiy xelqlerning tarixi, medeniyitini tetqiq qilip chongqur ögen'genliki, rus we bashqa millet alimlirining her xil tildiki eserlirini tiriship oqup öginip chiqqanliqi, netijide ottura asiya Uyghur pelsepiwi pikirliring tarixi menbelirini muweppeqiyetlik yorutqanliqini tekitlidi. U, abduréhim tursunning istiqbali zor yash alim süpitide meydan'gha chiqqanliqi uning "Deslepki ottura esirler Uyghurlirining pelsepiwi pikirliri" mawzuluq rus tilida neshir qildurghan ilmiy esiri arqiliq namayen qilin'ghanliqini bildürdi.

A.Tursunning kitabidin ariyilerni diqqitinglargha sunimiz.

Qedimdin bügün'giche türkistan - türkiye munasiwiti toghrisida söhbet

Erkin tarim teyyarlidi

Türkiyidiki tarixchilar, anatoliye, yeni türkiyidiki türklerning ata - bowilirining türkistandin, ydni bügünki orta asiyadin kelgenlikini yazidu. Tarix kitablirida türklerning türkistandin qachan qandaq kelgenliki, qaysi döletlerni qurghanliqi xatirlen'gen bolsimu, 1000 yilliq tarix jeryanida türkistan bilen türkiye otturisidiki munasiwetning qandaq tereqqiy qilghanliqi toghrisida etrapliq melumat yoq. Shunga yéqinqi yillardin béri türkiyidiki bezi téléwizye qanalliri bu heqte mexsus tarix programmiliri ishlep anglatmaqta. Yéqinda amérika mishigén uniwérsitéti oqutquchisi prof. Dr. Timur qoja'oghlu ependi türkiyining eng chong téléwiziye qanalliridin biri bolghan "Xaber türk" >te türkistan - türkiye munasiwitide ashkarilanmighan nurghun mesililerni otturigha qoydi. U, Uyghurlarning anatoliyege kélip olturaqlishishi toghrisidimu yéngi melumatlarni otturigha qoydi. Biz bu heqte téximu tepsili melumat élish üchün prof. Dr. Timur qoja'oghlu bilen söhbet élip barduq.

U, ottura asiya, yeni türkistan bilen türkiye otturisidiki munasiwetning qedimiy tarixqa ige ikenlikini, hetta 13 - esirde Uyghurlarning anatoliyede dölet qurghanliqini, türkistan xelqining her dewirde türkiye türklirige yardem qilghanliqini, türkistan bilen türkiye otturisidiki munasiwetning héch qachan üzülüp qalmighanliqini, türkistan - türkiye munasiwiti toghrisida tarixchilar köplep eser yazghan bolsimu, nurghun nersilerdin xelqning bixewer ikenlikini, yéqinqi yillardin béri téléwiziye we resimlik hékayilar arqiliq bularning xelqqe anglitiliwatqanliqini misallar bilen anglatti.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet