100 Türk adwokat b d t gha Uyghurlar toghrisida birleshme erzname sunmaqchi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-06-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Enqere adwokatlar uyushmisining ezasi faruq keleshtimur ependi.
Enqere adwokatlar uyushmisining ezasi faruq keleshtimur ependi.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyening herqaysi wilayetliridiki adwokatlar uyushmisigha eza 100 adwokat nöwette Uyghurlar duch kéliwatqan éghir zulumlar toghrisida birleshken döletler teshkilati kishilik hoquq kéngishige birleshme erzname teyyarlighan.

Biz mezkur erzname toghrisida melumat igilesh üchün buninggha bashlamchiliq qiliwatqan enqere adwokatlar uyushmisining ezasi faruq keleshtimur ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. U bu birleshme erznamini b d t gha sunushtiki meqsiti toghrisida toxtilip, mundaq dédi: "Bügün türkiyede köp sanda ammiwi teshkilatlar, aliy mektep oqutquchiliri we muxbirlar sherqiy türkistan mesilisige köngül bölüwatidu. Lékin biz bu heqte qanuniy jehettiki xizmetlerning kemchil ikenlikini körduq. Buningda xelq'ara qanun yolliridin toghra paydilinish, sherqiy türkistan dewasini qanuniy küresh yoligha kirgüzüsh üchün adwokatlar bir yerge jem bolup, xitayning sherqiy türkistanda élip bériwatqan insan qélipidin chiqqan qirghinchiliq siyasetliri toghrisida erzname teyyarliduq, buni emdi b d t gha sunmaqchimiz."

B d t kishilik hoquq kéngishige zulumgha uchrighan millet yaki shexsler erz sunsa bolidiken, yeni kishilik hoquq depsendichiliklirini körgen yaki qolida bu heqte ispati bar bolghan kishiler yaki guruhlar erz iltimasi sunalaydiken. Türkiyediki 100 adwokat we Uyghur kishilik hoquq depsendichilikini bilidighan bir guruh mezkur erznamini teyyarlap chiqqan. Adwokat faruq keleshtimur ependi b d t gha sunush üchün 100 türk adwokat qol qoyghan erznamige köp sanda ammiwi teshkilat we kishilik hoquq teshkilatlirining Uyghurlar toghrisida teyyarlighan doklatlirini ispat süpitide qoshup ewetidighanliqini bayan qildi. U mundaq dédi: "B d t gha sunmaqchi boluwatqan erz iltimasimizning deslepki nusxisi teyyarlandi. Onlighan xelq'ara teshkilatlarning sherqiy türkistandiki kishilik hoquq depsendichilikliri toghrisida teyyarlighan doklatlirini ispat süpitide birlikte sunimiz. Xitayning buninggha jawab bérish mejburiyiti bar. Biz türk adwokatlar xitayning sherqiy türkistanliqlargha élip bériwatqan irqiy qirghinchiliq siyasitige qarap turalmaymiz. Xelq'ara qanun'gha tayinip turup buni hel qilish yolini izdeymiz."

D u q we bashqa xelq'araliq teshkilatlarmu birleshken döletler teshkilatigha erzname sunup kelmekte. Xitay birleshken döletler teshkilatidiki munasiwetlik toxtamnamilargha qol qoyghan bolghachqa, d u q ning eriznamilirige b d t da jawab bérishke mejbur bolghan. Emma xitay hökümiti xitayning az sanliq milletler siyasitining yaxshi ikenlikini, Uyghurlargha qaritilghan kishilik hoquq depsendichilikining mewjut emeslikini ilgiri sürüp kelmekte. Undaqta, 100 türk adwokat teyyarlighan birleshme eriznamining ünümi bolamdu? d u q re'isi dolqun eysa ependi bu heqtiki ziyaritimizni qobul qilip, 100 türk adwokat bergen bu birleshme erznamining xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitining insaniyliqqa qarshi élip bériwatqan jinayet ikenlikini ispatlash üchün zor ehmiyetke ige ikenlikini bildürdi.

Xitay birleshken döletler teshkilatigha eza dölet bolup, b d t diki nurghun mesililerde jawabkarliqi bar. D u q re'isi dolqun eysa ependi b d t gha herqandaq teshkilat, shexs we guruhlar erz qilsa bolidighanliqini, xitayning bulargha jawab qayturush mejburiyitining barliqini bayan qildi.

Enqerediki Uyghur tetqiqat institutining mudiri doktor erkin ekrem ependi xitayning insaniyliqqa qarshi jinayet ötküzüwatqanliqini, uning üstige xitayning bu jinayetlirini maxtap dunya jama'etchilikining ghezipini qozghighachqa türk adwoklatlarning heriketke ötkenlikini bayan qildi.

Istanbulda pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan teshkilatlar birliki re'isi hidayetulla oghuzxan ependi türkiyede uzun yillardin buyan ammiwi teshkilatlar, zhurnalistlar, pa'aliyetchiler, oqutquchi we oqughuchilarning sherqiy türkistan dewasi bilen shughullinip kéliwatqanliqini, bundaq köp sandiki adwokatlarning köngül bölüshining tunji qétim boluwatqanliqini, buning ehmiyitining zor ikenlikini bayan qildi.

D u q re'isi dolqun eysa ependi sherqiy türkistan mesilisining 1960-yillardin tartip b d t da otturigha qoyulup kelgenlikini, emma kéyinki yillarda birleshken dölet teshkilatida köp qétim otturigha qoyulup, barghanséri küntertipke kéliwatqanliqini tekitlidi.

Toluq bet