"5-Féwral ghulja weqesi" heqqide eslimiler (3)

Muxbirimiz méhriban
2021-02-18
Share
Xitay hökümiti 1997-yili 5-féwral küni, ghulja yashlirining tinch yol bilen élip barghan namayishini qanliq basturghan.
Yettesu

Hebibulla izchi: "Ürümchi saybagh qamaqxanisi we 3-türmidiki '5-féwral tutqunliri' uchrighan qiynaqlarni untalmaymen"

1997-Yili 2-ayning 5-küni ghulja yashlirining tinch yol bilen élip barghan namayishi qanliq basturuldi. Namayishtin kéyin ili wilayiti boyiche bir yilgha sozulghan chong tutqun dawamlashti. 24 Yildin buyan eyni chaghda tutqun qilin'ghan Uyghur yashlirining türmide uchrighan dehshetlik qiynaqlar heqqide Uyghurlar arisida riwayet tüsidiki hékayilar köplep tarqalghan idi.

Nöwette yawropadiki melum dölette yashawatqan hebibulla izchining bildürüshiche, u 1997-yili "5-Féwral ghulja weqesi" mezgilide, siyasiy jinayet gumandari süpitide tutqun qilinip, ürümchi saybagh rayonluq solaqxanigha qamalghan. U tutqun qilin'ghan mezgil del 1997-yili yüz bergen "5-Féwral ghulja weqesi" din kéyinki chong tutqun'gha toghra kelgen. Shundaq bolghini üchün u "5-Féwral ghulja weqesi" de tutqun qilin'ghan Uyghur yashliri bilen bir kamirgha qamilish qismitige yoluqqan.

Hebibulla ependining bildürüshiche, u 1997-yili 3-ayda 2-qétim kuchada tutqun qilinip, 4-ayda soraq üchün ürümchi sheher saybagh rayonluq qamaqxanigha yötkelgen. Bu mezgilde "5-Féwral ghulja weqesi" ge qatniship, ürümchige qéchip kelgendin kéyin, tutqun qilin'ghan ghulja qorghasliq xeyrullam we ghulja sheherlik birqanche neper Uyghur yash bilen 10 nechche kün bir kamirda yatqan. Bu jeryanda u xeyrulla qatarliqlar uchrighan qiyin-qistaqlarni öz közi bilen körgen we xewerdar bolghan.

Kéyin hebibulla késel sewebidin ürümchi 3-türme doxturxanisida bir mezgil dawalan'ghan. Bu mezgilde u yene "5-Féwral ghulja weqesi" de tutqun qilinip sot hökümi élan qilin'ghandin kéyin, ürümchi 3-türmisige yötkep kélin'gen 50 tin artuq Uyghur yashning 3-türme meydanida uchrighan deslepki dehshetlik qiyin-qistaq menzirige shahit bolghan.

Uning bildürüshiche, eyni chaghdiki dehshetlik eslimiler uning xatiriside uzun yillardin buyan saqlinip kelgen. U her qétim özining tutqun hayatini esligen chéghida, özi körgen "5-Féwral" tutqunlirining türmide yene qandaq éghir aqiwetlerge yoluqqanliqini her waqit eslep ularni yad étip turidiken.

Hebibulla ependining bayan qilishiche, u 1996-yili 6-ayda siyasiy jinayet gumandari dégen bahanida ürümchi-ghulja sepiride süydungda tutqun qilin'ghan. Emma ispat yéterlik emes dégen höküm bilen 1997-yili 2-ayda qoyup bérilgen we yurti kuchagha qayturulghan. Emma 1997-yili ghuljada yüz bergen "5-Féwral ghulja weqesi" din kéyin, u jem'iyettiki "Gumanliq" we "Xeterlik shexsler" qatarida 1997-yili 3-ayda yurti kuchada 2-qétim qayta tutqun qilin'ghan. 1998-Yili u "Jinayi pakiti toluq emes, késellik ehwali éghir" digen sewep bilen sot hökümi élan qilinmay, dawalinish üchün türmidin qoyup bérilip, yurti kuchagha qayturulghan. Kéyin u öz aldigha tijaret bilen shughullan'ghan. 2012-2013-Yillardiki pasport élish asanlashqan yillarda pasportqa iltimas qilip, 2016-yili chet elge chiqip ketken iken.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet