Америка уйғурлири «5-июл вәқәси» ниң 9 йиллиқ хатирисидә намайиш өткүзди

Мухбиримиз әзиз
2018-07-05
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«5-Июл вәқәси»хатирисидә вашингтон шәһридики хитай әлчиханиси алдида өткүзүлгән намайиштин бир көрүнүш
«5-Июл вәқәси»хатирисидә вашингтон шәһридики хитай әлчиханиси алдида өткүзүлгән намайиштин бир көрүнүш
Photo: RFA

Һәр йили «5-июл» күни вәтән ичи вә сиртидики уйғурларға зор паҗиәлик бир күнни әслитиду. Буниңдин тоққуз йил илгирики 2009-йили  5-июл күнидә үрүмчидики уйғур яшлири кочиға чиқип намайиш қилған иди. Улар шуниңдин илгирирәк гуаңдоң өлкисиниң шавгуән шәһридики уйғур ишчилириниң «миңлиған хитай аһалисиниң колликтип һуҗумида таяқ йегәнлики вә аз дегәндиму он нәччә уйғур яшниң таяқтин өлүп кәткәнлики» һәққидики хәвәрдин нарази болуп, һөкүмәттин бу һәқтә чүшәнчә беришни тәләп қилған иди. Тинч шәкилдики намайиш башлинип узун өтмәй хитай қораллиқ сақчилири билән уйғур яшлири оттурисида тоқунуш башланған, бир қисим яшлар қолға елинған. Ахирида болса хитай қораллиқ күчлириниң қараңғу чүшкәндә пүтүн ток йолини ксип ташлап, уйғур яшлирини қирғин қилғанлиқи һәққидики мәлуматлар оттуриға чиққан.

Һалбуки, шу қетимлиқ вәқәдин кейин миңлиған уйғур яшлириниң қолға елинғанлиқи, нәччә онлиған яшларға өлүм җазаси берилгәнлики, йәнә йүзлигән уйғур яшлириниң из-дерәксиз ғайип болғанлиқи һәққидә шаһитлар вә башқа мәнбәләр көплигән учурларни йәткүзгән. Әмма хитай һөкүмити та һазирға қәдәр шу қетимлиқ вәқәниң әйни әһвалини елан қилғини йоқ. Чәтәлдики һәрқандақ тәшкилатниң бу һәқтики мустәқил тәкшүришигиму рухсәт бәргини йоқ. Әксичә, улар изчил һалда «үрүмчидики бир топ зораван күчләрниң иҗтимаий тәртипни бузмақчи болғанлиқи, өзлириниң тегишлик тәртипни қоғдиғанлиқи» һәққидә вәз ейтип кәлмәктә.

Шуниңдин буян муһаҗирәттики уйғурлар һәр йили мушу күндә охшаш болмиған паалийәтләр арқилиқ шу қетимлиқ тирагедийәдә һаятидин айрилған, ғайип болған вә түрмиләргә мәһкум қилинған кишиләрни хатириләшни давам қилмақта. Шу қатарда бу йилму америкиниң пайтәхти вашингтон шәһри вә униң әтрапидики вирҗинийә, марийланд қатарлиқ шитатларда олтурушлуқ уйғур җамаити америка уйғур бирләшмисиниң бивастә тәшкиллиши билән вашингтон шәһридики хитай баш әлчиханиси алдиға топлинип наразилиқ намайиши өткүзди.

Намайиш башлиниш алдида уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниң хадими зубәйрә шәмсидин ханим айрим зияритимизни қобул қилип, бу қетимқи намайиш һәққидә қисқичә чүшәнчә бәрди.

Бүгүнки намайишни тәшкиллигән америка уйғур бирләшмисиниң рәиси елшат һәсән болса бу қетимқи намайишниң немә үчүн муһимлиқи һәққидә сориған соалимизға җаваб берип, нөвәттики вәзийәттә муһаҗирәттики уйғурлар үчүн буниң өз әһвалини ташқи дуняға аңлитиштики бир муһим вастә икәнликини билдүрди.

5-Июл күни чүштин кейин саәт иккидә башланған намайишта уйғур җамаити һәр йилқидәк алди билән «шәрқий түркистан марши» ға һөрмәт билдүрди.

Шуниңдин кейин дуня уйғур қурултийиниң алий рәһбири рабийә қадир ханим сөз қилип, хитай һакимийитиниң «5-июл вәқәси» дин буян башланған уйғурларни бастуруш сияситиниң омуми әһвали һәққидә чүшәнчә бәрди.

Арқидин америка уйғур бирләшмисиниң рәиси елшат һәсән микрофонни елип, бүгүнки намайишқа қатнашқан яшларниң бирқисмиға «5-июл вәқәси» һәққидә қисқичә чүшәнчә берип өтти.

Нутуқлардин кейин намайишқа кәлгән уйғурлар хитай һөкүмитигә қарши ғәзәплик шоар садалири билән әлчихана бошлуқини ләрзигә кәлтүрди.

Бу җәрянда д у қ ниң алий рәһбири рабийә қадир ханим «5-июл вәқәси» ниң тоққуз йиллиқи мунасивити билән вәтәндики уйғурларға йүрәк сөзлирини ипадиләп, уйғур давасиниң чоқум ғәлибә қилидиғанлиқиға болған ишәнчни йоқатмаслиқ лазимлиқини тәкитлиди.

Бир саәтлик шоар товлаштин кейин намайишчилар уйғур дияриниң әһвали әкс әттүрүлгән плакатлар вә ай-юлтузлуқ көк байрақларни көтүргиничә, вашингтон шәһридики ават җайлардин болған дупонт айланмисиға йүрүш қилди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт