Sha'ir abdushükür muhemmet: "Jimjitliqning hékayesi" diki azabim xelqimizning azabidur

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-05-12
Share
Sha'ir abdushükür muhemmet: Sha'ir abdushükür muhemmetning 2021-yili 5-may küni türkiyede neshr qilin'ghan "Jimjitliqning hékayesi" namliq shé'irlar toplimining muqawisi.
Social Media

Shiwétsiyede turuwatqan Uyghur ziyaliysi sha'ir abdushükür muhemmetning "Sessizligin hikayesi", yeni "Jimjitliqning hékayesi" namliq shé'irlar toplimi 5-may küni türk oqurmenliri bilen yüz körüshti. Türkiyening paytexti enqerediki "Omja" neshriyati teripidin neshr qilin'ghan 97 betlik kitabqa abdushükür muhemmedning 2015-yilidin tartip yazghan 75 shé'iri tallap kirgüzülgen bolup, bu shé'irlarda asasliqi weten'ge bolghan séghinish, Uyghur milliti tartiwatqan derd-elemler we milletning teqdiri heqqidiki mezmunlar eks ettürülgen.

"Jimjitliqning hékayesi" namliq shé'irlar toplimining aptori abdushükür muhemmet ependi kitabta orun alghan shé'irlarning asasiy mezmuni toghrisida melumat berdi.

Abdushukur-Muhemmet.jpeg
Shiwétsiyede turuwatqan Uyghur ziyaliysi sha'ir abdushükür muhemmet.

Abdushükür muhemmet ependi öz shé'irlirining Uyghur xelqige ümid béghishlaydighanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Kitabning eng axirqi bétide kitabning mezmuni toghrisida toxtaldim. Oqurmenler mushu qisqa bir abzasni oqughan waqtida méning shé'irimda némilerni ipadiligenlikimni téximu yaxshi biliwalalaydu. Mesilen men mundaq bir nersini yazdim. Azablirimning kiyimi yoq. Kéche qarangghuluqida may qongghuzidek parqiraydu. Uning dümbiside parqirawatqan nur méning shé'irlirimdur. Méning shé'irlirim kéchide xuddi ömüchüktek tor toquydu. Chünki men kéchide tughuldum. Kéchide yashidim. Méning shé'irimni oqughan kishiler méning nazuk azablirimgha singip kireleydu. Méning azabim eslide men tewe bolghan milletning azabidur. Yoruqluqqa telpün'gen kishiler üchün shé'ir bir ümidtur. Shuning üchün men shé'ir yazimen. Méning héssiyatim we shé'ir yézishtiki meqsitim mushu. Méning tuyghulirim arzu-armanlirim shé'irlirimning her bir söz we misralirigha singip ketken. Méning meqsitim qarangghuluqtin qutulush, insanlargha ümid bérish, insanlarni yoruq bir dunyagha bashlashtin ibaret. Méning shé'irlirim oqughan kishilerge bir azadiliqni, xuddi özliri démekchi bolghan sözlerni dep bermekchi bolghandek, ularning azablirini yénikletmekchi bolghandek hés qilduridu. Méning shé'irlirimda mana mushu hés-tuyghular mewjut."

"Jimjitliqning hékayesi" namliq kitabni türk tiligha terjime qilghan amine wahit sedef xanim ziyaritimizni qobul qilip, abdushükür muhemmetning shé'irlirining mezmun we bedi'iy jehettin özgichilikke ige ikenlikini bayan qildi.

U, bu kitabning türk tilida neshr qilinishining zor ehmiyetke ige ikenlikini, chünki türkiyede Uyghur edebiyatining yaxshi bilinmeydighanliqini bayan qildi.

Türkiyening bursa shehiridiki uludagh uniwérsitéti sen'et fakultéti oqutquchisi doktor erdem özdemir ependi so'alimizgha téléfon uchuri arqiliq jawab bérip, mundaq dep yazghan: "Qedimiy wetinimiz sherqiy türkistanning tebi'iy güzelliklirini, tagh-deryalirini, yéza-qishlaqlirini, xelqini, naxsha-muzikilirini, örp-adetlirini, bir sha'irning shé'irliridin öginishni xalighanlar üchün bu shé'irlar tépilmas bir imkan sunmaqta. Sha'ir abdushükür muhemmet ependi bu shé'irliri arqiliq Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini tarixqa yézip qaldurghan. Türkiyede Uyghur shé'irlirining tonulushi üchünmu zor ehmiyetke ige."

Abdushükür muhemmet ependi 1967-yili kuchada dunyagha kelgen. Baliliq chaghlirini ghuljining künes nahiyeside ötküzgendin kéyin, 1982-yili ata-aniliri bilen birlikte kuchagha qaytqan. Toluq ottura mektepni püttürgendin kéyin qeshqer pédagogika uniwérsitéti edebiyat kespide oqughan. 2003-Yili shiwétsiyege chiqquche ürümchide 13 yil oqutquchiliq qilghan. U, burundin tartip shé'iriyetke qiziqidighan bolup, hazirghiche jem'iy 8 kitabi neshr qilin'ghan. Buning ikkisi terjime eser bolup, qalghanliri ijadiy eserler iken. Abdushükür ependining "Jimjitliqning hékayesi" namliq kitabi, tunji qétim chet'el tiligha terjime qilin'ghan shé'irlar toplimi iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet