Almutada neshr qilin'ghan antologiyedin Uyghur sha'irlirining eserlirimu orun aldi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-01-20
Élxet
Pikir
Share
Print
"Méning teqdirimdiki qazaqistan" namliq antologiyege shé'iriy eserlerning muqawisi.
"Méning teqdirimdiki qazaqistan" namliq antologiyege shé'iriy eserlerning muqawisi.
RFA/Oyghan

Kéyinki waqitlarda qazaqistanliq alimlar qazaq edebiyatining muhim mesililiridin tashqiri yene bashqimu millet edebiyatlirining tereqqiyat jeryanlirigha béghishlan'ghan tetqiqatlirini dawam qilmaqta. Mezkur tetqiqatlar bilen birlikte edebiyatning po'iziye, proza we dramatorigiye saheliride yoruq körgen eserlerni qazaq, rus tillirigha terjime qilish ishlirimu keng qanat yayghan bolup, uninggha köpligen tonulghan terjimanlar jelp qilin'ghan.

Ene shundaq emgeklerning biri yéqinda almuta shehiridiki "Print ékspréss" neshriyatidin yoruq kördi. "Méning teqdirimdiki qazaqistan" dégen bu antologiyege shé'iriy eserler kirgen bolup, kitab hejmi 478 betni teshkil qilidu. Antologiye muxter ewézof namidiki edebiyat we sen'et institutining alimliri teripidin teyyarlandi.

Muxter ewézof namidiki edebiyat we sen'et institutining bash ilmiy xadimi, filologiye penlirining doktori alimjan hemrayéf ependining pikriche, kéyinki waqitlarda qazaqistandiki Uyghur medeniyitini her tereplime tetqiq qilish ishliri izchil dawam qilip kelmektiken. Bolupmu bu ishta süléyménof namidiki sherqshunasliq instituti terkibidiki Uyghurshunasliq merkizi hemde yuqirida nami atalghan edebiyat we sen'et institutining alimliri alahide közge körün'gen bolup, ular teripidin köpligen tetqiqatlar, eserler toplamliri yoruq körgen.

Alimjan hemrayéf mundaq dédi: "Esli bu ikki tomluq toplam. Birinchi toplam po'iziyege béghishlan'ghan. Ikkinchi toplimigha prozida yetken utuqlirimiz kirmekchi. Birinchi toplamgha nurghunlighan Uyghur sha'irlirining terjime eserliri kirgüzüldi."

Alimjan hemrayéfning déyishiche, toplamgha qazaq, rus, Uyghur, gérman, tatar, özbék, kurd we bélorus sha'irlirining weten, ana yurt, tughulghan yer mawzuliridiki eserliri kirgüzülgen. Uningda bügünki qazaqistan Uyghur po'iziyesige wekillik qilip kelgen we hélimu wekillik qilip kéliwatqan abdughopur qutluqof, patigül sabitowa, jemshit rozi'axunof, patigül mexsetowa, télman nur'axunof, gülnare awutowa, tashgül héziyarowa qatarliq tonulghan edibler, shundaqla sha'irem baratowa, abduljan aznibaqiyéf, albina emetowa, sabirem enwerowa kebi yash ijadkarlarning shé'irliri orun alghan.

Alimjan hemrayéf Uyghur edebiyatini tetqiq qilishta chégra bolmaydighanliqini tekitlep, yene mundaq dédi: "Ana diyarimizdiki milliy edebiyatimizning tereqqiyatighimu diqqet-nezer qoyulmaqta. Öz waqtida ana diyar Uyghur yazghuchilirining shé'irlirini ruschigha terjime qilishta nebijan tursun bilen merhum abduréhim tursun yaxshi ülge yaritip ketken idi. Buni izchil dawamlashturush kérek, dep oylaymen. Bizning milliy edebiyatimiz nahayiti bay edebiyat. Shunglashqa xelq'arada uninggha bolghan közqarashning qet'iy özgiridighinigha ishinimen."

Igilishimizche, qazaqistanliq Uyghurlar yash ijadkarlardin köp ümidler kütmektiken. Ular jem'iyetning her saheliride xizmet qilish bilen birge Uyghur edebiyatining rawajlinishigha bir kishilik töhpilirini qoshup kelmektiken.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan qazaqistan yazghuchilar ittipaqi yénidiki "Waris" edebiy-ijadiy birleshmisining re'isi, tonulghan sha'ir wilyam molotof ependi mundaq dédi: "Bügünki tangda qazaqistanda yashawatqan yashlirimizdin ottuzdin köpi 'waris' birleshmisining ezaliri. Ular hazirqi peytte qizghin ijadiyet üstide. Yashlirimiz asasen ana yurt, a'ile, ata-ana, yashliq, hayat, weten mawzulirigha qelem tewritip kelmekte."

Wilyam molotof yene Uyghur edebiyatidiki boshluqlarni toldurushta yash ijadkarlarning toxtimay ijad qilip, eyni waqitlarda qazaqistan Uyghur edebiyatini dunyagha tonutqan büyük ediblerning yolini dawam qilidighanliqigha ishench bildürdi.

Toluq bet