Америка консулханиси уюштурған сөһбәттә уйғурларниң кимликини қандақ қоғдап қелиш тоғрисида музакирә елип берилған

Әнқәрәдин ихтиярий мухбиримиз әркин тарим тәйярлиди
2024.06.11
almuta-amerika-konsulxanisi-roshen-ablikim-1 “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рошән аббас ханим вә “уйғур тәтқиқат мәркизи” ниң директори абдулһаким идрис әпәнди американиң алмута консулханисида учришиш елип барди. 2024-Йили 8-июн.
RFA/Erkin Tarim

Американиң алмута консулханисида болған учришишта уйғур тили вә уйғур кимликини қоғдап қелиш мәсилиси музакирә қилинған.

Қазақистанниң алмута шәһиридә паалийәтлирини давам қилдуруватқан уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәһбири рошән аббас ханим вә уйғур тәтқиқат мәркизиниң директори абдулһаким идрис әпәнди, 8-9-июн күнлири қазақистанниң алмута шәһиридә турушлуқ америка консулханисиниң сарийида учришиш елип берип, уйғурларниң тилини вә миллий кимликини қоғдап қелиш мәсилисини музакирә қилған. Бу сөһбәткә д у қ ниң баш мәслиһәтчиси қәһриман ғоҗамбәрди, вә алмутидики вәкили әркин әхмәт әпәнди, қазақистандики уйғур зиялийлири вә җамаәт әрбаблириму иштирак қилған.

Американиң алмута консулханисида елип берилған сөһбәт йиғинидин көрүнүш. 2024-Йили 8-июн.
Американиң алмута консулханисида елип берилған сөһбәт йиғинидин көрүнүш. 2024-Йили 8-июн.
RFA/Erkin Tarim

Қазақистанниң алмута шәһиридин зияритимизни қобул қилған уйғур тәтқиқат мәркизиниң директори абдулһаким идрис әпәндиниң баян қилишичә, бу учришишларда уйғурлар дуч келиватқан паҗиәләргә қандақ тақабил туруш, болупму уйғур тилини шундақла ана тилдики маарипни қандақ қоғдап қелишниң әмәлий қәдәмлирини бесиш үчүн немиләрни қилиш керәклики тоғрисида музакириләр елип берилған. У, бизгә алди билән бу учришиш тоғрисида мәлумат берип мундақ деди: “бизниң қазақистан зияритимиз җәрянида 8-июн күни қазақистандики америка консулханисиниң сарийида сөһбәт йиғини өткүздуқ. Сөһбәт йиғинимизда бундин кейин немиләрни қилалаймиз? дегән темида музакирә елип бардуқ. Буниңда биринчиси қазақистандики уйғур мәктәплирини қандақ қилип күчләндүрәләймиз? бу мәктәпләрдә инглизчә, русчә дәрсләрни тәсис қилиш арқилиқ, оқуғучиларниң яхши университетларға өтүшини қандақ әмәлгә ашуралаймиз. Қисқиси уйғур тилини қандақ қилип қоғдап қалалаймиз. Бу һәқтә сөһбәт елип бардуқ. Иккинчиси хитайниң оттура асия дөләтлиридә, болупму уйғурлар арисида тәтүр тәшвиқатларни күчәйтиватқанлиқини, буниңға қарши қандақ қилип, ғәрб әллиридә чиқиватқан хәвәрләрни уйғур, рус вә қазақ тиллириға тәрҗимә қилип тарқиталаймиз? бу тоғрилиқ музакирә елип бардуқ.”

“һәдәм нәдә?” намлиқ һөҗҗәтлик филим қазақистандики уйғур җамаитигә көрситиш мурасимида “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рошән аббас ханим сөзлимәктә. 2024-Йили 9-июн, алмута.
“һәдәм нәдә?” намлиқ һөҗҗәтлик филим қазақистандики уйғур җамаитигә көрситиш мурасимида “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәһбири рошән аббас ханим сөзлимәктә. 2024-Йили 9-июн, алмута.
RFA/Erkin Tarim

Бир милләтниң тилини, миллий кимликини қоғдап қелишта әдәбият-сәнәтниң роли интайин муһим. Мәзкур сөһбәт йиғинида уйғур әдәбияти вә сәнәт иҗадийитини қандақ қилип күчәйтиш тоғрисидиму музакирә елип берилған. Абдулһаким идрис әпәнди бу һәқтә тохталди.

Бу сөһбәт йиғиниға иштирак қилған дуня уйғур қурултийи алий мәслиһәтчиси қәһриман ғоҗамбәрди әпәнди телефон зияритимизни қобул қилип, сөһбәт йиғинида өзиниң қазақистан уйғурлириға вакалитән америка ташқи ишлар министирлиқиға рәһмәт ейтқандин кейин уйғурларниң тәләплирини оттуриға қойғанлиқини билдүрди.

“һәдәм нәдә?” намлиқ һөҗҗәтлик филим қазақистандики уйғур җамаитигә көрситиш мурасимида “уйғур тәтқиқат мәркизи” ниң директори абдулһаким идрис әпәнди сөзлимәктә. 2024-Йили 9-июн, алмута.
“һәдәм нәдә?” намлиқ һөҗҗәтлик филим қазақистандики уйғур җамаитигә көрситиш мурасимида “уйғур тәтқиқат мәркизи” ниң директори абдулһаким идрис әпәнди сөзлимәктә. 2024-Йили 9-июн, алмута.
RFA/Erkin Tarim

Уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәһбири рошән аббас ханимниң билдүрүшичә, оттура асия түркий җумһурийәтлиридә уйғур қирғинчилиқини һәр хил тилларда аңлитиш наһайити муһим икән. Америка ташқий ишлар министирлиқиниң қоллиши билән “һәдәм нәдә?” намлиқ һөҗҗәтлик филим 9-июн күни қазақистандики уйғур җамаитигә көрситилгән. Рошән аббас ханим қазақистандики паалийәтләрниң мувәппәқийәтлик өткәнликини, бундин кейин немиләрни қилиш тоғрисида қазақистандики уйғурлар билән һәмпикир болғанлиқини тәкитлиди.

Мутәхәссисләр хитайниң тәсири күнсайин күчийиватқан оттура асия түркий җумһурийәтлиридә уйғур қирғинчилиқини аңлитишниң интайин муһим икәнликини илгири сүрүшмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.