Америка мәбләғ салғучилириниң уйғурлар мәсилидә җим турувалғанлиқи мәлум

Мухбиримиз җүмә
2020-07-26
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Дунядики әң чоң мәбләғ селиш банкиси һесаблинидиған җ п морган ширкитиниң нюйорк шәһиридики баш штаби.
Дунядики әң чоң мәбләғ селиш банкиси һесаблинидиған җ п морган ширкитиниң нюйорк шәһиридики баш штаби.
Social Media

Америка мәбләғ салғучилири хитайда уйғурлар устидин йүргүзүлүватқан етник тазилаш қатарлиқ җинайәтләргә көз юмуш билән әйибләнди.

Америкадин чиқидиған «база көзәтчиси» намлиқ тор бетидә елан қилған бир парчә обзорда көрситишичә, хитайниң уйғур районида иккинчи дуня урушидин буянқи әң көләмләшкән етник тазилаш һәрикити давам қиливатқанлиқиға аит доклатлар көпләп оттуриға чиққан болсиму, америка вал стрет кочисидики зәрдарлар буниңға һазирға кәлгүчә инкас қайтурмиған. 

Мақалидә уйғурларға қаритилған зулумлар хуласилинип мундақ дейилгән: «бейҗиңдики хитай коммунист һөкүмити өз тарихини бир нәччә миң йиллар алдиға сүрәләйдиған уйғур мусулманлириниң мәдәнийити вә динини системилиқ һалда тазилап йоқатмақта. Улар қолланған усуллар рәһимсиз вә вәһший. Бир милйондин артуқ уйғур аталмиш қайта тәрбийәләш лагерлирида. У йәрдә уларниң дини етиқадиниң системилиқ һалда вәйран қилиниватқанлиқи соғуқ уруш дәвридикигә охшаш миң ююш һәрикәтлиригә муптила қилинғанлиқиға аит доклатлар бар.»

Мақалидә йәнә, буниңға қарита трамп һөкүмитиниң һәрикәткә өткәнлики вә хитайни җазалаш тәдбирлирини алғанлиқи, әмма америка зәрдарлириниң бу мәсилигә қарита һазириғичә лам җим демигәнлики көрситилгән.

Мақалда мундақ дейилгән: «әмма икки айдин буян ирқ мәсилисидә әхлақий қарашлирини ипадиләп кәлгән америка копиратипи бу мәсилигә кәлгәндә зуван сүрмиди. Бәлким улар бейҗиң билән чәмбәрчас бағлинип кәткәчкә амалсиз қалған болуши мумкин.»

Мақалидә көрситишичә, милярд кишилик потенсиал херидар хитай базириға техиму ичкириләп киришни өзиниң асаси нишани қилған вал стрет кочисидики дәриҗидин ташқири чоң ширкәтләрниң шөлгәйлирини ақтурған. Әмма хитай һөкүмити уларниң алдиға азрақ қуруқ сөңәкни ташлап берип базардики контроллуқни йәнила бошаштурмиған.

Дәл мушу мәзгилдә хитайниң уйғурларға қаратқан зулум сиясәтлири, уйғур нопусини қисқартиш үчүн алған вәһший тәдбирлири һәққидә дәлил-испатлиқ доклатлар оттуриға чиқишқа башлиған. 2015-Йилидин 2018-йилиғичә болған арилиқта уйғур нопусиниң тәбиий көпийиш нисбити 84 пирсәнт төвәнлигән.

Мақалә апториниң баян қилишичә, у, вал стрет кочисидики җ п морган, морган станлей, америка банкиси вә лондон аксийә базири қатарлиқ 5 чоң ширкәт билән алақә қилип, уларниң хитайниң уйғурларға қаратқан бастуруш сиясити һәққидики инкасини сориған болсиму, улардин җаваб кәлмигән.

Мақалә мундақ аяғлаштурулған: «биз һазирға кәлгүчә шинҗаңда қанчилик уйғурниң өлгәнликини билмәймиз. Әмма бу, йәһудий чоң қирғинчилиқи вә яки риванда қирғинчилиқиға охшаш бир гуруппа кишиләрниң системилиқ қирғин қилинишидәк көрүнмәйватиду. Лекин шундақтиму биз буни, мәдәнийәт қирғинчилиқи, нопус қирғинчилиқи яки етник тазилаш дәп атиялаймиз. Буларниң һәммиси инсанийәткә қариши қәбиһ зор җинайәтләрдур. Шуңа булар һәммәйләнниң вуҗудини силкиши керәк иди. Әмма булар пул қандин қәдирлик болған вал стретта һеч қандақ тәсир пәйда қилалмиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт