Awstraliyediki üch Uyghur teshkilati awstraliye parlaméntida muhim uchrishishlarda boldi

Ixtiyariy muxbirimiz uchqun
2019-09-20
Share
Awastirlaiye-Uyghurliri-Parlamentta-20190918.jpeg Awstraliyediki Uyghur teshkilatliri awstraliye parlaméntida élip barghan muhim uchrishishlardin bir körünüsh. 2019-Yili 18-séntebir. Kanbérra, awstraliye.
RFA/Uchqun

9-Ayning 18-küni awstraliyediki herqaysi Uyghur teshkilatliri bir yerge jem bolup, awstraliyening paytexti kanbérrada bir qisim parlamént ezaliri shundaqla amérika we türkiye qatarliq döletlerning elchixana xadimliri bilen körüshken. Bu uchrishishqa awstraliyede pa'aliyet élip bériwatqan awstraliye Uyghur jem'iyiti, wiktoriye Uyghur jem'iyiti we awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining mes'ulliri bilen birge bir qisim pa'aliyetchilermu birlikte qatnashqan.

Awstraliye Uyghur jem'iyitining katipi bextiyar ependi bu pa'aliyet heqqide melumat bérip mundaq dédi: "18-Séntebir küni awstraliye paytexti kanbérradiki awstraliye parlaméntida bir künlük ziyarette bolduq. Biz bu jeryanda awstraliyening hakimiyet béshidiki libéral partiye we öktichi partiyining parlamént ezaliri, bir qisim ministirlar bilen uchriship, Uyghur weziyiti we buninggha munasiwetlik mesililer heqqide doklat berduq."

Bextiyar ependi yene awstraliye parlamént ezalirining Uyghurlarning awazining peqet Uyghurlar ichidila emes, belki özi yashawatqan döletlerning muhim sorunliridimu yangrishining zörür ikenliki heqqide tekitlen'genliki heqqidimu toxtilip, mundaq dédi: "Biz körüshken parlamént ezaliri bizge awazimizni peqet özimizning ichidila emes, özimiz yashawatqan döletlerdiki muhim sorunlardimu yangritishimizning muhimliqi heqqide signal berdi."

Sidnéydiki siyasiy aktiplardin zulpiye xanim bu qétimqi uchrishishning wujudqa chiqish jeryani heqqide melumat bérip mundaq dédi: "Bu qétimqi uchrishishimiz emgekchiler partiyesidin kélip chiqqan parlamént ezasi kirist xéys ependining sorun hazirlap bérishi bilen wujudqa chiqti. Bu uchrishishimizning muhim nuqtisi Uyghur jem'iyetlirining birlikte sistémiliq, pilanliq, tertiplik halda teshkillinishidin boldi dep qaraymen. Shuning bilen birge biz Uyghur dewasida özimizning awazimizni qandaq chiqirish, özimizning obrazini qandaq tiklesh mesiliside ortaq bir nuqtidin heriket qilduq dep qaraymen."
Zulpiye xanim yene amérika we türkiye qatarliq döletlerning elchixana xadimliri bilen bolghan uchrishish heqqidimu melumat bérip mundaq dédi: "Uningdin bashqa bizni amérika we türkiye elchixaniliri qobul qildi. Ular özlirining ishikining bizge herwaqit ochuq ikenlikini, herwaqit qolidin kélishiche yardemde bolidighanliqini bildürüshti. Méningche, bu uchrishishningmu Uyghur dewasida belgilik rol oynaydighanliqigha ishinimen."

Mezkur uchrishish heqqide awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi nurmemet ependi közqarashlirini bayan qilip mundaq dédi: "Bu uchrishishmiz nahayiti ghelibilik we ehmiyetlik ötti. Biz bu arqiliq munasiwetlik rehberlerge sherqiy türkistanda boluwatqan zulumni, bu zulumning awstraliyede yashawatqan sherqiy türkistanliqlargha bolghan tesirini anglitish bilen birge awstraliye hökümitidin xitaydiki bir qisim awstraliyening menggülük turush ruxsiti alghan qérindashlirimizni qisqa waqit ichide awstraliyege qayturup kélish arqiliq awstraliye hökümitining sherqiy türkistanliqlargha ige chiqishini telep qilduq."

Nurmemet ependi yene awstraliyening Uyghurlar mesilisige aktip köngül bölishini telep qilghanliqini tekitlep, mundaq dédi: "Buningdin bashqa bizning ulargha bergen ortaq uchurimiz shu boldiki, sherqiy türkistanda boluwatqan zulumning alliqachan insanning tesewwuridin halqip ketkenlikini tekitlesh bilen birge awstraliye hökümitining Uyghurlargha munasiwetlik qanun layihelishini, awstraliyening birleshken döletler teshkilati qatarliq muhim xelq'araliq teshkilatlarning yighinlirida sherqiy türkistanliqlarning aktip qoghdighuchisi bolushini telep qilghan asasta pikrimizni sunduq."

Nurmemet ependi yene yéqindila amérika kéngesh palatasida maqullan'ghan "Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihisi" din awstraliye hökümitiningmu örnek élishi kérekliki heqqidimu toxtilip, mundaq dédi: "9-Ayning 11-küni amérika kéngesh palatasida maqullan'ghan 'Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihisi' bizning bu qétimqi kanbérra ziyaritimizdiki muhim qoral boldi dep qaraymen. Biz awstraliye hökümitidin mushuninggha oxshash qanun layihisini maqullishining zörürlükini tewsiye qilduq."

Axirida wiktoriye Uyghur jem'iyitining re'isi alimjan ependi bu qétimqi uchrishishning meqsiti heqqide toxtilip, mundaq dédi: "Millitimiz bügünkidek musibette turuwatqan bir peytte awstraliyediki üch Uyghur jem'iyitining birlikte heriket qilishimiz muhim ehmiyetke ige. Biz xelqimizge birlishish, ittipaqlishishning muhimliqini, ittipaqlashqandila téximu muhim ishlarni qilalaydighanliqimizni bildürüsh üchün bu pa'aliyetni birlikte qilduq."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.