Қазақистан уйғурлири "барин инқилаби" вә "миллий армийә күни" ни хатирилиди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2021-04-08
Share

Бу йил дуняниң һәр қайси мәмликәтлиридә яшаватқан уйғурлар қатарида қазақистандики уйғурларму 1990-йили йүз бәргән барин инқилабиниң 31-йиллиқини вә 1945-йили 8-апрелда қурулған шәрқий түркистан җумһурийити миллий армийәсиниң 76 йиллиқини хатирилиди. Дуняға тариған корона вируси вабасиниң күчийип кетиши мунасивити билән икки һәптидин буян көрүлүватқан қаттиқ чариләр сәвәбидин қазақистанлиқ уйғурлар мәзкур хатириләш паалийәтлирини тар даиридә өткүзүшкә мәҗбур болди. Дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики вәкиллири тәрипидин уюштурулған бу паалийәтләрдә барин инқилабида өзлириниң әркинлики үчүн шеһит болғанларға һәмдә өткән әсирниң 40-йиллири елип берилған хитай мустәмликисигә қарши миллий азадлиқ һәрикәтлиридә мустәқиллиқ вә азадлиқ үчүн қурбан болғанларға атап қуран тилавәт қилинди.

Радийомиз зияритини қобул қилған дуня уйғур қурултийиниң қазақистандики вәкили найиләм һәмрайева ханим қазақистандики уйғурларниң һәр йили уйғурларниң һәр қандақ тарихий вәқәлиригә беғишланған паалийәтләрниң өткүзүлүп келиватқанлиқини, әмма ахирқи икки йил давамида корона вируси мунасивити билән көрүлүватқан бихәтәрлик чарилири сәвәбидин мундақ паалийәтләрниң кәскин қисқириғанлиқини оттуриға қойди. У мундақ деди: "миллий азадлиқ инқилабимиз тарихида чоң бурулуш болуп һесабланған барин инқилабиға қатнашқан зәйдин йүсүп башчилиқидики яшлиримиз хитай басқунчилириниң хәлқимизгә қарита елип бериватқан зулумиға қарши қораллиқ күрәшкә атланған иди. Әмма хитайниң заманиви қоралланған мунтизим армийәси вә сақчи қисмилириға тәң келәлмигән қозғилаңчилар ахирида мәғлуп болди. Лекин бу қозғилаң мәғлуп болған болсиму, у хәлқимизниң азадлиқ үчүн елип бериватқан күрәшлиригә чоң учқун болди. Кейинки йилларда йүз бәргән ғулҗа вәқәси, үрүмчи вәқәси вә хәлқимизниң башқиму наразилиқ һәрикәтлириниң йүз беришида әнә шу барин инқилаби муһим рол ойниди. Барин инқилаби болупму яшлиримизда вәтәнгә, вәтининиң азадлиқиға, хәлқиниң әркинликигә болған муһәббитини ойғатти. Барин инқилабиниң техи ечилмиған сирлири йәнә көп. Әнә шу сирларни ечип, бу қозғилаңниң тарихий әһмийитини дунияға тонутидиған вақитларму келиду, әлвәттә. Бүгүн 8-апрел шәрқий түркистан җумһурийити миллий армийәсиниң қурулған күни. Миллий армийә җәңчилири хәлқимизниң азадлиқи үчүн қанлирини җәң мәйданлирида қурбан болди. Биз бүгүн уларниму әслидуқ. Һазир униң сабиқ җәңчилири көп болмисиму, әмма ахириқи бир қисим шаһитлири аримизда техи һаят. Мана шуларниң бир қисмини мәхсус тәбрикләш үчүн дуня уйғур қурултийиниң вәкиллири һүсәнҗан, җамалидин, полат қатарлиқ қериндашлиримиз йолға атланди."

Радийомиз зияритини қобул қилған җамалидин насироф әпәнди мундақ деди: "бүгүн биз үчүн чоң әсләш күни. Нәччә күн барин инқилаби тоғрилиқ учришишларни өткүздуқ. Бүгүн миллий армийәмизниң қурулған күнини нишанлидуқ. Бу биз үчүн чоң тарих. Миллий армийә сепида миңлиған хәлқимиз дүшмән билән күрәш қилған. Шу урушларда қан кечип, санақлиқла қалған қәдирлик атилиримизни бүгүн издәп, йоқлап, көңлини елип қайттуқ. Алмутадин 63 километир йирақтики нурмуһәммәт акимизни издәп барсақ, һаят икән. 93 яшта икән. Бизгә урушта болған җәңләр тоғрилиқ сөзләп бәрди. У бизниму әсләп келидиған балилиримиз бар икәнғу, дәп хушал болуп кәтти."

Җамалидин насироф йәнә алмута шәһиридә туридиған 96 яшлиқ зиявудун һаҗим дегән кишини йоқлап, миллий армийә күни билән тәбрикләп, бу кишиләрниң көплигән вәқәләр һәққидә әслимилирини аңлап қайтқанлиқини билдүрди. У һазир һаят әнә шундақ миллий армийә җәңчилирини йәнә издәп тепип, уларниму йоқлаш ойиниң бар икәнликини билдүрди.

Биз миллий армийә җәңчиси нурмуһәммәт садиқоф акини телефон арқилиқ зиярәт қилип, униң әслимилирини игилидуқ.

Игилишимизчә, әйни вақитларда шәрқий түркистан җумһурийти һөкүмитидә вә миллий армийә сепида хизмәт қилған көплигән уйғурлар, қазақлар, татарлар қазақистанға келип орунлашқаникән. Уларниң ичидә абдурәуп мәхсум, зунун тейипоф, зия сәмәди, мәрғуп исқақоф қатарлиқ шәхсләр болғаникән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт