Б д т дики уйғур мәсилиси бойичә қарар қобул қилиш күришидә ғәрб билән хитайниң ариси техиму ечилған

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2022.10.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Б д т дики уйғур мәсилиси бойичә қарар қобул қилиш күришидә ғәрб билән хитайниң ариси техиму ечилған Американиң бирләшкән дөләтләр тәшкилатидики баш әлчиси линда томас-гиринфелд (Linda Thomas-Greenfield) б д т ниң баш штабидики йиғинида сөзлимәктә. 2022-Йили 5-өктәбир.
AP

Америка башлчилиқидики бир қисим ғәрб дөләтлири алдинқи һәптидә б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң уйғурлар һәққидики доклатида баян қилинған вәһшийликләргә қарита мустәқил тәкшүрүш елип бериш-бармаслиқ вә уйғурлар мәсилисини мәхсус музакирә қилиш тоғрисида б д т ға бир тәклип лайиһәси сунған иди. Униң нәтиҗиси бүгүн, йәни 6-өктәбир күни б д т да биләт ташлаш арқилиқ бәлгиләнди.

Җәнвәдин игилигән учурлиримизға асасланғанда, уйғурлар тоғрисида қарар қобул қилиш иҗабий нәтиҗигә еришәлмигән. Б д т кишилик һоқуқ кеңишигә әза 47 дөләт ичидин америка башлиқ ғәрб демократик дөләтлири 17 авазға, хитай вә униң тәрәпдарлири 19 авазға еришкән. 11 Дөләт аваз бериштин ваз кәчкән. Нәтиҗидә 2 аваз пәрқ билән, йәни 17 гә қарши 19 аваз билән хитай тәрәп утуп чиққан болған.

UN-uyghur-mesilisi-10-6.png

Әмма бу қетимқи аваз бериштә әслидила хитайға дост вә дүшмән болған аргентина, мексика, һиндистан, украина қатарлиқ 11 дөләтниң аваз бериштин ваз кечиши, хитай тәрәпниң бу 47 дөләтниң йериминиң болсиму авазиға еришәлмәслики, униң дуняда барғансери йетимсирашқа қарап кетиватқанлиқиниң бир дәлили болуп қалған.

Җәнвәдин зияритимизни қобул қилған д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә тохталғанда, бу сәлбий қарарниң қобул қилинишида хитай һакимийитиниң иқтисадий күчигә тайинип наһайити көп оюнларни ойниғанлиқини тилға алди. У сөзидә уйғурлар билә қан-қериндаш қериндаш болған өзбекистан, қазақистан қатарлиқ оттура асия дөләтлириниң хитайни қоллап аваз бәргәнликидин, уйғурларға диндаш болған һиндонезийә, әрәб бирләшмә хәлипилики, қатар қатарлиқ ислам дөләтләрниңму хитай тәрәптә турғанлиқидин қаттиқ пәришан болғанлиқини билдүрди. Һалбуки, долқун әйса уйғур хәлқиниң бу күтүлмигән нәтиҗидин үмидсизлинип кәтмәсликини, буниң бундин кейин б д т да уйғурлар мәсилисини техиму юқури пәллигә көтүридиғанлиқи вә техиму зор талаш-тартишларға сәвәб болидиғанлиқини әскәртти.

Һәптиләрдин буян җәнвәдә паалийәт елип бериватқан д у қ ниң программа йетәкчиси зумрәтай уйғурму бу һәқтә тохтилип, хитайни хитайға охшаш мустәбит дөләтләрниң қоллиғанлиқини, әмма нәтиҗә қандақ болуштин қәтийнәзәр, хитайни қоллайдиған дөләтләр саниниң зор дәриҗидә кемәйгәнликини б д т дики бүгүнки реаллиқниң испатлап бәргәнликини тәкитлиди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.