Béyjing qishliq olimpik musabiqisini qollighan alliyanz shirkitige qarshi naraziliqlar kücheymekte

Muxbirimiz nur'iman
2022-01-21
Share
Béyjing qishliq olimpik musabiqisini qollighan alliyanz shirkitige qarshi naraziliqlar kücheymekte Uyghurlar, tibetler we xongkongluqlar bérlindiki alliyanz(Allianz) shirkitining aldida birleshme namayish ötküzdi. 2022-Yili 21-yanwar, gérmaniye.
Photo: RFA

2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisi 4-fiwral küni béyjingda bashlinish aldida turmaqta. Pütün dunyaning diqqiti xitaygha we xitayda ötküzülidighan bu qétimliq olimpik musabiqisini qollawatqan dölet we shirketlerge merkezleshmekte.

21-Yanwar küni Uyghurlar, tibetler we xongkongluqlar gérmaniyening paytexti birléndiki alliyanz shirkitining aldida birleshme namayish ötküzüp, bu shirketning béyjing qishliq olimpik musabiqisini qollighanliqigha naraziliq bildürgen. Ular ijtima'iy taratqulardimu herxil tillarda alliyanz shirkitini béyjing olimpik musabiqisini qollashtin waz kéchishke chaqiriq qilish pa'aliytini bashlatqan.

Melum bolushiche, “Alliyanz” nahayiti uzun tarixqa ige bir marka bolup, adolf hitlér dewride bu shirket natsistlar herikitining asasliq qollighuchiliridin biri bolghan iken. 1933-Yili alliyanz shirkitining bash dériktori kurt shimit natsistlar partiyesi rehberlikidiki “Gérmaniye üchinchi impiriyesi” ning maliye ministiri bolup teyinlen'gen iken. Uyghur, tibet xongkung yashliridin teshkillen'gen mezkur birleshme goruppa alliyanz shirkitining tarixita “Irqiy qirghinchiliq” yürgüzgen bir hökümetni qollighanliqidek xataliqini yene bir qétim tekrarlimasliqini tekitligen.

Bu chaqiriq pa'aliyitige qatnashqan misha ushakof alliyanz shirkitige chaqiriq qilghan sin körünüshide mundaq dégen: “Yéghiwélish lagérliri mewjut bolghan dölette ötküzülidighan olimpik tenheriket musabiqisini qollimasliqi kérek. Alliyanz shirkitining tarixiy xataliqi buninggha yéterlik seweb bolalaydu.”

Dunya Uyghur qultiyi bérlin ishxanisining mudiri gheyur qurban ependi bu pa'aliyetni teshkilligüchilerning biri bolup, u mezkur pa'aliyet heqqide tepsiliy chüshenche berdi.

Uning éytishiche, alliyanz shirkiti béyjing qishliq olimpik musabiqisining asasliq qollighuchilirning biri iken.

Béyjing qishliq olimpikining yétip kélishige egiship, xitay Uyghur éligha chet el shirketlirini we téximu köp xitay sayahetchilirini jelp qilish üchün Uyghur rayonini “Qishliq tenterbiyening köngüldikidek menzili” dep bazargha sélishqa bashlighan. Yéqinda BBC amérikadiki “Burton” namliq dangliq qishliq tenterbiye buyumliri shirkitining Uyghur rayonining altay wilayitide bir qishliq tenterbiye buyumliri mulazimet merkizi achqanliqini xewer qilghanidi.

Gheyur qurban ependi axirida alliyanz shirkitige oxshash chong shirketlerning 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisini qollimaydighanliqini qolgha keltürüshning intayin muhimliqini tekitlidi.

2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisi bashlinishqa sanaqliq künler qaldi. Nöwette pütün dunyaning diqqiti Uyghurlargha yürgüzüwatqan “Irqiy qirghinchiliq” we “Insaniyetke qarshi jinayet” liri bilen eyibliniwatqan xitaygha bérip, olimpik musabiqisige qatnishish arqiliq xitayni qollaydighanliqini ipadilewatqan dölet we shirketlerge merkezleshmekte.

Amérika baydén hökümiti 6-dékabir xitayning Uyghurlargha “Irqiy qirghinchiliq” qilishi seweblik béyjing qishliq olimpikini diplomatik bayqut qilidighanliqini élan qilghan kéyin, en'gliye, kanada we awstraliyemu bu sepke qoshulghanidi. Shiwétsiye hökümitimu 11-yanwar küni özlirining mezkur musabiqige qatnashmaydighanliqini bildürgen. Emma buningdiki sewebler heqqide söz bolghanda, shiwétsiye bash ministiri magdalina andérson buning siyasiy seweb emes, eksiche xitayda yamrap kétiwatqan wirus tehditi ikenlikini tekitligen. Gérmaniye bash ministiri olaf shuléz hökümet xadimlirining nöwettiki omikron yuqumidin endishe qilish tüpeylidin béyjing qishliq olimpik musabiqisining échilish murasimigha qatnashmaydighanliqini bildürgen. Firansiye, awstriye qatarliq birqisim yawropa ittipaqigha eza döletlermu béyjing olimpik musabiqisini bayqut qilish toghrisida birnéme démigen bolsimu, emma hökümet emeldarlirining musabiqe körüshke barmaydighanliqini bildürgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet