Türkiyediki Uyghurlar türk xelqini béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqot qilishqa chaqiriq qildi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2022-01-24
Share
Türkiyediki Uyghurlar türk xelqini béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqot qilishqa chaqiriq qildi 2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi istanbulda ötküzülgen namayishtin körünüshler. 2022-Yili 23-yanwar, türkiye.
RFA/Arslan

23-Yanwar yekshenbe küni xelq'ara sherqiy türkistan teshkilatlar birliki bilen sherqiy türkistan tenterbiye we tereqqiyat jem'iyitining birlikte uyushturushi bilen istanbuldiki bakirköy olimpik xizmet binasi aldigha yüzlerche Uyghur jama'iti jem boldi. Ular béyjing qishliq olimpik musabiqsigha qarshi naraziliq namayishi we axbarat élan qilish pa'aliyiti élip bardi.

Namayishchilar, xitayning Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüziwatqanliqini sho'ar towlap pash qildi we türk xelqini 2-ayning 4-küni béyjingda ötküzülüsh aldida turghan qishliq olimpik musabiqsini bayqot qilishqa chaqiriq qildi.

Namayishchilar qollirida ay-yultuzluq kök bayraqlarni kötürgen halda: “Xitay jaza lagérlirini taqisun!”, “Türkiye qérindashlirigha ige chiqsun!” “Béyjing olimipikini bayqot qilayli!” dégendek sho'arlar towlidi.

2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi istanbulda ötküzülgen namayishtin körünüshler. 2022-Yili 23-yanwar, türkiye.

Namayish jeriyanida, xelq'ara sherqiy türkistan teshkilatlar birlikige wakaleten bayanat élan qilghan sherqiy türkistan tenterbiye we tereqqiyat jem'iyitining re'isi tahir kökbayraq, xitayning sherqiy türkistanda irqiy qirghinchiliq élip bériwatqanliqini tekitlep, mundaq dédi: “Xitay 1949-yili sherqiy türkistanni ishghal qiliwalghandin buyan rayonda assimilatsiye siyasiti yürgüziwatidu we irqiy qirghinchiliq élip bériwatidu. Xitayning bu qilmishliri xelq'arada melum nisbette qarshiliqqa uchridi. Bu heqte amérika we yawropa elliridin terkip tapqan 43 dölet b d t da xitayni eyblidi.”

Tahir kökbayraq xitayning bu siyasitining aldini tosush üchün 2022-yilliq béyjing qish olimpik musabiqisini bayqut qilishni tekitildi. U mundaq dédi: “Kishilik hoquq we tinchliqqa oxshash dunyawiy qimmet qarashlarning simowliy bolghan olimpik musabiqilirining, kishilik hoquqni pütünley depsende qiliwatqan, irqiy qirghinchiliq yürgüziwatqan xitayda ötküzülishi olimipikning asasiy prinsiplirigha xilaptur. Amérika, en'giliye, kanada, awstiraliye, yaponiye qatarliq döletler, xitay hakimiyitining sherqiy türksitanda yürgüziwatqan irqiy qirghinchiliq jinayitige qarshi béyjing qishliq olimpik musabiqisini diplomatik bayqut qilishni élan qilishi, weziyetning qanchilik jiddiy ikenlikini körsitip béridu. Biraq musulman döletler xitay hakimiyitining sherqiy türksitanda yürgüziwatqan irqiy qirghinchiliq jinayitige qarita sükütte turushi, biz sherqiy türksitan teshkilatilirini we xelq ammisini échinduridu we chongqur qayghugha salidu.”

2022-Yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisige qarshi istanbulda ötküzülgen namayishtin körünüshler. 2022-Yili 23-yanwar, türkiye.

Tahir kökbayraq, xitayning sherqiy türkistanda yürgüziwatqan irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün b d t we dunya jama'etini heriketke ötüshke chaqiriq qilip, mundaq dédi: “Biz xelq'ara sherqiy türkistan teshkilatliri birliki we pütün eza teshkilatlar namidin, bu qétimliq olimpik musabiqisining zalim xitayning paytexti béyjingda ötküzülishidin endishe we qayghuliniwatqanliqimizni ipadileymiz. Shu sewebtin dunyadiki wijdan bar tenterbiyechilerni, türkiye qatarliq pütkül islam ellirini bu qétimliq béyjing qishliq olimpik musabiqisini bayqut qilishqa chaqriq qilimiz. Uningdin bashqa yene b d t, yawropa ittipaqi, islam hemkarliq teshkilati, türk döletliri birliki teshkilati qatarliq xelq'araliq teshkilat we organlarni xitayning sherqiy türkistanda yürgüziwatqan irqiy qirghinchiliq jinayitini toxtitish üchün derhal heriketke ötüshke chaqirimiz.”

Namayishqa qatnashqan “Iyi” partiyesi istanbul shöbisining türk dunyasi mes'uli kurshat jeylan ependi söz qilip, Uyghurlarni her zaman qollaydighanliqini tekitlidi.

U mundaq dédi: “Biz bügünkidek nahayiti qattiq soghuq bolup qar yéghiwatqan we bala-chaqilirimiz, a'ilimiz bilen ötküzüsh kérek bolghan dem élish künimizde, bu yerge jem bolduq. Chünki bala-chaqilirini, a'ile ezalirini, ata-anilirini yillardin buyan körelmeywatqan we hetta awazinimu angliyalmaywatqan, ular toghrisida héch qandaq melumatqa érishelmeywatqan sherqiy türksitanliq qérindashlirimizning awazi bolush üchün bu yerge jem bolduq. Hemmimiz bilimizki, dert-elem we zulumning dini, tili, milliti yuqtur, shuning üchün eziz türk millitining we türkiye xelqining sherqiy türkistanda yüz bériwatqan zulumgha qarita hésdashliq qilishini, köngül bölüshini ümid qilimiz, biz buning üchün küch chiqiriwatimiz.”

Kurshat jeylan ependi sözide yene türkiye jumhuriyitining sherqiy türkistandiki zulumni “Irqiy qirghinchiliq” dep étirap qilishi üchün küch chiqiridighanliqini bildürüp, mundaq dédi: “Biz sherqiy türkistandiki pütün zulum we naheqchilikke her da'im qarshi turimiz. Xitayning olimipik musabiqsigha qarshi élan qilin'ghan bayqut qararlar bir bashlinishtur. Bayqut qarari alghan bashqa döletlerge türkiye jumhuriytiningmu qoshulushini, shuning bilen bille sherqiy türkistanda yürgüziliwatqan zulumning ‛irqiy qirghinchiliq‚ ikenlikini bashqa chong döletler étirap qilghan'gha oxshash, türkiye jumhuriyitiningmu ‛irqiy qirghinchiliq‚ dep étirap qilishi üchün, küch chiqiridighanliqimizgha silerning huzuringlarda wede bérimiz!”

Tahir kökbayraq, bu namayishni uyushturushtiki asasiy meqsitining 2022-yilliq qishliq olimpik musabiqsining xitayda ötküzülüshige qarshi turush, pütün dunya jama'iti we tenheriketchilerni béyjingda ötküzülidighan olimpik musabiqisigha qatnashmasliqqa, türk we musulman döletlerningmu bashqa yawropa döletlirige oxshash xitaygha diplomatik bayqut élan qilishqa chaqriq qilish ikenlikini bildürdi.

TRT “Sipor”, yeni türkiye döletlik radi'o-téléwiziye idarisi tenterbiye qanilining 7-yanwardiki xewiride bildürüshiche, xitayning paytexti béyjingda 4-féwraldin 20-féwralghiche dawam qilidighan 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik tenterbiye musabisigha, qar téyilish türide 6 neper, muz téyilish türide 1 neper türk tenheriketchining qatnishidighanliqi melum. Emma türkiye hökümiti teripidin aliy derijilik rehberlerning béyjing qishliq olimpik musabiqisigha qatnishidighan yaki qatnashmaydighanliqi toghriliq héch qandaq uchur bérilmigen. Türkiye hökümiti bu heqte hazirghiche bayanat élan qilmidi we ipade bildürmidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet