Kélly kuryé xanim béyjing qishliq olimpikige qatnishidighan shexslerni “Xitay hökümitining qollighuchisi” bolup qalmasliqqa agahlandurdi

Muxbirimiz gülchéhre
2022-01-25
Share
kelliy-kuriy-Kelley-Currie.jpg Amérikaning birleshken döletler teshkilatidiki ayallar mesililiri boyiche wekili kélliy kuriy(Kelley Currie) xanim amérika tashqi ishlar ministirliqidiki yighinda söz qilmaqta. 2020-Yili 12-féwral, washin'gton.
REUTERS

Gerche béyjing qishliq olimpikige sanaqliq künler qalghan bolsimu, xitay hökümitining “Irqiy qirghinchiliq olimpiki” dep atiliwatqan bu olimpik sehnisidin özi kütkendek netije alalmaydighanliqi mölcherlenmekte. Chünki xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan irqiy qirghinchiliqini nezerde tutup hazirghiche amérika, en'giliye, kanada, awstraliye, litwa, bélgiye, daniye, shiwétsiye qatarliq döletler bu qétimliq olimpik musabiqisigha hükümet emeldarlirini ewetmeydighanliqini jakarlighan. Uningdin bashqa yene bir qisim tenterbiye sahesidiki choplanlar we dangliq shirketlermu arqa-arqidin özlirining béyjing olimpikigha qatnashmaydighanliqini bildürmekte.

Amérikaning “NBC Sports” téléwiziye qanili 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisige öz xizmetchilirini ewetmeydighanliqini jakarlighan.

Buning aldida nurghunlighan kishilik hoquq terepdarliri “NBC” qanilini xitayning “Irqiy qirghinchiliq olimpiki” ni xewer qilmasliqqa, xitay hökümitining teshwiqat qoraligha aylanmasliqqa chaqirip kelgen idi.

Amérikaning b d t diki sabiq mu'awin bash elchisi bolghan kélly kuryé xanim yéqinqi künlerde ziyaritimizni qobul qilip, béyjing olimpikining küntertipide özgirish bolmighan ehwal astida, xitayni olimpiktin paydillinip özining jinayetlirini inkar qilishigha yol qoymasliqta, “NBC” ning taratqularning mes'uliyiti we roligha sel qarimasliqi kéreklikini tektlidi. U mundaq dédi: “Bilginimizdek, hazir béyjing olimpikigha azla waqit qaldi.

Emelyette xelq'ara olimpik kométiti üchün kowid yuqumi we irqiy qirghinchiliq mesilisini asas qilip turup, xitayning bu olimpikni ötküzüshini toxtitishi yaki bashqa yerge yötkeshtek toghra qarar élishi, unche qiyin'gha toxtimaytti. Emma olimpik kométiti namuwapiq qararni aldi, chünki xitay buni siyasylashturiwetkini üchün namuwapiq qararlar élindi. Emdi eng aldi bilen bu olimpik musabiqisini tarqitishni öz üstige alghan amérikaning NBC qanili, bu musabiqining échilish murasimlirini tarqatmasliqi we peqetla tenhertketchilerning musabiqe jeryanini körsitish bilen cheklinishi kérek. Ular bu olimpik ötküziliwatqan jeryanda yene Uyghurlargha we bashqa az sanliq milletlerge élip bériliwatqan qirghinchiliq, tibet we xongkong mesililiri üchün alahide ayrim sehipilerni échip, kishilerni bu mesililer heqqide mulahize qilishqa meydan hazirlishi kérek, dep oylaymen.”

Kélly xanim yene 2022-yilliq béyjing qishliq olimpik musabiqisige iqtisadiy jehettin hemkarlashqan amérika shirketlirini öz mes'uliyitini ada qilishqa chaqirip mundaq dédi: “Béyjing olimpikide xitay bilen hemkarliq ornatqan herqandaq amérka shirketliri, xitayning siyasetlirige ariliship kelgen we siyasetlerde melum rol oynap kelgen. Ular siyasettin xali bolalmaydu. Ularning xitaydiki bu siyasy mesililerge süküt qilishning ornigha, özining meydanini semimiy we éniq ipadilesh mes'uliyiti bar. Méningche, ularning süküt qilishi, özlirining bu irqiy qirghinchiliqni toxtitip qélishtin bash tartqanliqi bolup hésablinidu.”

Kélly xanim yene, hetta amérikadiki we pütün dunyadiki olimpikni tashama qilghuchi awam xelqningmu béyjing olimpiki meydanini xitayning özining siyasy gherezliri üchün teshwiqat qilish meydanigha aylandurushigha yol qoymasliqi kéreklikini eskertip, mundaq dédi: “Méningche, awam héch bolmighanda, béyjing olimpikining tamashibini bolmasliqni talliyalaydu. Béyjing olimpikini qollighan shirketler olimpik jeryanida élanlirini körsitip, iqtisadiy menp'et élishni, xitay bilen hemkarliship, peqetla pul tépishni meqset qilghan. Shunga xéridar we tamashabinlarning tallishining qandaq bolushi, ularning pul tépish yaki tapalmasliqini belgileydu. Shunga tamashibinlarning meydani ularning xitay bilen buningdin kéyinki hemkarliqini dawam qilish-qilmasliq heqqide qayta oylinishigha seweb bolidu.”

Nöwette her qaysiy dunyawiy axbaratlarda, xitaygha bérip olimpik musabiqisige qatnishidighan shirket yaki döletler we tenhetketchilerni, Uyghurlargha qarita irqiy qirghinchiliq élip bériwatqan xitaydek bir döletni qollimasliqqa agahlandulmaqta. Shundaqla bu olimpikning xitay hökümitige irqiy qirghinchiliqni toxtitish we kishilik hoquqni yaxshilash toghriliq bésim ishlitishning pursitige aylandurushqa chaqiriq qilinmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet