Антони блинкен американиң муһим ташқи сиясәт пиланини баян қилди

Мухбиримиз җәвлан
2021-03-04
Share
Антони блинкен американиң муһим ташқи сиясәт пиланини баян қилди Америка ташқи ишлар министири антоний биллинкен җов байден һөкүмитиниң муһим ташқи сияситини баян қилди. 2021-Йили 3-март, вашингтон.
REUTERS

3-Март күни америка ташқий ишлар министири антони блинкен видийо нутуқи сөзләп, җов байден һөкүмитиниң муһим ташқий сияситини баян қилди. Бу, америкада йеңи һөкүмәт иш башлиғандин буян антони блинкенниң тунҗи қетим американиң ташқий сияситини җамаәткә толуқ елан қилиши һесаблинидикән. У сөзидә байден һөкүмитиниң дипломатийә принсипи үстидә тохтилип: "биз иш қилған вақтимизда вақитлиқ мәсилиләргә есиливалмай, үстүнлүкимизни узун муддәт сақлап қелиш үчүн мәсилиләрни түп йилтизидин һәл қилишимиз керәк. Президент байденниң сөзи бойичә ейтқанда, американиң орнини қайта тиклишимиз керәк," деди. У йәнә американиң ташқий сияситидә муһим болған сәккиз түрлүк пиланни оттуриға қойди.

Булардин биринчиси, корона вирусини контрол қилип, дуняниң сәһийә-сақлиқ бихәтәрликини күчәйтиш; иккинчиси, иқтисадий кирзисни аяғлаштуруп, техиму муқим вә кәңчил болған йәр шари иқтисадини бәрпа қилиш; үчинчиси, хәтәр астида қалған демократийәни җанландуруш, буниң үчүн алди билән американиң демократик түзүмини мустәһкәмләп, хитай билән росийәгә охшаш рәқибләрниң тозақлириға чүшмәслик; төтинчиси, америкада инсанпәрвәрликкә уйғун, үнүмлүк бир көчмәнләр түзүлмисини бәрпа қилиш; бәшинчиси, американиң иттипақдашлири вә һәмкарлашқучилири билән болған мунасивәтни күчәйтиш; алтинчиси, келимат өзгириши кирзисиға тақабил туруп, пакиз ениргийә инқилабини илгири сүрүш; йәттинчиси, дуня характерлик техника инқилаби давам қиливатқан бүгүнки күндә американиң илғар техникидики йетәкчи орнини сақлаш; сәккизинчиси, хитай билән болған мунасивәтни һәл қилиш қатарлиқлар икән.

Антони билинкин хитай билән болған мунасивәтни һәл қилиш пилани үстидә тохталғанда мундақ деди: "21-әсирдә биз дуч келидиған әң чоң гио-сиясий синақ хитай билән болидиған мунасивитимиздур. Русийә, шималий корийә қатарлиқ бир нәччә дөләтму бизгә чоң хирис елип кәлди, униңдин башқа йәмән, ефейопийә, берма қатарлиқ дөләтләрдики кирзислар алдимизда турупту. Әмма хитайниң тәһдити буларниң һечқайсисиға охшимайду. Хитай өзиниң иқтисад, дипломатийә, һәрбий вә техника җәһәттики күчи билән муқим вә ечиветилгән хәлқара системиға, дуняда биз үмид қилған қаидә-тәртип, қиммәт қараш, хәлқара мунасивәтләргә еғир тәһдит селиватиду. Чүнки биз үмид қилған нәрсә ахирқи һесабта америка хәлқиниң қиммәт қаришини әкс әттүриду вә уларниң мәнпәәти үчүн хизмәт қилиду. Биз хитай билән риқабәтлишидиған йәрдә риқабәтлишимиз, һәмкарлишидиған йәрдә һәмкарлишимиз, қаршилишидиған йәрдә қаршилишимиз, омумән хитайға бош кәлмәймиз. Буниң үчүн достлиримиз, иттипақдашлиримиз билән һәмкарлишимиз, уларни чәткә қақмаймиз. Әгәр биз бирләшсәк хитай униңға һәргиз сәл қариялмайду. Буниң үчүн америка дипломатийәдә актип болуши вә хәлқара тәшкилатларға қатнишиши керәк. Әгәр биз бу җәһәттә бир қәдәм чекинсәк, хитай бир қәдәм алдиға маңиду. Биз йәнә шинҗаңдики кишилик һоқуқ вә хоңкоңдики демократийә дәпсәндә қилиниватқан бу күнләрдә өз қиммәт қаришимизни техиму чиң қоғдишимиз керәк. Әгәр биз бундақ қилмисақ, хитай техиму һәддидин ашиду."

Антони блинкен йәнә 3-март күни америка аммиви радийосиниң зияритини қобул қилғанда уйғурлар мәсилиси һәққидә тохталди. У мухбирниң: "америка хитайниң уйғурларға елип барған җинайитини ‹ирқий қирғинчилиқ' деди. Әгәр шундақ болса америка хитай инкар қиливатқан бу җинайәткә қандақ җаза тәдбири қоллиниду?" дегән соалиға җаваб берип мундақ деди: "уйғурлар мәсилисигә охшаш конкрет мәсилиләргә кәлсәк, буниңда биз қилалайдиған нурғун ишлар вә диққәт қилидиған нуқтилар бар. Биз хитайға яки башқа дөләтләргә експорт қилидиған мәһсулат вә техникиларниң хитайдики аз санлиқ милләтләрни бастурушқа ишлитилмәсликигә капаләтлик қилишимиз лазим. Шундақла шинҗаңдин чиққан мәһсулатларни өз ичигә алған хитай мәһсулатлири мәҗбурий әмгәк билән четишлиқ болуп қалса, уларни сетивалмаслиқимиз керәк, башқа дөләтләрниму мушундақ қилишқа чақиришимиз керәк. Әлвәттә, биз пүтүн дуняниң бүгүн хитайда йүз бериватқан ишларға қарши бирдәк аваз чиқиришини қолға кәлтүрүшимиз керәк."

Анализчиларниң билдүрүшичә, америка ташқий ишлар министири антони блинкенниң хитайға мунасивәтлик бу баянлири байден һөкүмитиниң ташқий сияситини, җүмлидин хитай билән болидиған мунасивәтлириниң асасий йөнилишини һәмдә уйғурлар мәсилисидә хитайға қаритидиған нөвәттики сиясити вә башқа дөләтләр билән һәмкарлишиш ирадисини көрситип беридикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт