Chishen guruhi: shendung siyah béliqchiliqini tekshürüshning bash-axiri

“Qanunsiz ‍okyan qurulushi” ning mes'uli iyan urbina(Ian Urbina)
2024.02.23

Shirketler we kesipdash muxbirlar xitaydiki déngiz mehsulatlirini pishshiqlap ishleshke mejburiy emgekning ishlitilishi we bashqa köpligen jinayetlerning xitay béliqchiliq paraxotlirigha chétishliq ikenlikini qandaq pash qilghanliqimizni jiq sürüshte qilghan idi. Biz mushu telepke bina'en bu pakitlarni hem ularni qandaq toplighanliqimizni chüshendüridighan mezkur sin filimini ishlep chiqtuq.

Bu sin filimi töwendikidek üch xil seweb tüpeylidin “Chishen guruhi” dep atilidighan bir shirketke merkezleshti.

Birinchi, chishen guruhi dunya déngiz mehsulatliri bazirida alahide muhim orun igileydu. U xitayning siyah béliqchiliq saheside tenha halda eng muhim rol oynawatqan xususi shirkettur. Bu shirketke qarashliq “Rongchéng xeybo déngiz mehsulatliri” we “Shendung xeydu okyan mehsulatliri” namliq ikki tarmaq zawut xitaydiki omumiy siyah béliqning 30 pirsentini pishshiqlap ishleydu. Chishen guruhi yene amérikining xitaydin import qilin'ghan béliqlirining 17 pirsentini pishshiqlap ishleydu. Uningdin bashqa bu shirket awstraliye, bélgiye, firansiye, gérmaniye, girétsiye, gollandiye we ispaniyege hemde déngiz mehsulatlirining muhim tarqatquchiliridin bolghan “Ruggiriyo déngiz mehsulatliri” hem “Déngiz munasiwetliri shirkiti” qatarliqlargha özlirining siyah béliqlirini éksport qilidu. Öz nöwitide bu shirketlerning köp qismi “Pérformans yémeklik guruhi” qatarliq asasliq yémeklik tarqatquchi shirketlerni déngiz mehsulatliri bilen teminleydu. Mushu shirketning özila 300 mingdin artuq soda nuqtisini yémeklik bilen teminleydu.

Ikkinchi, chishen guruhi köp xil déngiz mehsulatliri sahesige chétilidu: u eng az dégendimu xitaydiki bezi eng chong pishshiqlap ishlesh eslihelirige mensup bolghan 40 dane béliqchiliq paraxotining hemde tutulghan béliqlarni tonglitip qirghaqqa toshuydighan üch tiransport kémisining igiliridur.

Üchinchi, chishen guruhini heqiqetenmu yéqindin közitip tetqiq qilishqa erziydu. Chünki uninggha qarashliq zawutlarning shinjang rayonidiki mejburiy emgek bilen bolghan zich baghlinishi barliqigha a'it delil-ispatlar éship-téship turuwatqan bolup, shinjangdiki mejburiy emgek ariliship qalghan mehsulatlarning amérika we yawropa bazirigha éksport qilinishi cheklen'gen.

Wiy (Wee! ) , pafko (PAFCO) we land (Lund’s) ning béliqliri namliq birnechche déngiz mehsulatliri markilirining chishen guruhigha tewe bezi zawutlar bilen bolghan alaqisini alliburun üzgenliki diqqet qilishimizgha erziydu. Ötken yildin buyan xeybo we xeydu shirketlirining emeldarliri özlirining shinjangning mejburiy emgikini ishletkenlikini tekrar inkar qilip keldi. So'alimizgha qarita chishen guruhi sükütni talliwaldi. Ular bilen alaqilishishke da'ir urunushlirimiz tor bétimizning “Munazire” sehipisige toluq qoyuldi.

Halbuki, mesilining eng muhim nuqtisi chishen guruhidiki mesilining yégane ehwal bolmasliqidur. Chünki biz tekshürüsh jeryanida nurghun déngiz mehsulatliri shirketlirining oxshash xaraktérdiki mejburiy emgek we qanunsiz béliq tutushtek keng da'irilik mesililerge chétishliq ikenlikini bayqiduq. Rastini éytqanda, bu mesilining bu qeder yamrap kétishi dunya déngiz mehsulatliri sahesining öz teminlesh zenjirini, bolupmu xitaydin ötidighan teminlesh zenjirini qandaq közitish heqqide qaytidin oylinip körüshining bekmu zörür boluwatqanliqini körsitidu.

Undaqta ijtima'iy mupettishlik we déngiz-okyan mupettishliki bu mesilini hel qilamdu? zaman buning jawabini bizge éytip béridu. Epsuski chishen guruhigha mensup shirketlerni öz ichige alghan nurghun shirketler özlirining teminlesh halqilirida mejburiy emgekning, shuningdek qanunsiz béliq tutushtek bashqa jinayetlerning sadir bolmighanliqini ispatlashta ashu xildiki mupettishlikke tayan'ghan bolsimu tekshürüshimiz ularning birdek ashu xil jinayi qilmishlar bilen bulghan'ghanliqini ashkarilash bilen xulasilendi.

Köpligen tetqiqatchilar bu xildiki mupettishlikining eng yaxshi shara'itta tamamlan'ghanliqidin qet'iynezer chongqur nuqsanlargha tolghanliqini körsetmekte (yeni bu xil mupettishlik xitaydin bashqa döletlerdiki quruqluqqa jaylashqan zawutlarda wujudqa chiqqan teqdirdimu) . Nöwettiki tekshürüshimiz bu xildiki mupettishlik xizmitining béliqchiliq paraxotlirida yaki xitaydiki zawutlarda élip bérilghanda téximu köp saxtiliqqa toshup kétidighanliqini körsitidu. Chünki xitayda uchur we uchur menbesi bilen biwasite uchrishish qattiq kontrol qilinidighan bolup, xitay hökümiti yaki xitay shirketlirige tenqidiy pikir bergen muxbirlar, emgek nazaretchiliri yaki gheyriy ammiwi shekildiki okyan qoghdash teshkilatlirining herqandiqi xitaydin qoghlap chiqirilidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.