Dolqun eysa: "5-Féwral ghulja qirghinchiliqi" ni xatirilesh arqiliq yash ewladlarni terbiyelimekchimiz

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-02-05
Share
Dolqun eysa: Dunya Uyghur qurultiyi ötküzgen "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" témisidiki sin ilmiy muhakime yighinida sözlimekte. 2020-Yili may.
Photo: RFA

Dunya Uyghur qurultiyi "5-Féwral ghulja qirghinchiliqining 24-yilliqini xatirilesh" namida yighini chaqirdi. Yighinda "5-Féwral ghulja weqesi" ning kélip chiqish sewebliri, échinishliq jeryani we yéngi otturigha chiqqan melumatlar otturigha qoyulghandin sirt, mutexessisler mezkur weqege yuqiri baha bérip ötti.

Dunya Uyghur qurultiyi re'isi dolqun eysa ependi bu qétimqi doklat bérish yighinida "5-Féwral ghulja weqesi" de hayatidin ayrilip qalghan shéhitlarning rohi bilen yash ewladlarni terbiyelesh meqsitide bu yighinni achqanliqini, muweppeqiyetlik ötkenlikini bildürdi.

5-Féwral küni d u q ning mu'awin re'isi perhat yurungqash ependi riyasetchilik qilghan mezkur tor muhakime yighinida d u q re'isi dolqun eysa ependi, mu'awin re'isi doktor erkin ekrem ependi, weqening shahitliridin bextiyar shemshidin ependi, abdushükür tash'oghli we yazghuchi gülshen abduqadir xanim qatarliq kishiler ghulja weqesi toghrisida doklat berdi.

Perhat yurungqash ependi échilish nutqi sözlep, "5-Féwral ghulja weqesi" ning 24 yildin buyan yéqinqi zaman Uyghur tarixidiki muhim weqe süpitide xelq'aradiki ornini qoghdap kéliwatqanliqini tekitlidi.

"5-Féwral ghulja weqesi" yüz bergen mezgilde ghuljida saqchi bolup wezipe ötigen bextiyar shemshidin ependi xitay hökümitining 1995-yili ghuljida meshrepni chekligendin kéyin ghulja yashlirining 1995-yili 8-ayning 14-küni naraziliq namayishi ötküzgenliki, bu weqening chet'elde yaxshi bilinmeydighanliqini, buni xitayning qattiq qolluq bilen basturghanliqini bayan qildi.

Bextiyar shemshidin ependi 1995-yili meshrep cheklen'gendin kéyin kishilerning mexpiy halda meshrep ötküzüshke bashlighanliqini, 1997-yili yéngi yildin bashlap xitayning Uyghur yashlirini tutqun qilishqa bashlighanliqini, shuning bilen "5-Féwral ghulja weqesi" ning partlighanliqini bayan qildi.

Yighinda amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi mutexessisi zubeyre shemshidin xanimmu sözlidi. U, ghulja weqeside shéhit bolghan hedisining oghli xalmet muhammet bilen ukisi sedirdinning téxi 20 yashqa toshmay turup hayatidin ayrilip qélishining özige éghir kelgenlikini, lékin pexirlinidighanliqini otturigha qoydi.

Kanadadiki Uyghur ziyaliysi yazghuchi gülshen abduqadir xanimning "5-Féwral ghulja arxipliri" namliq kitabi neshrdin chiqqan. Gülshen xanim doklatida aldi bilen yazghan kitabi toghrisida melumat berdi.

Ghulja weqesi shahitliridin abdushükür tash'oghli ependi ghulja weqesige yuqiri baha berdi.

1997-Yili "5-Féwral ghulja weqesi" toghrisidiki sin'alghu körünüshi türkiyediki a t w qanilida körsitilgendin kéyin türkiyening istanbul we enqere sheherliride minglighan kishi qatnashqan naraziliq namayishliri ötküzülgenidi. Mezkur sin'alghu körünüshi yawropa döletliridimu körsitilgendin kéyin xelq'ara kechürüm teshkilatigha oxshash kishilik hoquq teshkilatliri Uyghurlar toghrisida mexsus doklatlar teyyarlighan idi. Mutexessisler "5-Féwral ghulja weqesi" ning sherqiy türkistan dewasini türkiyede yuqiri pellige kötürgenlikini, dewaning xelq'aralishishini tézletkenlikini bayan qilishmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet