Gérmaniyede "Jaza lagérlirida ölüm" namliq yighin ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-05-24
Élxet
Pikir
Share
Print
Duq re'isi dolqun eysa gérmaniyening karlsruxé shehiride Uyghur diyardiki jaza lagérliri heqqide doklat berdi. 2019-Yili 23-may. Karlsruxé, gérmaniye.
Duq re'isi dolqun eysa gérmaniyening karlsruxé shehiride Uyghur diyardiki jaza lagérliri heqqide doklat berdi. 2019-Yili 23-may. Karlsruxé, gérmaniye.
RFA/Ekrem

Tehdit astidiki xelqler teshkilati karlsruxé shöbisining orunlashturushi bilen 23-may küni gérmaniyening karlsruxé shehiride "Jaza lagérlirida ölüm" namliq yighin ötküzüldi. Yighin'gha karlsruxé we uning etrapidiki rayonlardin kelgen Uyghurlardin sirt, yene kishilik hoquq teshkilatlirining rehberliri, gérmaniye parlaméntining ezaliri, her sahe ilim ademliri, siyasiy zatlar hemde Uyghurlargha qiziqquchi yerlik awam bolup, köp sanda kishi qatnashti.

Dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ependi yighinda doklat teqdim qilishqa teklip qilin'ghan bolup, u sherqiy türkistanning jughrapiyisi, Uyghurlarning étnik menbesi, Uyghurlarning tili, medeniyiti, örp-aditi, tarixta qurghan döletliri, xitayning tajawuzigha uchrighan dewrliri hemde Uyghurlarning nöwettiki weziyiti heqqide qisqa toxtilip ötkendin kéyin, jaza lagérliri mesilisi toghrisida tepsiliy melumat berdi.

D u q re'isining jaza lagérliri toghrisidiki 1 sa'ettin halqighan bayanliri yighin ehlining küchlük diqqitini tartti. U sözide ziyaliylar, diniy zatlar, sen'etkarlar, tetqiqatchilar, baylar, karxanichilar, qisqisi Uyghurdin ibaret bu milletning barliq serxillirining jaza lagérlirigha qamalghanliqi, bir qisimlirining lagérlarda hayatidin ayrilghanliqi, mutleq köp qismining jismaniy we rohiy jehettin éghir qiyin-qistaqqa éliniwatqanliqi, méngisi yuyuliwatqanliqi, xitaylishishqa mejburliniwatqanliqi, sani 3 milyondin artuq perez qiliniwatqan tutqundiki bu xelqning bügün hetta "Xitayche ussul oynashni xalimaymen, choshqa göshi yémeymen, xitaygha xotun bolmaymen" diyelmeydighan derijide hoquqsiz, charisiz halgha chüshüp qalghanliqini pakitliri bilen ékranda körsitip turup bayan qildi.

Uning nutiqidin kéyin so'al-jawap bashlandi. Yighin ehli sherqiy türkistan'gha, Uyghur millitige, jaza lagérlirigha a'it her türlük so'allarni soridi. Dolqun eysa ependi tepsiliy jawab berdi. Bir neper gérman kishi arida söz élip, özining qeshqerlik bir kélini barliqini, oghlining bu qiz bilen 2012-yili toy qilghanliqini, emma 2017-yilidin kéyin jaza lagérliri berpa bolup özgergen qabahetlik weziyet tüpeyli ularning qeshqerge qayta baralmighanliqini hékaye qilip berdi.

Yighin xatimiside riyasetchiler xelqqe, teshkilatlirigha wakaliten d u q re'isining alayiten waqit ajritip bu yerdiki yüzlerche kishige xitayning mustebit siyasiti we Uyghurlarning échinishliq weziyiti heqqide chüshenche bergenlikige rehmetlirini bildürdi. Kishiler güldüras alqish sadaliri bilen teshekkürlirini izhar qilishqan boldi.

Bu pa'aliyetke gérmaniyediki jama'et erbabliridin ablimit tursun we abdusalam ependiler d u q re'isige hemrah bolup alayiten myunxén shehiridin kélip qatnashqan bolup, ablimit tursun ependi bu yighinning nahayiti tesirlik, jelp qilarliq ötkenlikini tilgha aldi. Abdusalam ependimu oxshash qarashni bildürdi.

Karlsruxé shehiride yashawatqan d u q tetqiqat komitétining mudiri enwer exmet ependi ziyaritimizni qobul qilghanda bu yerdiki kishilik hoquq teshkilatlirining bu qétimqi yighin üchün birqanche ay aldin teyyarliq qilghanliqini, yighinning özliri kütkendin bekrek netijilik bolghanliqini tekitlidi. 

Yighin'gha yene karlsruxé we uning etrapidiki sheherlerdin kelgen türk teshkilatlirining rehberlirimu qatnashqan bolup, ular yighin axirlashqanda d u q re'isini öz teshkilatlirigha kélip doklat teqdim qilishqa teklip qilishti we xatire süretlerge chüshüshti. Karlsruxé shehiridiki axbarat qanalliri dolqun eysa ependini ayrim ziyaretler qildi. Bu sheherdiki Uyghur meshrep ehli kechte d u q wekilliri üchün iptar soruni hazirlap, iptardin kéyin tün nisbigiche söhbetler élip bardi. 

24-May küni d u q wekiller ömiki "Yawropa türk konfédiratsiyoni" teshkilatining karlsruxé shehiridiki tarmaq orginini teklipke bina'en ziyaret qilip sherqiy türkistan we jaza lagérliri mesilisi toghrisida bir sa'et söhbet élip bardi. Mezkur teshkilatning re'isi nejef karaja ependi pütün dunyagha taralghan 400 din artuq türk fédiratsiyoni tarmaq teshkilatlirining sherqiy türkistan dewasining himayichisi we aktip qollighuchisi ikenlikini alahide eskertti.

Toluq bet