Dolqun eysa "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning bu yilliq yighinigha teklip qilindi

Muxbirimiz méhriban
2019-11-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Kanadadiki Uyghurlar "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning bu yilqi yighinigha qatnishish üchün yétip kelgen dolqun eysa ependimni qizghin kütüwaldi. 2019-Yili 20 noyabir. Kanada.
Kanadadiki Uyghurlar "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning bu yilqi yighinigha qatnishish üchün yétip kelgen dolqun eysa ependimni qizghin kütüwaldi. 2019-Yili 20 noyabir. Kanada.
Photo: RFA

Kanada sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi tuyghun abduwelining radiyomizgha bildürüshiche, dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa kanadada ötküzülidighan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning bu yilliq yighinigha qatnishish üchün 20-noyabir küni torunto shehrige yétip kelgen.

Tuyghun abduwelining bildürüshiche, dolqun eysa 22-noyabirdin 24-noyabirghiche kanadaning nowa skotiye shitatining xalifaks shehride échilidighan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" bu yilliq yighinigha qatniship, Uyghurlar heqqide söz qilidiken. Dolqun eysa bu yighindin ilgiri, yeni 20-we 21-noyabir künliri kanadikki xitaygha qarshi ammiwiy teshkilatlar bilen uchrashqan hemde muzakirelerde bolghan. 

Bu munasiwet bilen duq re'isi dolqun eysa radiyomiz ziyaritini qobul qildi. U özining 20-noyabir küni kanadagha yétip kelgendin kéyin bir qatar pa'aliyetlerge qatnashqanliqini, bügün, yeni 22-noyabir küni kanadaning nowa skotiye shitatining xalifaks shehrige yétip kélip, ikki kün dawamlishidighan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" yighinigha qatnishidighanliqini bildürdi.

Melum bolushiche, 2009-yili kanada hökümitining iqtisadiy yardimi bilen qurulghan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning bash shitabi amérika paytexti washin'gtonda tesis qilin'ghan iken. Mezkur organ amérikadiki gérmaniye marshal fondining bir programmisi süpitide her yili bir qétim xelq'araliq yighin ötküzidiken. 2012-Yildin bashlap, yilda bir qétim chaqirilip kéliwatqan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" yighinigha yillardin buyan dunyadiki 90 din artuq döletning tashqiy ishlar ministérliri we herqaysiy döletlerning dölet mudapiyesi sahesidiki yoqiri derijilik emeldarliri hemde nopuzluq siyasiyonlar teklip qilinip kelgen iken. Ular bu yighinda shu yili dunyada yüz bergen jiddiy kirizislarni muzakire qilidiken.

Yighin heqqidiki élan uchuridin melum bolushiche, kanada tashqiy ishlar ministérliqi, kanada dölet mudapiye ministérliqi we shimaliy atlantik ehdi teshkilati birlikte uyushturghan "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning 2019-yilliq yighin'gha amérika, kanada, yawropa döletliri, ottura-sherq elliri, asiya-hindi okyan rayonidiki döletler we afriqadiki bir qisim döletlerning tashqi ishlar ministérliri, dölet mudapiyesi sahesidiki yoqiri derijilik emeldarliri, siyasiyonlar, xelq'aradiki nopuzluq musteqil taratqular we kishilik hoquq teshkilatlardin bolup, 300 neper wekil teklip qilin'ghan. 

Dolqun eysaning bildürüshiche, u bu yil 8-ay mezgilide "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" ning 2019-yilliq yighinigha teklip qilin'ghan teklipname tapshuruwalghan. Bu yighinning échilish murasimi 22-noyabir küni chüshtin kéyin shu yer waqti sa'et 3:00 te ötküzülidighan bolup, yighinning yérimi ochuq, yérimi yépiq sheklide élip bérilidiken. Yighin mezgilide dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa nöwettiki Uyghur weziyiti heqqide doklat béridiken. Bu Uyghur wekillirining mezkur yighin'gha tunji qétim qatnishishi iken.

Melum bolushiche bu nöwetlik "Xalifakis xelq'ara bixeterlik munbiri" yighin'gha yene sürgündiki tibet hökümitining bashliqi lobsang san'gay, xongkong we teywen wekillirmu teklip qilin'ghan iken. Dolqun eysa bilen lobsang san'gay 22-noyabir küni kechte "Washin'gton pochtisi" gézitining mexsus ziyaritini qobul qilip, nöwettiki Uyghur we tibet weziyitini anglitidiken.

Toluq bet