D u q ramazanda jaza lagérliri mesilisini islam dunyasigha anglitishqa tirishmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-05-22
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q re'isi dolqun eysa ependi bashchiliqidiki bir guruppa wekiller "Yawropa nizami alem fédiratsiyoni" de sherqiy türkistanning omumiy weziyitini, jümlidin jaza lagérliri mesilisini anglatti. 2019-Yili 18-may, gérmaniye.
D u q re'isi dolqun eysa ependi bashchiliqidiki bir guruppa wekiller "Yawropa nizami alem fédiratsiyoni" de sherqiy türkistanning omumiy weziyitini, jümlidin jaza lagérliri mesilisini anglatti. 2019-Yili 18-may, gérmaniye.
RFA/Ekrem

Dunya Uyghur qurultiyining xadimliri ramazan éyida guruppilar boyiche islam teshkilatlirini ziyaret qilip, Uyghur diyaridiki jaza lagérliri mesilisini anglatmaqta.

D u q rehberlirining qarishiche, bügünki künde amérika, gérmaniye qatarliq gherb démokratik elliride Uyghur diyaridiki jaza lagérliri mesilisi jiddiy téma süpitide küntertipte turuwatqan bolsimu, emma buninggha nisbeten islam we türk dunyasidin yenila yéterlik derijide sada yoq iken. Türkiye, kuweyt we malaysiyaning jaza lagérlirigha qarshi ipadilirini hésabqa almighanda, mutleq köp qisim türk we islam elliri yenila süküt qilishni dawamlashturmaqtiken. Hetta islamning merkizi sanalghan se'udi erebistan, shundaqla pakistan qatarliq döletler 3 milyon Uyghur musulmanlirini jaza lagérlirida qiynawatqan xitayni ashkara qollap ipade bildürgen.

Bu xil selbiy weziyetni közde tutqan d u q ötken yili 11-ayda myunxénda chaqirilghan "Sherqiy türkistan milliy kéngishi" da jaza lagérliri mesilisini türk we islam ellirige keng tonutush toghrisida qobul qilghan qararigha bina'en, bu yil ramazan kirishi bilenla birqanche guruppilargha bölünüp, musulman teshkilatlirini ziyaret qilishqa, iptar we terawih namazliri jeryanlirida jaza lagérliri mesilisini musulmanlargha keng anglitishqa bashlighan.

18-May küni d u q re'isi dolqun eysa ependi bashchiliqidiki bir guruppa wekiller merkizi gérmaniyening ludwigshafén shehiride bolghan "Yawropa nizami alem fédiratsiyoni" teshkilatining bash shtabini ziyaret qilip, iptar sorunida we terawih namizi mezgilide sherqiy türkistanning omumiy weziyitini, jümlidin jaza lagérliri mesilisini anglatqan.

Dolqun eysa ependining léksiyesi yüzligen musulman yighilghan bu sorunda küchlük diqqet qozghighan. Sherqiy türkistanda 5 mingdin artuq meschitning chéqiwétilgenliki, ramazanda musulmanlarning roza tutushqa, ibadet qilishqa, terawih oqushqa qadir bolalmaywatqanliqi, jüme künliri musulmanlarning choshqa göshi yéyishke mejburliniwatqanliqi, til, din, örp-adetlirining depsende qiliniwatqanliqi, 3 milyondin artuq musulmanlarning jaza lagérlirida dinsizlashturuluwatqanliqi we xitaylashturuluwatqanliqi qatarliq keng mezmunlar sorun ehlining ghezeplik hés-tuyghulirini qozghighan.

Yawropada 40 qa yéqin tarmaq teshkilati bolghan "Alp'erenler" jama'itining béshi erol yazuchi'oghli iptar sorunida qilghan sözide Uyghur dewasining özlirining da'imliq dewasi ikenlikini bayan qilghan. U mundaq dégen: "Her yerde éytqinimizdek, türkning türktin bashqa dosti yoqtur. Sherqiy türkistan mesilisi her zaman bizning eng aldinqi mesilimiz idi. Bügünmu shundaq hem etimu bizning birinchi mesilimizdur. Sherqiy türkistandiki qérindashlirimiz qéri-yash, er-ayal démey tutqun qilinip zindanlarda xarlanmaqta. Axbarat wasitiliride dunyaning her yerliride yüz bergen her xil weqeler tilgha élinip kéliwatqan bolsimu, dunyaning eng büyük zulumini chékiwatqan sherqiy türkistan xelqining sadasigha yéterlik derijide orun bérilmidi. Sherqiy türkistanliq qérindashlirimiz heqiqetenmu intayin qattiq azab ichide yashimaqta. D u q bu azabni dunyagha anglitish, sherqiy türkistan mesilisini xelq'araning jiddiy bir mesilisige aylandurush yolida tinim tapmay heriket qiliwatidu. Biz ularning her bir herikitini közitip kéliwatimiz. Biz 'alperenler' bolush süpitimiz bilen her zaman sherqiy türkistan dewasining yénida ikenlikimizni, d u q ning tewrenmes himayichisi bolghanliqimizni yene bir qétim tekrarlaymiz we bu dewani maddiy, meniwi tereplerdin qollashni dawamlashturimiz."

Bu pa'aliyetke ishtirak qilghan myunxéndiki jama'et erbabi ablimit tursun ependi mezkur teshkilatning rehbiri bolghan merhum muhsin yazuchi'oghluning warisi erol yazuchi'oghluning Uyghur wekillirini qizghin kütüwalghanliqidin köp memnun bolghanliqini tilgha aldi.

D u q teshkilligen yene bir guruppida qurultay diniy ishlar komitétining mudiri, "Sherqiy türkistan ölimalar birliki" ning mu'awin re'isi turghunjan alawudun we qurultay fondining mudiri abdujélil emet ependiler pa'aliyet élip bériwatqan bolup, ular ramazan bashlan'ghan 6-maydin buyan gérmaniye, awstiriye qatarliq yawropa elliridiki bir qisim dölet we sheherlerde yashawatqan musulmanlargha jaza lagérliri mesilisi anglitishni dawamlashturup kelmekte.

Bügün 22-may bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan turghunjan alawudun ependi bu ikki hepte jeryanida onlighan meschitlerde hem teshkilat merkezliride ziyaretlerde bolghanliqini tilgha aldi. Abdujélil emet ependining ipade qilishiche, bu ziyaretler esnasida üsti ochuq türmige aylan'ghan sherqiy türkistandiki xitay zulumining barliq türlirini islam jama'itige tepsiliy bayan qilish pursetliri bolghan we Uyghur millitining ümid-istekliri otturigha qoyulghan.

D u q rehberlirining bildürüshiche, guruppilargha bölünüp türk we islam jama'itige jaza lagérliri mesilisini anglitish pa'aliyiti ramazan axirlashquche dawamlishidiken.

Toluq bet