D u q re'isi yawropa ittipaqida muhim yighin we uchrishishlarda boldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-03-07
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q re'isi dolqun eysa ependi teklipke bina'en yawropa ittipaqining tashqi ishlar ministirliqida Uyghur weziyiti toghrisida doklat bermekte. 2019-Yili 7-mart, biryussél, bélgiye.
D u q re'isi dolqun eysa ependi teklipke bina'en yawropa ittipaqining tashqi ishlar ministirliqida Uyghur weziyiti toghrisida doklat bermekte. 2019-Yili 7-mart, biryussél, bélgiye.
RFA/Ekrem

Dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministirliqi bilen yawropa parlaméntida muhim pa'aliyetlerde boldi.

6-Mart b d t diki pa'aliyetliridin kéyin bélgiye paytexti biryussélgha yétip kelgen d u q re'isi dolqun eysa ependi 7-mart küni teklipke bina'en yawropa ittipaqining tashqi ishlar ministirliqida uyushturulghan melumat élish yighinigha qatniship, Uyghur diyarining nöwettiki jiddiy weziyiti we jaza lagérliri mesilisi toghrisida doklat teqdim qilghan.

Yawropa ittipaqi bilen xitay otturisida bu yil 4-ayda ötküzülidighan kishilik hoquq diyalogi üchün Uyghur diyarining hazirqi réyal weziyiti, bolupmu jaza lagérliri toghrisida eng yéngi melumatlargha érishish meqsitide uyushturulghan bu yighinni yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministirliqi teshkilligen. Yighin'gha d u q re'isi dolqun eysa ependi, xelq'ara kishilik hoquq merkizi, wakaletsiz milletler teshkilati, xelq'ara kishilik hoquqni közitish teshkilati, xelq'ara kechürüm teshkilati hemde dunya xiristiyan hemkarliq teshkilatining rehberlirimu ishtirak qilip, özliri érishken Uyghur diyaridiki jaza lagérlirigha a'it delillirini otturigha qoyup ötken. Yighin'gha yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministérliqining asiya ishliri komitéti we kishilik hoquq komitétining mes'ulliri qatnashqan.

Bu qétimqi yépiq yighinda nuqtiliq halda Uyghur diyarining weziyiti we jaza lagérliri mesilisi muzakire qilinipla qalmay, belki yene xitayning muhajirettiki kishilik hoquq pa'aliyetchilirige ziyankeshlik qilish mesililirimu tilgha élin'ghan.

Dolqun eysa ependi tashqi ishlar ministirliqida ötküzülgen bu yighinda xelq'ara bésimning artishigha qarimay xitayning Uyghurlarni yoqitish niyitidin waz kechmeywatqanliqi, Uyghur diyardiki jaza lagérliri kölimining barghanséri kéngiyiwatqanliqi, yüz minglighan Uyghur tutqunlarning xitayning ichki ölkilirige yötkiliwatqanliqi, ularning organ etkeschilikining qurbanigha aylinip kétish éhtimalliqi barliqi, yawropa ittipaqining bu mesilige jiddiy mu'amile qilish lazimliqini otturigha qoyghan.

Shuning bilen birge dolqun eysa ependi yene jaza lagérlirida barghanséri köpiyiwatqan ölüm-yétim hadisiliri, iz-déreksiz ghayib qiliwétilish hadisilirining jiddiy endishe qozghawatqanliqinimu alahide eskertip ötken.

Yawropa ittipaqi yilda bir qétim ötküzidighan xitay bilen bolghan kishilik hoquq diyalogi bashlinishtin ilgiri yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministérliqining wasitisi bilen her yili d u q ni alahide teklip qilip, Uyghur diyarining weziyiti toghrisida melumat élip kelmektiken. Ötken yili 7-ayda béyjingda ötküzülgen kishilik hoquq diyalogi yighinida yawropa ittipaqi jaza lagérliri mesilisini resmiy rewishte otturigha qoyghan. 8-Ayda b d t da chaqirilghan irqiy ayrimichiliqqa qarshi turush komitétining 96-nöwetlik yighinida yawropa ittipaqigha eza 14 dölet jaza lagérlirining taqilishini telep qilghan. 2018-Yili 4-öktebir küni yene yawropa ittipaqi jaza lagérlirigha qarshi 15 maddiliq qarar qobul qilghan idi.

7-Mart chüshtin kéyin yawropa parlaméntida "Béyjingning yawropa ittipaqining medeniyet ishlirigha bolghan xirisi" namliq yighin ötküzülgen. Yighinda parlamént ezaliri we mutexessisler doklatlar teqdim qilishqan. D u q re'isi dolqun eysa ependi teklipke bina'en söz élip, xitay hakimiyitining ichki we tashqi siyasetliri toghrida qarashlirini bayan qilghan.

D u q re'isi dolqun eysa ependi 7-mart küni yuqiriqi pa'aliyetlerni axirlashturghandin kéyin yawropa ittipaqining bir qisim parlamént ezaliri bilen ayrim-ayrim körüshüp, 2017-yili 19-öktebir yawropa parlaméntida qurulghan "Uyghur dostluq guruppisi" ning kölimini kéngeytish mesilisini muzakire qilghan.

Toluq bet