14 ‏-Ottura mektepning mudiri erkin tewekkül “Ikki yüzlimichilik” bilen eyiblinip 12 yilliq késilgen

Washin'gtondin muxbirimiz shöhret hoshur teyyarlidi
2024.05.21
Erkin-Tewekkul Ikki yüzlimichilik bilen eyiblinip 12 yilliq késilgen ürümchi 14-ottura mektep mudiri erkin tewekkül(solda). (Waqti we orni éniq emes)
Uyghuryar Fondi teminligen

Ürümchi sheherlik 14‏-ottura mektep Uyghur diyari boyiche nuqtiliq ottura mekteplerning biri bolup, tarixining nisbeten uzunluqi we yétishtürgen yaramliq oqughuchilirining köplüki bilen Uyghur jem'iyitide keng tonulghandur. Bu mektep 2004-yili ürümchi sheherlik 6-ottura mektep bilen birleshtürülgendin kéyin, “Ürümchi sheherlik toluq ottura mektep” dégen nam bérilgen. 2017‏-Yili Uyghur rayonida bashlan'ghan chong tutqunda, bu mektepmu xitay da'irilirining zerbe bérish tizimlikide aldinqi qatardin orun alghan. Mektep mudiri erkin tewekkül “Ikki yüzlimichilik” jinayiti bilen eyiblinip, 12 yilliq késiwétilgen.

Melum bolushiche, 1994‏-yili shimaliy xitay (junggo) uniwérsitétini püttürüp 14‏-ottura mektepke oqutquchi bolup xizmetke chüshken erkin tewekkül, deslepki yillarda öz kespiy biyologiye sahesidiki üstünlükliri bilen diqqet tartqan؛ bir mezgildin kéyin kishilik munasiwet we rehberlik iqtidari jehettiki üstünlükimu alahide közge chéliqqan. Uning mekteptiki oqutquchi oqughuchilar arisidiki nopuzi, da'irilerning uni deslepte mektep ittipaq komitétining sékrétari, kéyin mektep mudiri qilip östürüshige türtke bolghan. Köp qétimlap mukapatlargha érishken erkin tewekkül, 2017‏-yilning otturilirigha kelgende alaqidar siyasiy-qanun organliri teripidin chaqirtilishqa we soraq qilinishqa bashlighan. Bu soraqlar netijiside u shu yilining axirigha kelgende tutqun qilin'ghan. Weziyettin xewerdar kishining yetküzüshiche, erkin tewekkülning ders jeryanidimu, mektep yighinliridimu, partiye we hökümetni medhiyeleydighan söz-jümlilerni köp qollanmasliqtek ilmiy pozitsiyesi, uning xitay dölitige qarita sadaqitige guman tughdurghan bolsa, uning bir türküm ata-anisi tutqundiki oqughuchilargha teselli bérishi, “Milliy bölgünchilerge yan bésish” dep qaralghan we 2018‏-yili “Ikki yüzlimichilik” jinayiti bilen eyiblinip késiwétilgen.

Ürümchi sheherlik 14‏-ottura mektep oqutush bashqarmisining bir xadimi, nöwette mektepte erkin tewekkül isimlik birsini tonumaydighanliqini bayan qilish arqiliq, uning xéli burun mekteptin ayrilghanliqini ashkarilidi.

Weziyettin xewerdar bir kishining eskertishiche, 2014‏-yili ata-anisi tutulup ketken birqanche oqughuchining rohiy keypiyatidiki chüshkünlükni körgen erkin tewekkül, bir ma'aripchi süpitide shu oqughuchilarni ishxanisigha chaqirghan we ulargha bezi siyasiy shamallarning uzun dawam qilmaydighanliqi, ötkünchi ikenlikini bildürgen. U, bu oqughuchilargha ularning ata-anilirining eslide gunahsiz kishiler ikenlikini we haman bir küni aqlinip chiqidighanliqini isharetlik halda uqturghan.

Uning bu sözliri 2017‏-yilidiki soraq jeryanida her xil tehlil we terjime qilinip, “Milliy mesililerde meydani éniq bolmasliq”, “Bölgünchilerge qanat yépish”, “Ularning perzentlirini qutritish” dep békitilgen we kéyin siyasiy öginish yighinlirida “Milliy bölgünchilikning ma'arip sahesidiki ipadisi” dep tonushturulghan.

Ürümchi shehiri ghalibiyet saqchixanisining bir xadimi, 14‏-ottura mekteptin tutqun qilin'ghan mektep rehbirining kim ikenlikini sorighinimizda, “Erkin mudir” dep jawab berdi.

Norwégiyediki “Uyghuryar fondi” teyyarlighan tutqundiki ziyaliylar tizimlikide erkin tewekkülning ismi bar bolup, mezkur teshkilatning yétekchisi abduweli ayup, erkin tewekkül heqqidiki melumatlirini töwendikiche bayan qilidu:

 “Erkin tewekkül Uyghur ma'aripining biyologiye sahesige hesse qoshqan, millitining teqdirige köngül bölgen we bir ilmiy xadimliq meydanini yoqatmighan halda hökümetning orunlashturushni ijra qilghan bir kishi. Bu xil tengpungluqni shekillendürüshke tirishqan barliq oqutquchilar ‛ikki yüzlimichilik‚ bilen jaza ötimekte”.

Weziyettin xewerdar kishi, erkin tewekkülning 12 yilliq késilgenliki, ürümchidiki bir türmide jaza ötewatqanliqini tilgha aldi.

Ürümchi shehiri tengritagh rayonluq saqchi idarisidiki bir xadim, erkin tewekkülning jaza mudditi we orni heqqide melumat bérelmidi, emma uning nöwette türmide ikenlikini delillidi.

Yuqirida ürümchi sheherlik 14‏-ottura mektepning mudiri erkin tewekkülning “Ikki yüzlimichilik” bilen eyiblinip türmige tashlan'ghanliqi heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.