Уйғур ишчиларниң “найки” аяғ завутиға мәҗбурий йөткәлгәнлики мәлум

Мухбиримиз җүмә
2020-03-01
Share
Uyghur-Ishchilar-Nike.png “вашингтон почтиси” гезитиниң чеңдавдики “найки” завутиға йөткәп келингән уйғурлар һәққидики хәвири. 2020-Йили 29-феврал.
Photo: RFA

Хитай даирилириниң бир қисим уйғурларни дунядики даңлиқ марка - “найки” аяғлирини ишләпчиқиридиған бир завутқа йөткәп кәлгәнлики мәлум.

“вашингтон почтиси” гезитиниң хәвәр қилишичә, мәзкур ширкәтниң чиңдав шәһиригә җайлашқан таекваң завутиға елип келингән уйғур яшлар қаттиқ назарәт астида ишләйдикән.

Мухбирниң соалиға қорқуп туруп җаваб бәргән бир уйғур қизи: “биз талаға чиқип йүрәләймиз, әмма юртимизға қайтип кетәлмәймиз” дегән вә башқиларниң көрүп қелишидин әнсирәп, дәрһал кетип қалған.

Хәвәргә қариғанда, бу ишчиларниң һәммиси дегүдәк йигирмә яки униңдин төвән яштики қизлар икән.

Хәвәрдә көрситишичә, бу уйғур ишчилар завут райондики кишиләр билән алақә қилиштин әнсирәйдикән, яки алақә қилалмайдикән.

Мухбирниң зияритини қобул қилған бир бир баққал аял мундақ дегән: “буларниң бу йәргә өз мәйличә кәлмигәнликини һәммә адәм билиду. Улар бу йәргә елип келинди.”

Йәнә бир баққал: “бу уйғурларниң бу йәргә кәлмәктин өзгә илаҗи йоқ. Һөкүмәт уларни бу йәргә әвәтти,” дегән.

Хәвәрдә австралийәдики истратегийәлик сиясәт институтиниң доклатидин нәқил елип көрситишичә, таекваң завути уйғурлар мәҗбурий әмгәккә охшап кетидиған хизмәт шараитида ишләйдиған 80 чоң дуняви маркиларға мал тәминләйдиған завутларниң бир икән.

Гезитиниң зияритини қобул қилған доклат аптори викй шюҗоң шу мундақ дегән: “хитай һөкүмити шинҗаңдики аталмиш қайта тәрбийәләш лагерлириниң җаза мәдәнийити вә әхлақини хитайниң һәммә йеригә експорт қилмақта. Хитайниң мәқсити уйғурларни хитайлаштуруш.”

Һалбуки “найки” ширкити өзлириниң кишилик һоқуққа һөрмәт қилидиғанлиқи һәмдә өзлиригә мал тәминлигүчиләрниң һәрқандақ шәкилдики мәҗбурлаш, түрмә әмгәклири характерлик әмгәкләрдин пайдилиништин чәкләнгәнликини билдүргән.

Таекваң гуруһиниң җәнубий корейәдики иҗраийә мудири ким җае мин чиңдавдики завутта 7100 ешинча барлиқи, буларниң 600 нәпирини уйғурлар тәшкил қилидиғанлиқи, буларни әкелиштин мәқсәт йәрлик ишчи кәм болуш бошлуқини толдуруш икәнликини ейтқан.

Хәвәрдә австралийә истратегийәлик сиясәт институтиниң доклатидин нәқил елип көрситишичә, хитай даирилири 2017-йилидин 2019-йилиғичә, 80 миң уйғурни хитайниң һәр қайси җайлиридики завутларға йөткигән.

Хитай даирилири илгири аталмиш “ешинча әмәк күчлири” намида уйғур яшлирини хитай өлкилиригә йөткигән.

Хитайниң мәзкур сияситини корона вируси еғир вәһимә пәйда қилған мәзгилдиму давамлаштуруши, һәтта бәзи уйғур ишчиларни вирус бир қәдәр кәң тарқалған хубей өлкисигә қошна районларға йөткиши көзәткүчиләрниң диққитини тартқан иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт