Uyghur lagér shahitlirining portériti parizhdiki körgezmide alqishqa érishken

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2022-02-18
Share
Uyghur lagér shahitlirining portériti parizhdiki körgezmide alqishqa érishken Parizhdiki körgezmige qoyulghan Uyghur lagér shahitlirining portériti. 2022-Yili féwral.
RFA/Azigh

Uyghur lagér shahiti tursun'ay ziyawudunning gigant portéritini fransiyening 2-chong shehiri marséldiki télékom binasining témigha sizghan fransiyelik kocha sen'etkari maxn klokis (Mahn Kloix) ning Uyghurlar bilen munasiwetlik eserliri parizhda échilghan “Altun saqlanma” körgezmiside sétilghan.

Ressam maxn klokis öz nöwitide yene kishilik hoquq pa'aliyetchisi bolup, uning köpinche ijadiyetliride ziyankeshlikke we adaletsizlikke uchrighan kishilerning obrazi eks-ettürülgen. Ressam maxn klokis élxet arqiliq ziyaritimizni qobul qilip, so'allimizgha mundaq jawab berdi:

“Méningche, Uyghur mesilisi hazirqi dunyadiki eng nachar halette turuwatqan kishilik hoquq mesililirining biridur. Xitay hökümiti barliq yoqiri téxnika we adem küchi bayliqidin paydilinip, Uyghurlargha qarshi keng kölemlik basturush sistémisini yaratti. Bu bir qara basqan chüshke oxshaydu. Buninggha héchkim süküt qilmasliqi kérek.”

Maxn klokisning Uyghur lagér shahidliridin tursun'ay ziyawudun, méhrigül tursun, shundaqla oyghur pa'aliyetchi asiye abdul'ehedlerning portértini sizghan resimliri parizhdiki körgezmide alahide alqishqa érishken. Közetküzilerning qarishiche, Uyghur mesilisi firansiye jem'iyitige tonushluq bir mesilige aylanmaqta iken.

Yawrupa Uyghur énistituning mes'uli doktor dilnur reyhan xanim ziyaritimizni qubul qilip, Uyghur mesilisi, jümlidin Uyghur jem'iyiti duch kelgen bu kirzisni sen'et bilen anglitishning intayin muhim ikenlikini tekitlidi. U mundaq dédi: “Hazir firansiyede sen'et sahesidikilerning uyghular bilen munasiwetlik ijadiyetliri köplep otturigha chiqiwatidu. Bu ehwal Uyghur mesilisining firansiye jem'iyitige singip kiriwatqanliqini ipadileydu.”

Maxn klokisning eserlirige ilham bolghan Uyghur lagér shahidliridin méhrigül tursun ziyaritimizni qubul qilip, öz közqarashlirini biz bilen ortaqlashti.

Xitay hökümitining irqi qirghinchiliq siyasiti tüpeyli Uyghur élidiki milyonlarche Uyghur we bashqa yerlik xelqler éghir kishilik hoquq depsendichilikige uchrimaqta. Ressam maxn klokis pütün dunyadiki kishilerning we herqaysiy dölet hökümetlerning xitayning bu wehshiylikige qarshi turushni ümid qilidighanliqini bildürdi.

Melumki, fransiye dunyadiki eng tipik sen'et döliti. Tarixtin buyan nurghunlighan sen'etkarlar öz eserlirini fransiyede, bolupmu fransiye paytexti parizhdiki sen'et körgezmiliride dunyagha namayan qilghan. Ressam maxn klokisning Uyghur lagér shahidlirining portéritini sizip, fransiyede otturigha chiqirishi, Uyghurlar duch kéliwatqan qirghinchiliqni sen'et arqiliq dunyagha anglitishning bir yéngi yolini achqan. Mutexessislermu dunyaning herqaysi jaylirida kishilerning Uyghur mesilisige bolghan sezgürlikini ashurush üchün sen'etning küchidin paydilinishning tolimu muhimliqini tekitlimekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet