Hamburg shehiride xitayning jaza lagérlirigha qarshi zor namayish élip bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020-01-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Gérmaniyening hamburg shehiridiki musulmanlar we gérmanlar élip barghan xitaygha qarshi kölimi zor birleshme namayishtin körünüsh. 2020-Yili 18-yanwar.
Gérmaniyening hamburg shehiridiki musulmanlar we gérmanlar élip barghan xitaygha qarshi kölimi zor birleshme namayishtin körünüsh. 2020-Yili 18-yanwar.
RFA/Ekrem

18-Yanwar gérmaniyening hamburg shehiridiki musulmanlar we gérmanlar xitaygha qarshi kölimi zor birleshme namayish élip bardi.

12-Yanwar küni gérmaniyening hamburg shehiridiki türkler, türkmenler, ezarbeyjanliqlar, erebler we gérmanlar birliship xitayning Uyghur diyarida tesis qilghan jaza lagérliri tüzümige, Uyghurlar üstidin yürgüzüwatqan étnik we medeniyet qirghinchiliqlirigha qarshi nechche ming kishilik zor namayish élip barghan idi. 18-Yanwar küni ular yene bir qétim qozghilip chiqip, kölimi zor bir namayish bilen hamburg shehirini lerzige saldi.

Igilishimizche, hamburgdiki türk teshkilatliri bu qétimqi namayish üchün özliri birqanche ming dane sherqiy türkistanning ay-yultuzluq kök bayraqlirini türkiyedin yasitip ekelgen. Ular namayishta az sandiki türk we bashqa döletlerning bayraqlirini kötergendin bashqa, mutleq köp qismi ay-yultuzluq kök bayraqni kötürüp namayish qilghan. Namayish meydanida türk teshkilatlirining mes'ulliri we gérmaniyediki kishilik hoquq teshkilatlirining rehberliri nutuqlar sözlep, xitayning insaniyetke qarshi jinayetlirini qattiq eyibligen.

18-Yanwar hamburgda ötküzülgen namayishqa myunxén shehiride yashaydighan bir bölük Uyghurlarmu bérip qatnashqan. Uyghur diniy zatliridin abdujélil emet ependi bu namayishlarni hamburgdiki türk we ereb teshkilatlirining Uyghurlargha hessidarliq qilish yüzisidin özliri teshkilligenlikini tilgha aldi.

Myunxénda yashaydighan Uyghur ziyaliyliridin élchin ependimu hamburgdiki namayishqa bérip qatnashqan bolup, u namayishchilarning uzun sep tüzüp hamburg kochilirida birqanche kilométir yol yürüp, xitaygha qarshi jarangliq sho'arlarni towlash arqiliq xitaygha bolghan ghezep-nepretlirini ipade qilghanliqini tekitlidi.

Namayishchilar "Xitay, étnik qirghinchiliqni toxtat, jaza lagérlirini derhal taqa, Uyghurlargha erkinlik, sherqiy türkistan'gha erkinlik!" dégendek shu'arlarni towlashqan. Myunxéndin bérip bu namayishqa qatnashqan Uyghur ziyaliysi hilaldin ependi namayishning nahayiti tesirlik ötküzülgenlikini bayan qildi. Nesrullah ependimu bu namayishning özliri kütkendin artuq heywetlik élip bérilghanliqini eskertti.

Melum bolghinidek, xitayning jaza lagérliri siyasiti arqiliq Uyghurlar üstidin élip bériwatqan étnik we medeniyet qirghinchiliqliri toghrisidiki ijtima'iy taratqularda tarqiliwatqan her türlük uchurlar gherb kishilirining özlükidin qozghilip xitaygha qarshi turushigha türtke boluwatqan asasliq amillargha aylan'ghan. Bolupmu yawropadiki türk teshkilatliri we bashqa musulman jama'iti 2019-yili dékabirdin buyan özlükidin qozghilip köp qétim kölimi zor bolghan namayishlarni élip barghan idi. Buning ichide gérmaniyening herqaysi sheherliride élip bérilghan namayishlarning sani köp, tesiri küchlük boldi. Gérmaniye metbu'atliri bu namayishlar toghrisida köplep xewerler élan qildi. Uyghur ziyaliysi ümid tursun ependi bu namayishlarning Uyghurlargha xeyirler nésip qilishini ümid qilidighanliqini bildürdi.

D u q rehberlirining bildürüshiche, bu yil ichide yawropadiki chong döletlerdin gérmaniye, en'gliye, firansiye, italiye, shiwétsiye, gollandiye, norwégiye qatarliq bir qisim döletlerde yene türk we bashqa musulman milletlerning hemkarliqida kölimi zor bolghan birleshme namayishlar teshkillinidiken.

Toluq bet