Герман оқуғучиларға уйғурларниң омумий вәзийити тоғрисида доклат берилди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-07-24
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди германийәниң фүрстенфелдбрук районидики юқири мәктәп (гимназиюм) ниң тәлипигә бинаән уйғур тарихи, мәдәнийити вә нөвәттики уйғур вәзийити тоғрисида доклат берилди. 2019-Йили 23-июл.
Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди германийәниң фүрстенфелдбрук районидики юқири мәктәп (гимназиюм) ниң тәлипигә бинаән уйғур тарихи, мәдәнийити вә нөвәттики уйғур вәзийити тоғрисида доклат берилди. 2019-Йили 23-июл.
RFA/Ekrem

Герман оқуғучилар уйғур тарихи, мәдәнийити вә нөвәттики уйғур вәзийитигә җиддий қизиқиватқанлиқини билдүрүшти.

Ахбарат васитилиридә үзлүксиз елан қилиниватқан хитайниң җаза лагерлири сиясити тоғрисидики мәлуматлар германийәдики һәр саһә мәктәпләрдә уйғурлар вә уларниң нөвәттики вәзийитигә болған қизиқишни күчәйтип бармақта.

Германийәниң фүрстенфелдбрук районидики юқири мәктәп (гимназиюм) ниң тәлипигә бинаән 23-июл күни мюнхен шәһиридики «қәшқәр уйғур ресторани» да мәзкур мәктәпниң 12 нәпәр оқуғучисиға уйғур тарихи, мәдәнийити вә нөвәттики уйғур вәзийити тоғрисида 2 саәт доклат берилди.

Доклат беришкә д у қ рәиси долқун әйса әпәнди тәклип қилинған болуп, у бир саәттин артуқ уйғурлар вә уларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида тәпсилий тохталди һәмдә оқуғучиларниң түрлүк соаллириға җаваб бәрди.

«Уйғур аяллириниң мәдәнийитини вә мукәммәлликини илгири сүрүш җәмийити» ниң рәиси нурниса ханим рәис долқун әйсаниң доклатидин кейин оқуғучиларға уйғур әдәбият-сәнити вә мәдәнийити тоғрисида чүшәнчә бәрди һәмдә германийәлик саяһәтчиләрниң 19-әсирдин буян уйғур диярида елип барған түрлүк паалийәтлири тоғрисида мәлумат берип өтти.

Доклат бериш ахирлашқандин кейин 3 нәпәр уйғур өсмүр меһманлар шәрипигә уйғурчә гүзәл усулларни тәқдим қилип, алқиш садалириға вә гүлдәстиләргә еришти.

Бу сорунға дахил болған юқири мәктәпниң бир қиз оқуғучиси «сиз немә үчүн уйғурларға қизиқип қалдиңиз?» дегән соалимизға мундақ җаваб бәрди: «уйғурлар йолуқуватқан еғир кризис һазир германийәдә кишиләр җиддий көңүл бөлүватқан бир тема. Болупму хитайниң җаза лагерлири сиясити билән милйонлап уйғурларни тутқун қилиши һәммә кишиниң диққитини тартиватиду. Мән уйғурлар тоғрисида издиниш җәрянида бу милләтниң өзгичә җәлп қиларлиқ тарихи барлиқини билдим. Бүгүн мюнхенда чәтәлдики уйғурларниң әң чоң тәшкилатиниң рәисиниң сөзлири аңлап, уйғурларниң һазирқи вәзийити тоғрисидики чүшәнчәм техиму чоңқурлашти. Мән һазир өз-өзүмгә ‹мән уйғурлар үчүн немә қилип бәрсәм болиду?' дегән соални қоюватимән.»

Йәнә бир оғул оқуғучи бүгүнки бу йиғиндин алған тәсиратлири тоғрисида тохталғанда уйғурларниң нөвәттики сиясий вәзийитиниң өзиниң күчлүк диққитини қозғиғанлиқини тилға алди. У мундақ деди: «бүгүн һәқиқәтәнму уйғурлар тоғрисида көп нәрсиләрни биливалдим. Хитайниң немә үчүн уйғурларға қарита җаза лагерлири сияситини йүргүзүватқанлиқи һәмдә ши җинпиңниң йеңи йипәк йоли пилани һәққидә сориған соаллиримға рәис әпәнди қанаәтлинәрлик җаваб бәрди. Калламдики түгүнләр йешилгәндәк болди. Уйғурларниң тарихи һәқиқәтәнму қизиқарлиқ икән. Өтмүштә көплигән дөләтләрни, империйәләрни қурған икән. Әмма бүгүнки вәзийити бәк ечинарлиқкән. Мән бу җәһәттә көпрәк издинишни халаймән.»

Йәнә бир қиз оқуғучи мундақ деди: «бүгүн мән уйғурларниң сиясий вәзийити, мәдәнийити, тарихи һәққидә қизиқарлиқ билимләргә игә болдум. Һәқиқәтән қизиқарлиқкән. Бу йәрдә йәнә уйғур өсмүрлири бизгә бәк чирайлиқ усулларни ойнап бәрди. Шундақ өзгичә вә җәлп қиларлиқ. Мән диссертатсийә мақаләмдә уйғурларни тема қилишни ойлишиватимән.»

Бу паалийәткә қатнашқан йәнә бир оғул оқуғучи өзигә анчә тонуш болмиған бир милләт вә униң гүзәл мәдәнийити тоғрисида тунҗи қетим яхши тәсиратқа еришкәнликини ипадә қилди. У мундақ деди: «бу йәрдә мән уйғурларни, уйғур тарихини, мәдәнийитини тунҗи қетим билиш вә униң гүзәл уссуллирини көрүш пурситигә ериштим. Булар мәндә чуңқур тәсир қалдурди. Болупму уйғурларниң һазирқи сиясий вәзийити мени бәкла җәлп қилди.»

Бу паалийәткә д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәндиму қатнашқан иди. У бу һәқтә тохталғанда германийәдики һәр саһә мәктәп оқуғучилириға уйғурлар мәсилисини аңлитишниң д у қ ниң хизмәт күнтәртипидики бир вәзипә икәнликини тилға алди. У сөзидә көплигән мәктәпләрниң бу йил киргәндин буян уйғурлар мәсилисигә барғансери қизиқишқа башлиғанлиқини тәкитлиди.

Паалийәт ахирлашқандин кейин оқуғучилар «қәшқәр уйғур ресторани» да уйғурчә таамларға еғиз тәгди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт