Gérman oqughuchilargha Uyghurlarning omumiy weziyiti toghrisida doklat bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-07-24
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q re'isi dolqun eysa ependi gérmaniyening fürsténféldbruk rayonidiki yuqiri mektep (gimnaziyum) ning telipige bina'en Uyghur tarixi, medeniyiti we nöwettiki Uyghur weziyiti toghrisida doklat bérildi. 2019-Yili 23-iyul.
D u q re'isi dolqun eysa ependi gérmaniyening fürsténféldbruk rayonidiki yuqiri mektep (gimnaziyum) ning telipige bina'en Uyghur tarixi, medeniyiti we nöwettiki Uyghur weziyiti toghrisida doklat bérildi. 2019-Yili 23-iyul.
RFA/Ekrem

Gérman oqughuchilar Uyghur tarixi, medeniyiti we nöwettiki Uyghur weziyitige jiddiy qiziqiwatqanliqini bildürüshti.

Axbarat wasitiliride üzlüksiz élan qiliniwatqan xitayning jaza lagérliri siyasiti toghrisidiki melumatlar gérmaniyediki her sahe mekteplerde Uyghurlar we ularning nöwettiki weziyitige bolghan qiziqishni kücheytip barmaqta.

Gérmaniyening fürsténféldbruk rayonidiki yuqiri mektep (gimnaziyum) ning telipige bina'en 23-iyul küni myunxén shehiridiki "Qeshqer Uyghur réstorani" da mezkur mektepning 12 neper oqughuchisigha Uyghur tarixi, medeniyiti we nöwettiki Uyghur weziyiti toghrisida 2 sa'et doklat bérildi.

Doklat bérishke d u q re'isi dolqun eysa ependi teklip qilin'ghan bolup, u bir sa'ettin artuq Uyghurlar we ularning hazirqi éghir weziyiti toghrisida tepsiliy toxtaldi hemde oqughuchilarning türlük so'allirigha jawab berdi.

"Uyghur ayallirining medeniyitini we mukemmellikini ilgiri sürüsh jem'iyiti" ning re'isi nurnisa xanim re'is dolqun eysaning doklatidin kéyin oqughuchilargha Uyghur edebiyat-sen'iti we medeniyiti toghrisida chüshenche berdi hemde gérmaniyelik sayahetchilerning 19-esirdin buyan Uyghur diyarida élip barghan türlük pa'aliyetliri toghrisida melumat bérip ötti.

Doklat bérish axirlashqandin kéyin 3 neper Uyghur ösmür méhmanlar sheripige Uyghurche güzel usullarni teqdim qilip, alqish sadalirigha we güldestilerge érishti.

Bu sorun'gha daxil bolghan yuqiri mektepning bir qiz oqughuchisi "Siz néme üchün Uyghurlargha qiziqip qaldingiz?" dégen so'alimizgha mundaq jawab berdi: "Uyghurlar yoluquwatqan éghir krizis hazir gérmaniyede kishiler jiddiy köngül bölüwatqan bir téma. Bolupmu xitayning jaza lagérliri siyasiti bilen milyonlap Uyghurlarni tutqun qilishi hemme kishining diqqitini tartiwatidu. Men Uyghurlar toghrisida izdinish jeryanida bu milletning özgiche jelp qilarliq tarixi barliqini bildim. Bügün myunxénda chet'eldiki Uyghurlarning eng chong teshkilatining re'isining sözliri anglap, Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisidiki chüshenchem téximu chongqurlashti. Men hazir öz-özümge 'men Uyghurlar üchün néme qilip bersem bolidu?' dégen so'alni qoyuwatimen."

Yene bir oghul oqughuchi bügünki bu yighindin alghan tesiratliri toghrisida toxtalghanda Uyghurlarning nöwettiki siyasiy weziyitining özining küchlük diqqitini qozghighanliqini tilgha aldi. U mundaq dédi: "Bügün heqiqetenmu Uyghurlar toghrisida köp nersilerni biliwaldim. Xitayning néme üchün Uyghurlargha qarita jaza lagérliri siyasitini yürgüzüwatqanliqi hemde shi jinpingning yéngi yipek yoli pilani heqqide sorighan so'allirimgha re'is ependi qana'etlinerlik jawab berdi. Kallamdiki tügünler yéshilgendek boldi. Uyghurlarning tarixi heqiqetenmu qiziqarliq iken. Ötmüshte köpligen döletlerni, impériyelerni qurghan iken. Emma bügünki weziyiti bek échinarliqken. Men bu jehette köprek izdinishni xalaymen."

Yene bir qiz oqughuchi mundaq dédi: "Bügün men Uyghurlarning siyasiy weziyiti, medeniyiti, tarixi heqqide qiziqarliq bilimlerge ige boldum. Heqiqeten qiziqarliqken. Bu yerde yene Uyghur ösmürliri bizge bek chirayliq usullarni oynap berdi. Shundaq özgiche we jelp qilarliq. Men dissértatsiye maqalemde Uyghurlarni téma qilishni oylishiwatimen."

Bu pa'aliyetke qatnashqan yene bir oghul oqughuchi özige anche tonush bolmighan bir millet we uning güzel medeniyiti toghrisida tunji qétim yaxshi tesiratqa érishkenlikini ipade qildi. U mundaq dédi: "Bu yerde men Uyghurlarni, Uyghur tarixini, medeniyitini tunji qétim bilish we uning güzel ussullirini körüsh pursitige érishtim. Bular mende chungqur tesir qaldurdi. Bolupmu Uyghurlarning hazirqi siyasiy weziyiti méni bekla jelp qildi."

Bu pa'aliyetke d u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependimu qatnashqan idi. U bu heqte toxtalghanda gérmaniyediki her sahe mektep oqughuchilirigha Uyghurlar mesilisini anglitishning d u q ning xizmet küntertipidiki bir wezipe ikenlikini tilgha aldi. U sözide köpligen mekteplerning bu yil kirgendin buyan Uyghurlar mesilisige barghanséri qiziqishqa bashlighanliqini tekitlidi.

Pa'aliyet axirlashqandin kéyin oqughuchilar "Qeshqer Uyghur réstorani" da Uyghurche ta'amlargha éghiz tegdi.

Toluq bet