Германийә баварийә парламенти әсқәрҗан әпәндигә «асасий қанун медали» беришни қарар қилған

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-10-15
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Д у қ ниң явропа ишлириға мәсул вәкили, явропа шәрқий түркистан бирликиниң рәиси әсқәр җан әпәнди билән баварийә парламенти муавин рәиси маркус риндәрспачер әпәнди.
Д у қ ниң явропа ишлириға мәсул вәкили, явропа шәрқий түркистан бирликиниң рәиси әсқәр җан әпәнди билән баварийә парламенти муавин рәиси маркус риндәрспачер әпәнди.
RFA/Erkin Tarim

Дуня уйғур қурултийиниң явропа ишлириға мәсул вәкили, явропа шәрқий түркистан бирликиниң рәиси әсқәр җан әпәнди германийәниң баварийә штати парламентиниң «асасий қанун медали» ға лайиқ көрүлгән. Мәзкур медал 1961-йили тәсис қилинған болуп, германийә дөлитигә, хәлқигә шуниңдәк демократийә, кишилик һоқуқ вә қанун дөлитигә охшаш қиммәт қарашларни тонуштуруш үчүн зор төһпә қошқан кишиләргә берилидикән.

Әсқәрҗан әпәнди германийә баварийә штати парламентиниң рәиси илсә аигнер қол қойған хәтни тапшуруп алған. Хәттә мунулар йезилған: «баварийә штатиға вә хәлқигә қошқан төһпилириңиз вә демократийә, кишилик һоқуқ, инсанпәрвәрлик вә қанун дөлитигә охшаш уқумларниң омумлишиши үчүн елип барған алаһидә көрәшлириңиз вә бу йолда көрсәткән хизмәтлириңизни баһалап сизгә парламентимиз бу медални беришни мувапиқ көрди. Қобул қилидиған-қилмайдиғанлиқиңизни бизгә язма һалда уқтурушиңизни илтимас қилимән».

Биз бу һәқтә техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн баварийә парламенти муавин рәиси маркус риндәрспачер әпәнди, хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилатиниң рәиси улрич делиус әпәнди вә «асасий қанун медали» ға лайиқ көрүлгән әсқәрҗан әпәнди билән телефон сөһбити елип бардуқ.

Баварийә парламенти муавин рәиси маркус риндәрспачер әпәнди әсқәрҗан әпәндигә бу медални бериштин пәхирлинидиғанлиқини ипадиләп мундақ деди: «әсқәрҗан өт йүрәк әркинлик көрәшчиси. У, узун йиллардин буян һәм хәлқиниң дәваси, һәмдә биз үчүн хизмәт қилип келиватиду. Хәлқара җамаәт уйғурларниң езилишиға вә һәқ-һоқуқиниң дәпсәндичиликкә учришиға көз юммаслиқи вә йол қоймаслиқи керәк. Баварийә парламенти пидаий болуп, демократийә, кишилик һоқуқ күриши қилип келиватқан әсқәрҗанға бу медални бериштин пәхирлиниду».

Әсқәрҗан әпәнди әпәнди, баварийә парламенти рәиси йоллиған өзигә медал берилидиғанлиқи тоғрисидики хәтни тапшуруп алғандин кейин интайин хурсән болғанлиқини, чүнки буниң баварийә парламентиниң хитайға бәргән сигнали икәнликини тәкитлиди.

Әсқәрҗан әпәнди, «сиз қилған қайси хизмәтләр үчүн бу медал сизгә берилди?» дегән соалимизға мундақ җаваб бәрди: «немә үчүн маңа берилипту ?дегән вақтида, мән 40 йилдин буян германийәдә яшап келиватимән. Мән университетни германийәдә оқуғандин буян һазирғичә германийәдә һөкүмәт кадири болуп ишләватимән. Бу йәрдә мән пәқәтла өз дәвайимизни, өз хәлқимизни тонуштурушла әмәс, өзүм туруватқан дөләткиму пайдам тегиши үчүн көп ишларни қилдим. Мәсилән мән 2006-йилидин 2018-йилиғичә баварийә штатидики көчмәнләр парламентида муавин рәислик вәзиписини өтидим. Бу парламентниң вәзиписи германийәдики көчмәнләр билән штатлиқ һөкүмәт оттурисидики мунасивәтни орнитиш, көчмәнләрниң һәқ вә һоқуқини қоғдаш қатарлиқлардин ибарәт. Бу парламентниң 40 әзаси бар, улар көчмәнләрниң сайлиши арқилиқ таллиниду. Бу идарә мени боснийәгә тәкшүрүш елип бериш үчүн әвәтти. Түркийә тоғрисида лексийәләр бәрдим. Мусулман ата-анилар җәмийитиниң рәислик вәзиписини өтидим, бу мәзгилдә мәктәпләрдә ислам дини тоғрисида дәрс тәсис қилдурдуқ. Демәкки пәқәтла уйғур дәвасини аңлитиш биләнла қалмай өзимиз туруватқан дөләтләргиму һәссә қошуш үчүн қолумдин кәлгән ишларни қилдим».

Әсқәрҗан әпәнди мәзкур медалниң 59 йилдин буян йилда бир қетим сиясийонларға, сәнәткарларға, язғучиларға, демократийә вә кишилик һоқуққа төһпә қошқан шәхсләргә берилип келиватқанлиқини баян қилди.

Узун йиллардин буян әсқәрҗан әпәнди билән һәмкарлишип ишләп келиватқан хәтәр астидики милләтләрни қоғдаш тәшкилатиниң рәиси улрич делиус әпәнди бу һәқтики зияритимизни қобул қилип мундақ деди: «әсқәрҗан әпәндигә берилгән ‹асасий қанун медали' уйғурлар үчүн наһайити чоң шәрәп вә утуқ. Әсқәрҗан әпәнди өзиниң тиришчанлиқи билән өзи туруватқан дөләткә қанчилик зор төһпә қошқанлиқиниң испати. Бу пәқәт әсқәрҗанниңла әмәс барлиқ уйғурларниң германийәдә баварийә штатида қанчилик маслашқанлиқи вә өзи турған дөләткә сиңип, бу дөләткә һәссә қошуш үчүн тиришқанлиқиниң аламити. Шундақла бу хитайға берилгән чоң бир инкас һесаблиниду.»

Германийә федератсийәси дөлити 10 штаттин тәркиб тапқан болуп, баварийә штати 15 милйон нопусқа игә, иқтисадий җәһәттин әң күчлүк штатларниң бири һесаблинидикән. Баварийә штатиниң парламенти, һөкүмити, баш министири, өз әдлийәси бар болуп, ички ишларда мустәқил, ташқи сиясәттә федерал германийәгә қарайдикән. Баварийәниң мюнхен шәһиридә дуня уйғур қурултийи билән явропа шәрқий түркистан бирлики әнгә алдурулған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт