Ghulja baytoqayda tartiwélin'ghan térilghu yerlerning xitay shirketlirige sétiwétilgenliki ashkarilandi

Washin'gtondin muxbirimiz shöhret hoshur teyyarlidi
2024.04.10
ghulja-dehqan-yer-mejburiy-aghdurush.jpg Ghulja nahiyesining baytoqay yézisida ahalilerning térilghu yerlirining mejburiy tartiwélin'ghanliqi we bu yerlerning namelum kishiler teripidin aghdurulup zira'et tériliwatqanliqi toghrisidiki neq meydan sin körünüshi.
Youtube/Uyghur Times

Ötken hepte ijtima'iy taratqularda ghulja nahiyesining baytoqay yézisida ahalilerning térilghu yerlirining mejburiy tartiwélin'ghanliqi we bu yerlerning namelum kishiler teripidin aghdurulup zira'et tériliwatqanliqi neq meydan sin körünüshi bilen inkas qilin'ghan idi. Muxbirimizning ghulja nahiyesige qarita téléfon ziyaretliri dawamida, da'irilerning ahalilerni bu térilghu yerlirini sétiwétishke mejburlighanliqi, ahaliler sétishni ret qilghandin kéyin, yerlerning mejburiy tartip élinip, xitay shirketlirige bériwétilgenliki ashkarilandi.

Melum bolushiche, ghulja nahiyesining ili derya boyigha jaylashqan menzirilik yéziliridin bolghan baytoqay, 2000-yillardin bashlapla xitay shirketlirining közlirini qizartishqa bashlighan idi. Yéqinqi yillarda Uyghur élide sayahetchilik ishlirining meyli bazar, meyli siyasiy éhtiyaj bilen rawajlandurulushi, bu güzel makan'gha qarita ishtihani téximu ashurghan. Ötken hepte torlarda tarqalghan bir sin körünüshide qeyt qilinishiche, baytoqayning chighliqmazar kentidiki bir parche térilghu meydan ahalilerning qolidin mejburiy tartiwélin'ghan we namelum kishiler teripidin aghdurulup tériqchiliq qilishqa bashlan'ghan. Sin körünüshni tarqatquchining eskertishiche, tartiwélin'ghan bu yerler üchün ahalilerge héchqandaq heq bérilmigen.

Biz bu ehwalning tepsilatini bilish üchün, aldi bilen ghulja nahiyelik tebi'iy bayliqlarni bashqurush idarisige téléfon qilduq.

Teweliktin téléfonimizni qobul qilghan, emma özini ashkarilashni xalimighan weziyettin xewerdar kishilerdin birining ashkarilishiche, ötken hepte térilghu yerlirining namelum kishiler teripidin aghdurulup tériliwatqanliqini körgen chighliqmazar kentidiki ahaliler, ehwalni téléfon arqiliq nahiyelik yer bashqurush idarisige melum qilghan. Alaqidar xadimlar, inkasni tapshurup alghandin kéyin qulaq yopuruwalghan. Mezkur idare xadimi, ahalilerdin tartiwélin'ghan mezkur yer heqqide özlirige bir inkas kelgenlikini delillidi. Weziyettin xewerdar kishi tartiwélin'ghan yerler xitay shirketlirining ilkide bolghachqa, yer bashqurush idarisining bu ishqa arilishishqa jür'et qilalmighanliqini ashkarilidi. Uning déyishiche, xitay da'iriliri baytoqaydiki ahalilerni térilghu yerlirini xitay shirketlirige sétip bérishke buyrughan we mushundaq qilghanda yerlirini özliri térighan'gha qarighanda yuqiri ünümge érishidighanliqini, chünki xitay shirketlirining bu yerlerge köplep meblegh sélip iqtisadiy ünümni ashuridighanliqini éytqan. Emma yerni “Déhqanning jéni” dep bilgen ahaliler, köz aldidiki menpe'etke qiziqmighan we uzaqni közligen halda yerlirini sétishni ret qilghan. Mezkur idare xadimi, baytoqaydiki ene shu yerlerni tériwatqanlarning “Her yer, her yerdin kelgen kishiler” ikenlikini tilgha élishqa arqiliq, bu yerlerning xitay shirketliri teripidin tartiwélin'ghanliqini delillidi.

Weziyettin xewerdar kishining yene eskertishiche, ahalilerni yerlirini sétishqa köndürelmigen baytoqay yéziliq hökümet we chighliqmazar kent kadirliri yuqirining buyruqi we xitay shirketliridin kélidighan paydining qiziqturushi bilen, ahalilerning raziliqini almastinla térilghu yerlerni xitay shirketlirige erzan bahada sétiwetken.

Baytoqayda wezipe ijra qiliwatqan bir saqchi xadimi, mezkur térilghu yerler üchün ahalilerge heq bérilidighanliqi, lékin nöwette bahada kélishelmeslik boluwatqanliqini bayan qilish arqiliq, mezkur yerlerning mejburiy tartiwélin'ghanliqini delillidi.

Yuqirida ghulja baytoqaydiki térilghu yerlerning ahalilerdin mejburiy tartiwélinip xitay shirketlirige erzan bahada sétiwétilgenliki heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.