Gollandiye edliye ministirliqi Uyghurlarning xitayning tehditige uchrash erzlirini qobul qildi

Muxbirimiz méhriban
2020-08-25
Share
gollandiye-edliye.jpg "Gollandiye teshkilatlar munbiri" diki idare hey'etliridin obulqasim abdul eziz, ablet bekri we abduqéyum ependiler. 2020-Yili 24-awghust.
RFA

Gollandiyediki Uyghur pa'aliyetchiliridin asiye Uyghur xanimning 24-awghust radiyomizgha bildürüshiche, gollandiye edliye ministirliqi 24-awghust düshenbe küni gollandiyediki Uyghur teshkilatlar wekillirini qobul qilip, 2019-yili gollandiyediki Uyghurlar teripidin sunulghan xitayning tehditige uchrash erzining resmiy qobul qilin'ghanliqi we Uyghurlarning erzining gollandiye tashqi ishlar ministirliqigha doklat qilip sunulghanliqini uqturghan.

24-Awghusttiki körüshüshke qatnashqan "Gollandiye teshkilatlar ittipaqi" ning katipi ablet bekri ependi ziyaritimizni qobul qildi.

Ablet ependining bayanidin melum bolushiche, gollandiye edliye ministirliqi bultur 5-ayda Uyghurlar teripidin sunulghan erzlerge qarap chiqqandin kéyin, bu yil 24-awghust küni "Gollandiye teshkilatlar munbiri" diki idare hey'etliridin obulqasim hajim, ablet bekri we abduqéyum qatarliq üch kishini qobul qilghan.

Edliye ministirliqi xadimliri ulargha bergen jawabida edliye ministirliqining Uyghurlarning erzi heqqide mexsus doklat teyyarlap, gollandiye tashqi ishlar ministirliqigha sun'ghanliqini, erzlerning gollandiye tashqi ishlar ministirliqi arqiliq diplomatik yollar bilen xitay hökümitige yetküzülidighanliqini uqturghan.

Ablet bekri ependining bildürüshiche, gollandiye edliye ministirliqidin ulargha töwendikidek jawab bérilgen:

"Gollandiyede yashawatqan Uyghurlar gollandiye qanuni boyiche qoghdilidu. Uyghurlarning gollandiye girazhdani süpitide xitay dölitining tehditige uchrishi gollandiye qanunigha xilap bir qilmish bolup, bundaq ishning yüz bérishige gollandiye hökümiti elwette yol qoymaydu. Shu wejidin silerning xitay hökümitining silerge salghan tehditlirini qanun da'irilirige melum qilip, öz heq-hoququnglarni qoghdishinglarni qizghin qarshi alimiz. Biz bu heqte gollandiye tashqi ishlar ministirigha bir doklat sunduq. Doklatta gollandiye tashqi ishliri ministirliqining bu mesilini xitay bilen diplomatik yosunda sözliship, hel qilish teklipi bérildi. Gollandiye girazhdani bolghan herbir Uyghurning öz heq-hoquqlirini qanun boyiche qoghdishini qollaymiz".

Uchrishishqa qatnashqan Uyghurlardin, gollandiye ma'arip hemkarliq jem'iyitining mu'awin re'isi shundaqla yéngidin qurulghan "Gollandiye sherqiy türkistan teshkilatlar ittipaqi" ning re'islik wezipisini ötewatqan obulqasim abdul'eziz ependimu gollandiye edliye ministirliqigha xitay hökümiti üstidin erz sun'ghan 58 neper Uyghurning biri iken.

Obulqasim abdul'eziz ependimu ziyaritimizni qobul qilip, 2019-yili 5-ayda élip bérilghan Uyghurlarning xitay hökümiti teripidin tehditke uchrash ehwali heqqide gollandiye edliye ministirliqigha erz yollash pa'aliyitide özining pa'aliyetke yétekchilik qilghanlarning biri ikenlikini bildürüp, özining 2015-yili xitay saqchilirining téléfon tehditige uchrighanliqi, shuningdin kéyin yurti xotendiki dadisi we bir tughqan qérindashlirining tutqun qilinip lagérlargha qamalghanliq ehwalini anglatti.

Obulqasim abdul'eziz ependining bildürüshiche, gollandiyediki Uyghurlarning délo melum qilish ishliri deslepki mezgillerde yerlik saqchilarning Uyghur mesilisige bolghan tonushining anche yuqiri bolmighanliqi seweblik, bir qisim saqchixanilarda Uyghurlarning délo melum qilish ishliri bir az tosalghugha uchrighan.

Emma "Gollandiye sherqiy türkistan teshkilatlar ittipaqi" ning tirishchanliqida délo melum qilmaqchi bolghan Uyghurlarning til qiyinchiliqi we bashqa türlük qiyinchiliqliri hel qilinip, 58 neper Uyghurning erz xéti arxiplashturulup, gollandiye edliye ministirliqining herqaysi orunlardiki idarilirige arxiplashturulup ewetilgen.

Gollandiyediki Uyghur pa'aliyetchiliridin asiye Uyghur xanimning qarishiche, gollandiye edliye ministirliqining Uyghurlarning erzini qobul qilghanliqini bildürüshi gollandiyelik Uyghurlarning xitay tehditini qanun bilen hel qilish üchün élin'ghan tunji qedem déyishke bolidiken.

Asiye xanimning bildürüshiche, edliye ministirliqining bu jawabi Uyghur dewasining xitay bilen bolghan diplomatik alaqilerde gollandiye hökümiti xitayning hel qilishini biwasite telep qilidighan jiddiy mesilige aylinidighanliqidin dérek béridiken.

Asiye xanim yene yawropa, amérika, kanada qatarliq döletlerdiki Uyghurlarningmu xitay hökümitining chégra atlap tehdit qilishigha qarita öz döletliridiki qanun orunlirigha erz sunush pa'aliyetliri élip bérishini we bu pa'aliyetni pütün dunyagha kéngeytish kéreklikini tewsiye qildi.

U sözide xitay hökümitining chégra atlap, bashqilarning dölitide xitay qanunini yürgüzüshi, yeni gollandiye yaki bashqa chet'el grazhdanliqigha ötüp bolghan Uyghurlarni, xitayning qanunigha boysunushqa mejburlishi dunya qobul qilalmaydighan ghelite bir hadise bolup hésablinidu. U, gollandiyediki Uyghurlarning xitay üstidin qanun organlirigha délo melum qilishi chet'ellerdiki Uyghurlarning öz heq-hoquqlirini özliri yashawatqan döletlirining qanuni boyiche qoghdap, qanun arqiliq xitaygha taqabil turush we bu arqiliq Uyghur dewasining yenimu bir baldaq janlinip, xelq'arada xitayning heywisini yerge qattiq urushta nahayiti muhim ehmiyetke ige ikenlikini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet