Heptilik xewerler (23-29- iyul )


2005-07-29
Share

Rabiye qadir Uyghur ayallirining weziyiti heqqide ta'oxtaldi

Ataqliq kishilik hoquq pa'aliyetchisi, Uyghurlarning meniwi anisi rabiye qadir xanim gérmaniyide élip barghan ziyaritini muweppeqiyetlik halda axirlashturup, washin'gton'gha yétip kelgendin kéyin yene öz pa'aliyetlirini dawamlashturdi. Gérmaniyidiki közetküchilerning bahasigha qarighanda, gérmaniye tarixida tunji qétim tashqi ishlar ministirliqi qatarliq organlarning yuqiri derijilik emeldarliri teripidin qarshi élinip, Uyghur mesilisi boyiche pikir almashturghuchi süpitide gérman-Uyghur munasiwet tarixigha yézilghan rabiye qadir xanim gérmaniyidiki sherqiy türkistan dawasini yene bir qétim yuqiri dolqun'gha köterdi.

Rabiye qadir xanim ötken heptide muxbirimizning ziyaritini qobul qilip, öz tesiratlirini bayan qilish bilen bir waqitta özining buningdin 10 yil ilgiri béyjingda échilghan dunya ayalliri qurultiyigha qatnashqanliqini eslep, bu on yil jeryanida Uyghur ayallirining teqdiri we hayatida chong özgirishler bolmighanliqi, özgirish dégende ularning insanliq hoquqlirining téximu depsen qilinishqa uchrighanliqini otturigha qoydi.

Gu'antanamodiki Uyghur tutqunliri heqqidiki yéngi uchur

Ötken heptide amérikida chiqidighan " boston glob" namliq gézitte élan qilin'ghan bir parche maqalidin qarighanda adwokat sabin wéllit gu'antanomo türmiside tutup turiliwatqan Uyghurlarning dawamliq u jaydiki türmide turushining hajiti qalmighanliqini, belki ularning erkin ademler qatarida türme sirtida yashishi kéreklikini otturigha qoydi. Mezkur adwokat amérika da'irilirining bu Uyghurlarning bir qisimining amérikigha qarshi düshmen jengchiler emeslikini étirap qilghanliqi üchün ularni sirtqa chiqirish heqqide amérika fédéral sot mehkimisige erz sun'ghan.

Özbék musapirliri qutuldi

Bu yil 13-maydiki enjan weqeside hökümetning öch élishidin qorqup, qizghizistan'gha qechip kélip panahlan'ghan 500 etrapidiki özbék musapiri birleshken döletler teshkilati we qirghizistan hökümitining tirishchanliqi netijiside jüme küni xelqaraliq panahliq salahitige érishti.

Xewerlerge qarighanda ularning ichide 400 nechche adem mexsus ayroplan bilen ruminiyige élip kélin'gen bolup, buxarst da'irilirining bildürüshiche, bular yérim yildin kéyin amérika, kanada, gollandiye qatarliq gherb döletlirige yötkilidiken. Awstraliye hökümitimu 50 nechche özbék musapirni qobul qilidighanliqini élan qilghan. Buningdin ilgiri birleshken döletler teshkilatining musapirlar idarisi özbék musapirlirini qobul qilish heqqide awstraliye hökümitige iltimas sun'ghan idi.

Dalaylama tibetke qaytishni arzu qilidu

Tibetning diniy dahisi dalay lama ötken peyshenbe küni gérmaniyining wizbaden shehiridiki murasim pa'aliyitide özining kéler on yil ichide tibetke qaytip 80 yashliqini xa'itirileydghanliqini bildürdi. U ötken hepte gérmaniyining héssin shitati teripidin dunya tinchliqini qoghdashqa hesse qoshqan erbablargha bérilidighan "héssin tinchliq mukapati" gha sazawer bolghan idi.

Nöwette, tibet wekilliri bilen béyjing da'iriliri arisida söhbetler dawamlashqan bolup, dalay lama tibetning xitayning bir qisimi ikenlikini étirap qilghan. Lékin u xitay hökümitining tibetke aliy aptonomiye bérip, tibet xelqining özini özi idare qilishigha ruxset qilishini telep qilghan. Emma hazirche xitay-tibet söhbiti nege baridu? dégen mesile heqqide aldin bir xulase chiqirish qiyin iken.

Amérika dölet mudapi'e ministiri ottura asiyada

Amérika dölet mudapi'e ministiri donald ramsfél 25-27-iyul künliri qirghizistan we tajikistani ziyaret qildi.

Rumsféldning eng chong netijisi shuki, u amérikining qirghizistandiki herbiy bazisini dawamliq saqlap qélishini qolgha keltürdi. Qirghizistan da'iriliri amérika herbiy bazisining afghanistandiki weziyet ongshalghiche turushigha qoshulidighanliqini bildürdi. Netijide shangxey hemkarliq teshkilatigha eza döletler bashliqlirining astanada ötküzgen yighinda amérikining ottura asiyadiki eskerlirini élip chiqip kétish chaqiriqi emelge ashmay qaldi. Bu ishtin kéyin, rusiye dölet mudapi'e ministiri sérgéy iwanop bayanat élan qilip, rusiyining qirghizistan we özbékistan hökümetlirige bu jaydiki amérika qoshunlirini chiqiriwétish heqqide bésim ishletkenlik heqqidiki xewerlerni inkar qildi.

Shimaliy koriye mesilisi heqqidiki alte dölet söhbiti

Ötken heptide shimaliy koriye yadro mesilisini hel qilish üchün alte dölet söhbiti ötküzülgen. Yighinning 2-küni shimaliy koriye terep bir qanche türlük telepni otturigha qoyghan bolup, bu telepler amérikining koréye yérim arilidiki yadro qorallirini élip chiqip kétish, shimaliy koréye bilen munasiwitini normallashturush shundaqla shimaliy koréyige bixeterlik kapaliti bérish qatarliqlarni öz ichige alidiken. (Ümidwar)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet