Heptilik xewerler (13-19 - awghust)


2005-08-19
Share

Xitay diniy terbiye bergüchi amnixanni tutqun qildi

Aqsu wilayitining shayar nahiyiside aminixan isimlik 56 yashliq bir Uyghur ayal balilargha quran kerimni ögetkenliki üchün saqchi da'iriliri teripidin qolgha élindi.

Xewerlerge qarighanda aminixan öz öyige 37 neper balini yighip, ulargha islam dinidin ders bergen. Saqchi da'iriliri bu ishtin xewer tépip, aminixanning öyige basturup kirip, aminixanni we ders anglawatqan 7 yashtin 18 yashqiche bolghan 37 neper ösmürning hemmisini tutup, qamaqxanigha solighan. Bu balilarning bezilirining ata-anisi 7000 yü'endin 10mingyü'en'giche jerimane tölep, balilirini türmidin qutquzup chiqqan. Yerlik saqchi da'irilirining bir qisimi bu xewerni ashkarilashtin bash tartsimu, lékin yene beziliri aminixanning qolgha élin'ghanliqining rasliqini éytqan.

Aminixan hem uning oqughuchilirining qolgha élinish weqesi xelqara metbu'atlarning diqqitini tartqan bolup, xéli köp agéntliqlar bu xewerni tarqatti.

Uningdin bashqa yene qeshqer wilayitining mekit nahiyisidiki xitay da'iriliri pilanliq tughut siyasitini teshwiq qilish üchün 471 neper diniy zatqa xitayning pilanliq tughut siyaset qollanmisini tarqatqan.

10 Méhmanxanisi bar Uyghur bay

Uzundin buyan nami Uyghurlargha tonushluq bolmighan, emma yéqindin buyan özining Uyghurliqini jakarlap, Uyghur xelqi üchün xizmet qilishni bildürgen ataqliq karxanichi adil üstün tagh Uyghurlarni hayajan'gha saldi.

Adil üstün tagh burunqi waqitlarda Uyghur élidin türkiyige kélip makanliship qalghan kona Uyghurlarning ewladi bolup, u, hazir isambul qatarliq sheherlerde besh yultuzluq aliy méhmanxanidin 10 gha, shuningdek zawut –fabrikilargha ige iken. Uning bu orunlirida töt mingdin artuq adem ishleydiken.

Adil üstüntagh ependi muxbirimizning ziyaritini qobul qilip, özining Uyghurlargha xizmet qilish we sherqiy türkistanni körush arzusi barliqini bildürdi.

Qazaqistan Uyghur wekilliri Uyghur élini ziyaret qildi

Ötken heptide qazaqistan jumhuriyetlik Uyghur medeniyet merkizining re'isi exmetjan shardinop, qazaqistan jumhuriyetlik Uyghur tiyatirining bashliqi murat ehmidi we ataqliq tijaretchi dilmurat quziyéw qatarliq yette kishidin teshkillen'gen bir wekiller ömiki Uyghur élide élip baridighan 15 künlük ziyaritini bashlighan. Uyghur aptonom rayoni re'isi isma'il tiliwaldi bu wekiller ömikini kütiwélip, ularni qarshi alidighanliqini bildürgen.

Xewerlerge qarighanda yéqinqi yillardin buyan xitayning qazaqistanda turushluq elchixanisining aktip pa'aliyet qilishi netijiside, u jaydiki Uyghurlar ichidin melum sandiki kishiler teshkillinip, ilgiri kéyin bir qanche qétim Uyghur éli we xitayning ichkiri sheherlirini ziyaret qilghan idi.

Uyghur közetküchilirining bildürishiche, xitay da'iriliri chet'ellerdiki Uyghur jama'etchilikining arisini parchilash taktikisini qollinip, Uyghurlarning milliy musteqilliqi we siyasiy hem kishilik hoquqliqirini dewa qiliwatqan Uyghur pa'aliyetchilirini yétim qaldurushqa urunmaqta iken.

Xitay térrorchiliqqa qarshi alahide saqchi qisimi qurdi

Roytérs agéntliqining uchurigha qarighanda, xitay dölet ichidiki her xil shekildiki künsayin küchiyiwatqan namayishlar we qarshiliqlarni basturush üchün bolupmu, Uyghur we bashqa milletlerning naraziliqidin kélip chiqqan qarshiliqlirini basturush meqsitide 36 sheherde térrorchiliqqa qarshi turush we topilangdin mudapi'elinish alahide saqchi etretlirini tesis qilghan.

Uchurlargha qarighanda ,ötken yilining ichidila xitayda 74 ming qétim namayish yüz bergen bolup, qatnashqanlarning sani üch milyon 700 mingdin éship ketken.

Türkiyining hakimiyet béshidiki partiyisining Uyghur mesilisige tutqan pozitsiyisi

Türkiyining hakimiyet béshidiki adalet partiyisi ilgiri Uyghur mesilisi heqqide köp wedilerni bergen bolsimu, emma hakimiyetke chiqqan üch yildin buyan diplomatik éhtiyaj tüpeylidin xitay bilen bezi-bir alaqilarni qilghan bolup, bu Uyghurlarning naraziliqini qozghighan idi. Adalet partiyisining Uyghur mesilisige zadi qandaq pozitsiye tutqanliqi heqqide toxtalghan mezkur partiyining mu'awin bashliqi den'gir frat ependi Uyghurlarni siyasiy küresh yoli bilen öz erkinlikini qolgha élishqa dewet qildi hemde adalet partiyisining bu jehette Uyghurlarni qollaydighanliqini bildürdi.

Xitay bilen rusiye birleshme herbiy manéwir ötküzdi

8-Ayning 18-küni rusiye bilen xitayning "tinchliq wezipisi-2005" dep atalghan tunji qétimliq birleshme herbiy manéwiri resmi bashlandi. Bir heptige sozulidighan mezkur birleshme manéwirge ikki döletning quruqluq, hawa we déngiz qisimliridin 10 mingdin artuq esker we ofitsérning qatnishishi belgilen'gen bolup, rusiye terepning manéwirge ishtirak qilidighan esker sani xitayningkidin azraq, yeni jemiy 1800 neper bolidu.

Bu qétimqi manéwir üch basquchqa bölüp élip bérilidu, birinchi basquch rusiyining wladiwostok shehiri etrapida, qalghan basquchlar xitayning shendong ölkiside dawamlishidu. Mezkur manéwirning chiqimlirini xitay zimmisige alghan bolup, mulahizichiler, xitayning bu manéwir arqiliq teywen'ge bésim ishletmekchi shuningdek öz küchini köz-köz qilmaqchi boluwatqanliqini, rusiyining bolsa, siyasiy jehettin öz qudritini teshwiq qilsa, iqtisadiy jehettin xitaygha téximu köp ilghar qorallirini sétishni oylighanliqini otturigha qoymaqta, yene bir qisim közetküchiler bolsa, rusiye bilen xitayning bu arqiliq amérikigha taqabil turush meydanini ipade qiliwatqanliqini ilgiri sürmekte. Emma, xitay we rusiye qomandanliri bu manéwirning herqandaq üchinchi döletke tehdid sélishni meqset qilmaydighanliqini bildürgen.

Amérika jenubiy koriye bilen birleshme manéwir ötküzmekchi

Uchurlargha qarighanda kéler hepte amérika bilen jenubiy koriye yilliq birleshme manéwir ötküzmekchi. Bu xil birleshme manéwir 1976—yilidin étibaren dawamlashmaqta. Emma shimaliy koriye hökümiti bolsa, buningdin endishe qilidighanliqini eskertken.

Hazir ikki koriye chégrisi etrapigha 32 mingdin artuq amérika eskiri orunlashturulghan . Esker sani jehette shimaliy koriye köp üstün bolup, u bir milyon 200 ming eskerge, jenubiy koriye bolsa aran 650 ming eskerge ige iken. (Ümidwar)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet