Heptilik xewerler (9 – 15 – séntebir)


2006.09.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Rabiye qadir nobél tinchliq mukapatigha körsitildi

Uyghur milliy herikitining rehbiri rabiye qadir xanim 2006-yilliq nobél tinchliq mukapatining namzatliqigha körsitildi. 11-Séntebir küni bu xewerni rabiye qadirni namzatliqqa körsetken shiwitsiye parlaméntining ezasi annaliye énnékson xanim ashkarilighan bolup, u rabiye qadirning özlirining diniy étiqadi, milliy en'enilirini qoghdash üchün küresh qiliwatqan Uyghur xelqighe r wekil bolushqa layiq ikenlikini tekitlidi.

Bu yilqi nobél mukapatigha érishish mumkinchiliki bar namzatlar heqqide ötküzülgen ray sinashta rabiye qadir we hindonéziye prézidénti qatarliq üch kishi eng küchlük namazatlar teriqiside sanalghan.

Rabiye qadir bu sherepning aldi bilen Uyghur xelqighe mensup ikenlikini körsetti.

Nobél mukapatining bu yilqi namzatliri 191 kishi bolup, 13 - öktebir küni sahiplarning isimliri resmiy élan qilinidiken.

Pakistandiki Uyghur hejichiler dawamliq wiza alalmaywatidu

Bir qanche aylardin buyan pakistanning rawalpindi shehirige toplashqan az dégende 3000 ming etrapida Uyghur hejichi se'udi erebistan konsulxanisidin se'udigha ömür hejige bérish wizisi telep qilsimu, lékin izchil türde ret qilinip kelmekte. Se'udi diplomatliri xitayning ulargha wiza bermeslikini telep qilghanliqini bildürgen.

Uchurlardin qarighanda, öz chiqimliri bilen ya wetinige qaytalmay, yaki se'udining wizisini alalmay qalghan bu kishilerning ichide bireylen wapat bolghan. Xitay da'iriliri ularni yurtlirigha qaytishqa buyrighan, xitay konsulxanisi bolsa, ularning erzlirini qobul qilmayla qalmastin belki, ulargha türlük qorqitish xaraktérliq bésimlarni ishletken iken.

Amérika tashqi ishlar ministirliqi diniy erkinlik ehwali heqqide doklat élan qildi

Amérika tashqi ishlar ministirliqi dunyaning her qaysi rayonliridiki bir qisim memliketlerning diniy étiqad erkinliki mesilisi heqqide yilliq doklat élan qilghan, buningda Uyghurlarning diniy étiqad erkinlikining boghushqa uchrawatqanliqi heqqide mexsus mezmunlar yer alghan bolup, xitay hökümitining tungganlar bilen Uyghurlargha nisbeten ayrim diniy siyaset yürgüziwatqanliqi körsitilgen.

Uyghur perzenti zulpiqar altun médalgha érishti

Yéqinda béyjingda "memliketlik yash - ösmürlerning, sen'et iqtidarini namayen qilish, hel qilghuch musabiqisi" ötküzülgen bolup, mezkur musabiqige qatnashqan 7 yashliq Uyghur perzenti zulpiqar maxmut, ösmürler a guruppisining usul türi boyiche altun médalgha érishken.

Zulpiqar, musabiqige qatnashqan xitaylarni asas qilghan 1000 neper ösmür ichide, özining senet iqtidarini namayen qilghan.

Amérika dölet mejlisi, dalay lamani altun médal bilen mukapatlidi

Amérika dölet mejlisi, 14 ‏- séntebir küni, tibetning sürgündiki dahisi dalay lamagha, aliy sherep altun médali teqdim qildi.

Amérika dölet mejlisi, dalay lamaning izchil türde, diniy pakliq, zorawanliqqa qarshi turush, kishilik hoquq himaye qilish we tibet mesilisini tinch yol bilen hel qilish tereplerde zor tirishchanliq körsetkenlikini alahide teriplidi. Xitay hökümiti buningdin narazi boldi.

Dalay lama 1989 ‏- yili nobél tinchliq mukapatigha érishken.

Xu jintaw Uyghur élini ziyaret qildi.

Xitayning dölet re'isi xu jintawning Uyghur élide 6 - séntebirdin bashlap besh künlük ziyarette bolghanliqi, uning ziyaritining axirqi küni metbu'atqa chiqti. Xewerlerde körsitilishiche, u ziyaret dawamida Uyghur élining néfit baziliri, bingtü'en meydanliri hem xotenning bezi yézilirighiche barghan we bu jeryanda iqtisadni tereqqiy qildurush bilen teng milletler ittipaqliqini hemde muqimliqni ching tutushni hemmidin bekrek tekitligen. Uning Uyghur élige 11 - séntebir térrorluq weqesining besh yilliq xatirisi harpisida qedem bésishtiki heqiqiy meqsiti Uyghurlarda qiyas hem gumanlarni qozghimaqta.

Bir qisim közetküchiler xu jintawning bu ziyaritining muhim istratégiyilik ehmiyetke ige ikenlikini körsitishmekte.

Yawropa ittipaqi xitaygha qaratqan qoral-yaraq émbargosini bikar qilmidi

Béyjing hökümiti yawropa ittipaqining qoral - yaraq imbargosidin qutulush niyitidin waz kechmigen bolsimu, lékin yawropa ittipaqi imbargoni bikar qilishqa wede bermidi.

Xitay hökümiti chet el metbu'atlirining axbarat pa'aliyitini chekleydighan yéngi belgilime chiqarghandin kéyin, yawropa ittipaqi béyjing da'irilirining bu herikitini eyiblidi.

Amérikining süriyidiki elchixanisi zerbige uchridi

Amérikining süriyide turushluq elchixanisi seyshenbe küni bir qanche neper qoralliq unsurning hujumigha uchridi. Qoralliq unsurlarning 3 nepiri süriye amanliq xadimliri teripidin étip tashlan'ghan, biri kishi yarilan'ghandin kéyin esirge élin'ghan bolsimu, lékin amérika elchixanisi xadimliri ichide ölgen yaki yarilan'ghanlar bolmidi. (Ümidwar)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.