Heptilik xewerler (9 – 15 – dékabir)


2006.12.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Rabiye qadir kanadani ziyaret qildi

Uyghur milliy herikitining rehbiri rabiye qadir xanim kanada sepirining axirqi békiti montré'aldiki ziyaritini charshenbe küni tamamlighandin kéyin, peyshenbe küni washin'gton'gha qaytti.

Rabiye qadirning bir heptilik kanada ziyariti nahayiti mol mezmunluq we netijilik bolghan. U kanada parlaméntida ötküzülgen ispat bérish yighinigha qatniship, Uyghurlarning ehwali heqqide melumat bergendin sirt yene kanada parlaménti , hökümetning yuqiri derijilik rehberliri bilen körüshken. Eng muhimi u kanada bash ministiri stépan harperning qobul qilishigha érishken.

Amérika diniy ishlar komitéti rabiye qadirning perzentliri heqqide bayanat élan qildi.

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti 13‏- dikabir küni bir bayanat élan qilip, xitay hökümitining meshhur kishilik hoquq pa'aliyetchisi, dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanimning üch oghlini tutush we sotlash jeryanida ulargha qarita ten jazasi shuningdek qorqutush we tehdit qatarliq wasitilerdin paydilan'ghanliqi toghrisida chiqqan xewerlerdin qattiq qayghurghanliqini bildürdi.

Uyghurlarning hoquqliri üchün küresh qilghuchi

Kanadada chiqidighan "toronto star" gézitining jüme künidiki sanida nicholas ke'ung ning Uyghur milli herikitining rehbiri, dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanimning kechürmishliri, siyasi hayati tonushturulghan "Uyghurlarning hoquqliri üchün küresh qilghuchi" serlewhilik maqale élan qilindi. Bu maqaligha nobél tinchliq mukapatining namzati kanadada Uyghur musulmanlirining mesilisini otturigha qoymaqchi" namliq qoshumche mawzumu qoyulghan. Bu gézitke yene rabiye xanimning bir parche resimimu bérilgen.

Dunya insan heqliri küni munasiwiti bilen namayish

10-Dekabir dunya insan heqliri küni munasiwiti bilen amérika, kanada, shiwitsiye, norwigiye, türkiye qatarliq ellerdiki démokratik we insan heqliri teshkilatliri jümlidin Uyghurlar xitay elchixaniliri aldida keng kölemde naraziliq namayishliri ötküzdi. Kanadaning toronto shehiridiki namayishqa rabiye qadir xanimmu qatniship, söz qildi. Gu'entanomodiki Uyghurlarning adwokati sotqa erz sundi

Gu'entanamo herbiy türmiside tutup turuluwatqan Uyghurlarning adwokati sebin welit ötken hepte, hélimu gu'entanamoda tutup turuluwatqan 17 neper Uyghurning qoyup bérilishi üchün ularning namidin amérika sotigha erz sundi. Sebin welit özining sotqa sun'ghan erzide gu'entanamoda tutup turuluwatqan Uyghurlarning amérika bilen xitay otturisidiki siyasiy oyunlarning qurbani bolghanliqini bildürgen. Sebin welitning tirishchanliqi netijiside, ilgiri besh neper tutqun albaniyige mangduriwétilgen bolup, amérikidiki ataqliq adwokatlarning biri hésablinidighan mezkur erbab pütün imkaniyetliri bilen qalghan 17 neper Uyghurni qutuldurush üchün heriket qilmaqta.

Sebin welit gu'entanamoda tutup turuluwatqan bashqa 17 neper Uyghurning bashqa bir dölet teripidin qobul qilinmighanliqining asasliq sewebini, amérika hökümitining ularni düshmen jengchisi, dep jakarlighanliqi dep körsetken.

Amérika-xitay soda istratégiyilik söhbiti élip bérildi

Xitay bilen amérika otturisida tunji qétimliq istratégiyilik sözlishish 14 ‏- dikabir küni béyjingdiki büyük xelq sariyida bashlandi. Bu amérika bilen xitay otturisida mesililerni muzakire qilidighan eng yuqiri derijilik shekil. Bu söhbetke amérikining maliye ministiri xénri pawlson ependi qatnashqan bolup, ikki terep arisidiki iqtisadiy munasiwetlerge a'it mesililerni hel qilish üchün tirishchanliq körsitilidighanliqi bildürülmekte. Biraq, ikki terep arisida yenila ixtilaplar mewjut iken.

Amérika prizidénti jorj bush iraq mesilisi heqqide yéngi istratégiye békitidighanliqini bildürdi

Amérika prizidénti jorj bush, charshenbe küni, amérika dölet mudapi'e ministirliqining xadimliri we ali derijilik herbiy xadimlar bilen iraq mesilisi heqqide söhbetleshkendin kéyin, muxbirlargha, özining bu heqte bir muddet estayidil oylinip, andin mezkur mesilini bir terep qilish charisini élan qilidighanliqini bildürdi. Bush iraq mesilisige a'it yéngi istratégiyilik pilan tuzgen bolup, u mezkur pilanni 2007-yili ishqa ashuridighanliqini éytqan. Nowette, amérika siyaset qatlimida iraqtin esker chékindürüsh bilen esker sanini köpeytish mesilisi heqqide munaziriler dawamlashmaqta.

12-Dékabir herikitining 21 yilliqi xatirilendi

Bu yil 1 2 – ayning 12 - küni 1985 - yili ürümchide élip bérilghan aliy mektep oqughuchilirining naraziliq namayishigha 21 yil toshti. Bu munasiwet bilen d u q ning re'isi rabiye qadir xanim bayanat élan qilip, bu künni xatirilidi. D u q ning bash shitabida bir qisim pa'aliyetchiler bir yerge yighilip, Uyghur yashlirining bayrimi sheklide xatiriliniwatqan bu künni kütüwaldi.

Buningdin 21 yil ilgiri ürümchidiki shinjang uniwérsitéti, pédagogika uniwérsitéti qatarliq aliy mekteplerning Uyghur oqughuchiliri xelq meydanigha toplinip, aptonom rayonluq hökümetke atom siniqini toxtitish, köchmen yötkeshni toxtitish, milliy ma'aripni rawajlandurush qatarliq mezmunlarni oz ichige alghan teleplerni otturigha qoyup, naraziliq namayishi ötküzgen. Buningdin ilham alghan béyjing, nenjing, shangxey qatarliq sheherlerdiki oqughuchilarmu naraziliq namayishliri élip barghan.

Hej qilish üchün pakistan'gha chiqqan hej kandidatliri échinishliq ehwallargha duch kelmekte

Nöwette 300 din artuq Uyghur pakistanda se'udi erebistan'gha bérip hej qilish üchün wiza saqlawatqan bolup, pakistanda yashawatqan Uyghur abduqéyum ependi ziyaritimizni qobul qilip, ularning nöwettiki weziyiti heqqide toxtaldi. (Ümidwar)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.