Һәптилик хәвәрләр (16 - априлдин 20 - априлғичә)

2007-04-20
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай ра бийә қадирниң оғлиға қамақ җазаси һөкүм қилди

Хитай әдлийә тармақлири 17-април күни , уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири вә дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханимниң оғли абликим абдурейимни, "интернет торида бөлгүнчиликни тәрғип қилидиған мақалиларни тарқатқан, аммини хитай һөкүмитигә қарши һәрикәт қилишқа қутратқан, хитайниң кишилик һоқуқ вә аз санлиқ милләтләр сияситини бурмилайдиған мақалиларни язған" дегән "җинайәтләр" билән әйибләп, 9 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилди.

Хитай даирилириниң бу қилмиши хәлқара кәчүрүм тәшкилати қатарлиқ бир қисим инсан һоқуқини қоғдашни мәқсәт қилидиған хәлқаралиқ тәшкилатларниң шуниңдәк уйғур тәшкилатлириниң тәнқидигә учриғанлиқи мәлум. Бу вәқә йәнә дуня мәтбуатлириниң муһим учур нуқтисиға айланди. Хәлқара кәчүрүм тәшкилати пәйшәнбә күни бир баянат елан қилип, хитай һөкүмитиниң абликим абдурейимни 9‏ йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилғанлиқини тәнқид қилип , хитай рәһбәрлирини абликим абдурейимгә шундақла алим абдурейим вә қаһар абдурейимләргә өзини ақлаш пурсити беришкә чақирған.

Буниңдин илгири рабийә қадирниң йәнә бир оғли алим абдурейимму йәттә йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинған иди.

Хитай канада пуқраси һүсәйин җелилни муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилди

Өткән йили өз бекистан һөкүмити тәрипидин хитайға тутуп берилгән канада пуқраси һүсәйин җелилниң ахири хитай әдлийә даирилири тәрипидин 19-април күни муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи елан қилинди.

Һүсәйин җелилниң муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилиниши охшашла хәлқара мәтбуатларниң инкаслирини қозғиди. Бу һәқтә канада мәтбуатлиридиму уйғурлар мәсилисини чөридигән һалда мулаһизиләр мәйданға чиқти.

Канада ташқи ишлар министири петер маккей бу мунасивәт билән оттавада бәргән баянатида, "һүсәйин җелилниң муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи бизни чоңқур қайғуға салди" дәп билдүргән. Хитай, канадани һүсәйин җелил мәсилисигә арилашмаслиқ һәққидә агаһландурди.

Уйғур 12 муқами вә долан муқами паризда орунланди

Бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң пән - мәдәнийәт, маарип оргини йеқинда, франсийиниң пайтәхти парижда "мәдәнийәт байлиқлиримизни қоғдайли " дегән темида сәнәт мурасими уюштурған.

Мәзкур паалийәткә уйғур елидин кәлгән уйғур муқам сәнәткарлири иштирак қилип, долан муқами вә 12 муқамларни орунлап, зор алқишқа сазавәр болған. Долан муқамчилири буниңдин илгириму париж қатарлиқ җайларда уйғур сәнитини намайән қилған иди.

Америкидики қирғинчилиқ вәқәси

16-Април күни америкиниң вирҗинийә шитатидики техника университетида йүз бәргән бир корийилик оқуғучиниң 32 адәмни өлтүрүштәк қирғинчилиқ вәқәси америка тарихидики әң зор өлтүрүш вәқәси болуш сүпити билән америкида вә хәлқарада зор ғулғула пәйда қилди. 23 яшлиқ чов сеңхуй исимлик бу қатил 32 адәмни өлтүрүп, он нәччә адәмни яридар қилғандин кейин өзини етива лған.

Америка мәтбуатлири бу һәқтә һәр күни муһим тема үстидә учур бериватқан болуп, униң немә сәвәбтин бундақ җинайәт йолиға маңғанлиқи тәкшүрүлмәктә, чүнки у вәқә йүз бәргән күни өзиниң 40 нәччә парчә сүрити вә видейо лентисини почта арқилиқ дөләтлик н б с телевизийә ширкитигә маңдуруп бәргән икән.

Нөвәттә йәнә, чов сеңхуйниң роһи кесәлликкә гириптар болғанлиқи пәрәз қилинмақта. Оқуғучиларниң бундақ савақдашлирини өлтүрүш вәқәси илгириму йүз бәргән . Вәқәдин кейин хитай һөкүмити америка мәтбуатлирини тәнқид қилған , корийә һөкүмити болса, қазаға учриғанларға өз тәзийисини билдүргән.

Назарбайеф оттура асияни бирләштүрүшни йәнә оттуриға қойди

Йеқинда қазақистан рәһбири нурсултан назарбайеф оттура асияни бирликкә кәлтүрүп, худди явропа иттипақиға охшаш бир сиясий, иқтисадий ортақ гәвдә қуруш арқилиқ районниң гүллинишини қолға кәлтүрүшни қайта тәшәббус қилди.

Назарбайефниң мәзкур тәшәббуси буниңдин бир қанчә йил илгири оттуриға қоюлған болсиму, лекин башқа оттура асия рәһбәрлири тәрипидин қоллашқа еришәлмигән . Назарбайеф оттура асия җумһурийәтлириниң бир иттипаққа уюшса, йемәк-ичмәк, енергийә вә башқа җәһәтләрдин өзини тәминлийәләйдиғанлиқини көрситиду. Қазақистан тәрәп, бу иттипақниң районниң бихәтәрлики, гүллинишини мәқсәт қилидиғанлиқини изчил тәкитләп кәлмәктә.

Америка - японийә - һиндистан 3 дөләт бирләшмә деңиз армийә маневири елип барди

Америка - японийә - һиндистандин ибарәт үч дөләтниң бирләшмә деңиз армийә маневири өткән һәптидә өткүзүлди . Фра нсийә агентлиқиниң баян қилишичә, бу үч дөләтниң һечқайсиси мәзкур һәрбий мәшиқниң хитайға қаритилғанлиқини етирап қилмиған.

Америка -хитай вә һиндистанниң бирләшмә маневириниң һинди окян вә тинч окян районида муһим истратегийилик әһмийәткә игә икәнлики, һинди окян райониға чиқишни арзу қиливатқан хитайни биарам қилғанлиқи пәрәз қилинмақта.

Қирғизистанда өктичиләрниң намайишлири давамлашти

Қирғизистан өктичилириниң асасий қанунни иҗра қилишни тәләп қиливатқан наразилиқ намайишлири икки һәптидин буян давамлашмақта. Өктичиләр президент қурманбек бақийефниң истипа беришини тәләп қилип , бишкәк қатарлиқ җайлардики намайишлирини давамлаштуриватқанда , 19-април күни бишкәк сақчи даирилири яш аққузуш бомбилирини етиш арқилиқ намайишчиларни тарқитивәткән һәмдә өктичи рәһбири қулопқа бесим ишләткән. Хәвәрләрдин қариғанда, қулоп билән президент бақийев арисида учришиш болған һәмдә зораванлиқ вәқәлиридин сақлиниш тәшәббус қилинған. (Үмидвар)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт