Heptilik xewerler (16 - aprildin 20 - aprilghiche)

2007-04-20
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay ra biye qadirning oghligha qamaq jazasi höküm qildi

Xitay edliye tarmaqliri 17-april küni , Uyghur milliy herikitining rehbiri we dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanimning oghli ablikim abduréyimni, "intérnét torida bölgünchilikni terghip qilidighan maqalilarni tarqatqan, ammini xitay hökümitige qarshi heriket qilishqa qutratqan, xitayning kishilik hoquq we az sanliq milletler siyasitini burmilaydighan maqalilarni yazghan" dégen "jinayetler" bilen eyiblep, 9 yilliq qamaq jazasigha höküm qildi.

Xitay da'irilirining bu qilmishi xelq'ara kechürüm teshkilati qatarliq bir qisim insan hoquqini qoghdashni meqset qilidighan xelq'araliq teshkilatlarning shuningdek Uyghur teshkilatlirining tenqidige uchrighanliqi melum. Bu weqe yene dunya metbu'atlirining muhim uchur nuqtisigha aylandi. Xelq'ara kechürüm teshkilati peyshenbe küni bir bayanat élan qilip, xitay hökümitining ablikim abduréyimni 9‏ yilliq qamaq jazasigha höküm qilghanliqini tenqid qilip , xitay rehberlirini ablikim abduréyimge shundaqla alim abduréyim we qahar abduréyimlerge özini aqlash pursiti bérishke chaqirghan.

Buningdin ilgiri rabiye qadirning yene bir oghli alim abduréyimmu yette yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghan idi.

Xitay kanada puqrasi hüseyin jélilni muddetsiz qamaq jazasigha höküm qildi

Ötken yili öz békistan hökümiti teripidin xitaygha tutup bérilgen kanada puqrasi hüseyin jélilning axiri xitay edliye da'iriliri teripidin 19-april küni muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi élan qilindi.

Hüseyin jélilning muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilinishi oxshashla xelq'ara metbu'atlarning inkaslirini qozghidi. Bu heqte kanada metbu'atliridimu Uyghurlar mesilisini chöridigen halda mulahiziler meydan'gha chiqti.

Kanada tashqi ishlar ministiri pétér makkéy bu munasiwet bilen ottawada bergen bayanatida, "hüseyin jélilning muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi bizni chongqur qayghugha saldi" dep bildürgen. Xitay, kanadani hüseyin jélil mesilisige arilashmasliq heqqide agahlandurdi.

Uyghur 12 muqami we dolan muqami parizda orunlandi

Birleshken döletler teshkilatining pen - medeniyet, ma'arip orgini yéqinda, fransiyining paytexti parizhda "medeniyet bayliqlirimizni qoghdayli " dégen témida sen'et murasimi uyushturghan.

Mezkur pa'aliyetke Uyghur élidin kelgen Uyghur muqam sen'etkarliri ishtirak qilip, dolan muqami we 12 muqamlarni orunlap, zor alqishqa sazawer bolghan. Dolan muqamchiliri buningdin ilgirimu parizh qatarliq jaylarda Uyghur sen'itini namayen qilghan idi.

Amérikidiki qirghinchiliq weqesi

16-April küni amérikining wirjiniye shitatidiki téxnika uniwérsitétida yüz bergen bir koriyilik oqughuchining 32 ademni öltürüshtek qirghinchiliq weqesi amérika tarixidiki eng zor öltürüsh weqesi bolush süpiti bilen amérikida we xelq'arada zor ghulghula peyda qildi. 23 Yashliq chow séngxuy isimlik bu qatil 32 ademni öltürüp, on nechche ademni yaridar qilghandin kéyin özini étiwa lghan.

Amérika metbu'atliri bu heqte her küni muhim téma üstide uchur bériwatqan bolup, uning néme sewebtin bundaq jinayet yoligha mangghanliqi tekshürülmekte, chünki u weqe yüz bergen küni özining 40 nechche parche süriti we widéyo léntisini pochta arqiliq döletlik n b s téléwiziye shirkitige mangdurup bergen iken.

Nöwette yene, chow séngxuyning rohi késellikke giriptar bolghanliqi perez qilinmaqta. Oqughuchilarning bundaq sawaqdashlirini öltürüsh weqesi ilgirimu yüz bergen . Weqedin kéyin xitay hökümiti amérika metbu'atlirini tenqid qilghan , koriye hökümiti bolsa, qazagha uchrighanlargha öz teziyisini bildürgen.

Nazarbayéf ottura asiyani birleshtürüshni yene otturigha qoydi

Yéqinda qazaqistan rehbiri nursultan nazarbayéf ottura asiyani birlikke keltürüp, xuddi yawropa ittipaqigha oxshash bir siyasiy, iqtisadiy ortaq gewde qurush arqiliq rayonning güllinishini qolgha keltürüshni qayta teshebbus qildi.

Nazarbayéfning mezkur teshebbusi buningdin bir qanche yil ilgiri otturigha qoyulghan bolsimu, lékin bashqa ottura asiya rehberliri teripidin qollashqa érishelmigen . Nazarbayéf ottura asiya jumhuriyetlirining bir ittipaqqa uyushsa, yémek-ichmek, énérgiye we bashqa jehetlerdin özini teminliyeleydighanliqini körsitidu. Qazaqistan terep, bu ittipaqning rayonning bixeterliki, güllinishini meqset qilidighanliqini izchil tekitlep kelmekte.

Amérika - yaponiye - hindistan 3 dölet birleshme déngiz armiye manéwiri élip bardi

Amérika - yaponiye - hindistandin ibaret üch döletning birleshme déngiz armiye manéwiri ötken heptide ötküzüldi . Fra nsiye agéntliqining bayan qilishiche, bu üch döletning héchqaysisi mezkur herbiy meshiqning xitaygha qaritilghanliqini étirap qilmighan.

Amérika -xitay we hindistanning birleshme manéwirining hindi okyan we tinch okyan rayonida muhim istratégiyilik ehmiyetke ige ikenliki, hindi okyan rayonigha chiqishni arzu qiliwatqan xitayni bi'aram qilghanliqi perez qilinmaqta.

Qirghizistanda öktichilerning namayishliri dawamlashti

Qirghizistan öktichilirining asasiy qanunni ijra qilishni telep qiliwatqan naraziliq namayishliri ikki heptidin buyan dawamlashmaqta. Öktichiler prézidént qurmanbék baqiyéfning istipa bérishini telep qilip , bishkek qatarliq jaylardiki namayishlirini dawamlashturiwatqanda , 19-april küni bishkek saqchi da'iriliri yash aqquzush bombilirini étish arqiliq namayishchilarni tarqitiwetken hemde öktichi rehbiri qulopqa bésim ishletken. Xewerlerdin qarighanda, qulop bilen prézidént baqiyéw arisida uchrishish bolghan hemde zorawanliq weqeliridin saqlinish teshebbus qilin'ghan. (Ümidwar)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet