Heptilik xewerler (20 - noyabirdin 26 - noyabirghiche)

Muxbirimiz jüme
2010-11-26
Share

Rabiye qadir xanim nobél tinchliq mukapatining tarqitish murasimigha teklip bilen qatnashmaqchi

Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim bu yil 10- dékabirda ötküzülidighan nobél tinchliq mukapatining tarqitish murasimigha qatnishidu.

Uyghur amérika jem'iyitining mu'awin re'isi alim séyitofning ashkarilishiche, rabiye qadir xanim nobél komitétining alahide teklipi bilen norwégiye paytexti oslogha bérip murasimgha qatnishidiken.

Bu yilliq murasimgha, sabiq nobél sahibliridin, tibetlerning rohaniy dahiysi dalay lama, chéx prézidénti waslow xawél qatarliqlarmu teklip qilin'ghan.

Bu yilliq nobél tinchliq mukapati xitay öktichi yazghuchi lyu shyawbogha bérilgen idi.

Rabiye qadir xanim xitay türmisidin qoyup bérilip amérikigha kelgendin buyan izchil nobél tinchliq mukapatigha namzatliqqa körsitilgen idi.

 Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim shwétsariyide ziyarette

Shwétsariyide ziyarette boluwatqan Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim we hemrahliri 4 kündin buyan shwétsariye hökümiti shuningdek oxshash bolmighan kishilik hoquq teshkilatlirining yuqiri derijilik erbabliri bilen uchriship, ulargha Uyghurlarning bügünki siyasiy weziyitini tonushturup, ularning köp hésdashliqigha shuningdek Uyghurlargha köngül bölüsh we yardem qilish toghrisidiki wedisige érishken. Rabiye qadir xanim yene shwétsariye - tibet dostluq jem'iyiti uyushturghan murasimda Uyghurlar toghrisida nutuq sözligen.

Dunya Uyghur qurultiyi bash katipi dolqun eysa ependi, rabiye xanimning bu qétimqi sepirining intayin muweppeqiyetlik bolghanliqini hemde dunya Uyghur qurultiyining yéngi xizmet pilanlirini tüzüsh, muzakire qilish üchün yaxshi shara'it hazirlighanliqini bildürdi.
Igilishimizche, rabiye xanim 26 ‏- noyabir, jenwediki  b d t da közetchilik salahiyitige ige bolghan bir qisim kishilik hoquq teshkilatlirini ziyaret qilghan we bu teshkilatlarning Uyghur mesilisige köngül bölüp kéliwatqanliqigha rehmet éytqan.

Aralda 6, yéngi'ériqta 2 xitay köchmenning öltürülgenliki ispatlandi

Yéqinqi bir ay ichide, yéngisheher nahiyisining aral yézisida 6 neper, yéngi'ériq yézisida 2 neper xitay köchmen öltürülgen. 19 Kishi weqe gumandari dep qarilip tutqun qilin'ghan.
 
 Bir heptidin béri bir qisim gheyriy resmiy axbarat wasitiliri qeshqer yéngisheher nahiyisi aral yézisida xitay köchmenlirining Uyghurlar teripidin öltürülgenliki heqqide xewerler bérilgen, xewerlerning beziliride ölgüchiler sani 7, beziliride bolsa 11 dep körsitilgen. Emma, hazirghiche resmiy hökümet da'iriliri mezkur weqeni mu'eyyenleshtürmigen idi.

Radi'omiz muxbirining igilishi dawamida, weqe yüz bergen jaydiki xitay saqchiliri weqening rastliqini ispatlidi.

Xitay hökümitining gensu ölkisi wudu rayonidiki sel apitige uchrighan ahalilerni Uyghur élige yötkep orunlashturushni bashlighanliqi ashkarilanmaqta

Xitay hökümitining gensu ölkisi wudu rayonida sel apitige uchrighan ahalilerni Uyghur élige yötkeshke bashlighan. Igilishimizche, bu köchmenler bingtu'en igidarchiliqidiki déhqanchiliq meydanlirighila emes, belki Uyghurlar zich olturaqlashqan yézilarghimu tarqaqlashturulup orunlashturulmaqta iken.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan Uyghurlarning ashkarilishiche, bu köchmenler ili wilayitining ghulja nahiyisi, tékes, künes, nilqa nahiyiliridiki Uyghurlar zich olturaqlashqan yézilargha tarqaqlashturulup teqsim qilin'ghan. Mesilen ghuljining penjim, dadamtu, ara'östeng, yéngiyer qatarliq süyi elwek yéziliridiki her bir kentke 10 a'ilidin orunlashturush belgilen'gen.

Uyghurlar gollandiye tashqi ishlar ministirliqidiki shexsler bilen körüshti

2010-Yili 23-noyabir, gollandiye tashqi ishlar ministirliqida, Uyghurlarning bügünki ehwali toghrisida muzakire élip bérildi. Söhbet gollandiye tashqi ishlar ministirliqidiki pétir dé langghé ependining teklipi bilen élip bérilghan. Söhbetke dunya Uyghur qurultiyining yawropadiki alaqichisi memet toxti ependi we gollandiye sherqiy türkistan Uyghur birliki teshkilatining rehberliridiki munasiwetlik xadimlar qatnashti.
 
Gollandiye tashqi ishlar ministirliqigha Uyghurlarning nöwettiki weziyiti tonushturulghan doklatlar sunuldi.
Tashqi ishlar ministirliqidiki pétir ependi söhbettin memnun bolghanliqini bildürdi.

Kéler yili aliy mektep püttüridighan xitay oqughuchilarniqarimaydiki mekteplerge "qosh tilliq ma'arip "ni öz ichige alghan oqutquchiliqqa qobul qilishqa bashlighan.

Qarimay sheherlik ma'arip idarisi bilen sheherlik kadirlar idarisi 11‏- ayning otturiliridin bashlap, xitaydiki 5 aliy mektepte xizmetke qobul qilish ponkiti qurup, kéler yili aliy mektep püttüridighan xitay oqughuchilardin qarimaydiki ottura - bashlan'ghuch mekteplerge "qosh tilliq ma'arip "ni öz ichige alghan oqutquchi qobul qilishqa bashlighan.

 Qarimay shehiri jem'iy 7 aliy mektepni oqutquchi qobul qilidighan nuqtiliq mektep qilip tallighan.

Uyghur ilidin shinjang pédagogika uniwérsitéti we ili pédagogika instituti bu tizimliktin orun alghandin sirt, qalghan mektepler pütünley ichkiridiki pédagogika uniwérsitétlirini asas qilghan.

Yerlik metbu'atlarning xewerlerdin melum bolushiche, xizmetke qobul qilish obyékti qarimay shehirining "qosh tilliq ma'arip"ni öz ichige alghan ottura -bashlan'ghuchlardiki oqutquchi yétishmeslik ehwalini hel qilishtin ibaret iken.

Qarimaygha ichkiridiki xitay aliy mekteplirini asas qilip oqutquchi qobul qilish qarari Uyghurlarda "qosh tilliq ma'arip"qa bolghan endishe küchiyip, Uyghurlarda xizmetke qobul qilinishtiki yekleshke qarshi naraziliq yüksiliwatqan bir peytke toghra kelgen idi.

Gollandiyide "yawropa sherqiy türkistan ma'arip jem'iyiti" quruldi

2010-Yili 20-noyabir gollandiyide "yawropa sherqiy türkistan ma'arip jem'iyiti" qurulghanliqi jakarlandi.

Qurulush murasimi harlim shehiridiki bir jamede élip bérilghan bolup, yüzdin artuq adem qatnashti. Bu pa'aliyetni teshkilligüchi "yawropa sherqiy türkistan ma'arip jem'iyiti" uzundin biri gollandiyidiki diniy we milliy murasimlargha rehberlik qilip kéliwatqan jem'iyet idi.

Bu qétim "yawropa sherqiy türkistan ma'arip jem'iyiti" resmiy qurulghanliqini jakarlighandin kéyin, ular özining teshkilat ezaliri we bir qisim rehberlirini tonushturdi hemde qilidighan xizmetliri we ghaye-meqsetliri heqqide deslepki uchur berdi.

Türkiye parlamént ezasi ridwan yalchin ependi bilen söhbet

Bu yil 10-ayning 28-küni türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawut'oghlu bilen Uyghur diyari jümlidin xitayni ziyaret qilghan türkiye parlaménti ezasi ridwan yalchin ependi Uyghur éli ziyariti heqqide toxtilip "Uyghur qérindashlirimizning shunche bésimgha qarimastin öz tilini, dinini we örp ‏- adetlirini qoghdap qalghanliqini shundaqla biz türklerge bolghan söygüsini öz közüm bilen körüp bekla xursen boldum." Dédi.

Parlamént ezasi ridwan yalchin ependi yene, bir milletning tarixtiki orni heqqide toxtilip mundaq dédi:" biz dunyadiki milletlerning tarixtiki ornini qayta tiklishini ümid qilimiz, eger her qandaq bir millet tarixtiki ornini tiklesh üchün küresh qilmisa, tarix uni jazalaydu we bashqa milletning qoligha tashlap béridu. Shuni démekchimenki, türk dunyasi öz medeniyitini, tilini we örp-adetlirini qoghdap qélish üchün küresh qilishi kérek".

 Ridwan ependi axirida türkiye hökümiti we dunyadiki barliq döletlerni, Uyghurlargha köngül bölüshke chaqirdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet