Heptilik xewerler (15-yanwardin 21-yanwarghiche)

Muxbirimiz jüme
2011-01-21
Share

Xu jintawning amérika ziyariti naraziliq namayishigha duch keldi

18- Yanwardin bashlap washin'gtonda üch künlük ziyaritini bashlighan xitay re'isi xu jintaw, 19-yanwar, prézidént obama bilen aqsarayda söhbette boldi.

Söhbet aqsaray sirtida xitay hökümiti we xu jintawgha qarshi élip bérilghan küchlük naraziliq namayishigha duch keldi.

19- Yanwar aqsaray sirtida élip bérilghan namayishqa Uyghur, tibet teshkilatliri, falun'gungchilar, xitay démokratliri we teywenlikler bolup nechche yüzligen namayishchi ishtirak qildi.

Namayishchilar qollirigha sherqiy türkistan we tibet bayraqlirini shundaqla xu jintawgha qarshi sho'arlar yézilghan taxtilarni kötürüwélishqan idi.
Namayishchilar, "xu jintaw yalghanchi!", "xu jintaw qatil! ", "Uyghurlargha erkinlik!", " tibetlerge erkinlik!" dégendek sho'arlarni towlashti.

Xitay re'isi xu jintaw amérika dölet mejlisidiki ziyaritide mejlis rehberlirining soghuq mu'amilisige uchridi

Xu jintaw amérika ziyaritining 3-küni amérika dölet mejlisini ziyaret qilip, jumhuriyetchi hem démokratchi rehberler bilen söhbet élip barghan idi.

Xu jintaw awam palata re'isi jon bohn'ér bilen kéngesh palatasining köp sanliqlar rehbiri xarriy réyid qatarliqlarni ziyaret qilghanda, ular xitayda kishilik hoquqning depsende qiliniwatqanliqini tenqid qilghan.

Awam palata re'isi jon bohnér xu jintaw bilen ötküzülgen söhbet toghrisida melumat bérip, "xitayda kishilik hoquqning depsende qiliniwatqanliqi, diniy erkinlikning ret qilinip, mejburiy bala chüshürülüwatqanliqigha da'ir mesililerdiki endishimizni küchlük rewishte otturigha qoyduq" dep körsetti.

18- Yanwar, xarriy réyid xu jintawning ziyariti heqqidiki bayanatida xitay rehbirini "diktator" dep atighan hem bir diktatorning sheripige bérilgen ziyapetke qatnashmaydighanliqini bildürgen idi.

Pakistanda a'ile zorawanliqigha uchrap, öyidin qachqan Uyghur ayal asiye kirim 18- yanwar 4 balisi bilen yurtigha qaytti

Asiye kirim 15 yilning aldida bir pakistanliqqa toy qilip, pakistanning pishawur shehiride olturaqlashqan. U, ötken yilning béshida a'ile zorawanliqigha uchrighanliqtin öyidin qéchishqa mejbur bolghan.

Asiye kirim esli Uyghur rayonining korla shehiridin bolup, yurtigha qaytmaqchi bolghanda, pasport we wiza resmiyetliri seweblik xitay konsulxanisining tosalghusigha uchrighan idi.

Asiye kirim 10 aydin béri pakistandiki "ömer Uyghur wexpi" we Uyghur jama'itining himayiside yashap kéliwatqan idi.

2011‏-Yili 1-ayning 16-küni türkiyining istanbul shehiride "sherqiy türkistan qan yighlaydu" namliq yighin ötküzüldi we Uyghur mesilisi otturigha qoyuldi

Yighinni türkiyidiki eng chong ammiwi teshkilatlardin biri bolghan ülkü ojaqliri teshkilati istanbul shöbisi uyushturghan.

Yighin'gha sherqiy türkistan yashlar jem'iyitining bashliqi tibet yüjetürk, ülkü ujaqliri istanbul shöbisining mes'ulliri we ezaliri bolup, 200 ge yéqin adem qatnashti.

Yighinda sherqiy türkistan yashlar jem'iyitining pexri re'isi arslan aliptékin ependi söz qilip, Uyghurlar nöwette duch kéliwatqan mesililer shundaqla xitay hökümiti Uyghurlar üstidin yürgüzüwatqan basturush siyasetlirini otturigha qoydi.

Amérika dölet mejlisi ezalirining obamagha yazghan xétide Uyghur mesilisi nuqtiliq tekitlendi

Xet 14- yanwar, frank wolf, jeymis makgowérn qatarliq 32 neper amérika dölet mejlisi ezasi teripidin prézidént barak obamagha yollan'ghan.

Xette obamadin xitay re'isi xu jintawning amérika ziyariti jeryanida xitaydiki kishilik hoquq mesilisini otturigha qoyush telep qilin'ghan.

Mezkur xette Uyghur mesilisigimu orun bérilgen bolup, barak obamadin xu jintaw bilen körüshkende rabiye qadir xanimning türmidiki perzentlirini qoyup bérish mesilisini otturigha qoyush telep qilin'ghan.

Xetning axirida yene, xitay hökümitidin Uyghurlarning diniy étiqad erkinlikige hörmet qilish telep qilin'ghan.

Uyghur élide 376 ademge dölet bixeterlikige alaqidar jinayet bilen jaza bérilgen

Uyghur éli da'irilirining 2010-yilida dölet bixeterlikige alaqidar jinayet bilen 376 ademge jaza bergenliki ilgiri sürülmekte.

Bu heqtiki melumatni Uyghur rayoni yuqiri sotning re'isi rozi isma'il ashkarilighan.

U, jazalan'ghanlar ichide "4-awghust semen weqesi", "12-awghust "we "14‏-awghust" weqelirige chétilghan ademlerningmu barliqini ilgiri sürgen.

2008- Yili 4- awghust qeshqerde ikki Uyghur yash etigenlik chéniqishqa chiqqan xitay eskerlirige aptomobil bilen hujum qilip, 16 xitay eskirini öltürgen we 17 eskirini yaridar qilghan idi.

Xewerde, yuqirida tilgha élin'ghan 376 ademning millet terkibi we yene qaysi weqelerge chétishliq ikenliki körsitilmigen.

D u q wekilliri gérmaniye hökümitining yuqiri derijilik emeldarliri bilen uchrashti

1-Ayning 17-küni d u q mu'awin re'is esqerjan we bash katip dolqun eysalardin terkib tapqan wekiller bérlinda gérmaniye parlaménti kishilik hoquq komitétining yuqiri derijilik emeldarliri bilen söhbetleshti.

Gérmaniye parlaméntida d u q wekillirige 2 künlük ziyaret orunlashturulghan. Wekiller 17- yanwar chüshtin burun bérlindiki muxbirlarning ziyaretlirini qobul qilip, Uyghurlarning nöwettiki weziyiti toghrisida etrapliq melumat bergen. Shu küni chüshtin kéyin, gérmaniye parlaméntining bezi yuqiri derijilik emeldarliri bilen ayrim söhbetler élip barghan.

Uchrishish netijilik axirliship wekiller 19- yanwar myunxén'gha qaytip kelgen.

Gollandiyidiki musapirlar ornida bir neper Uyghur bir xitay teripidin pichaqlandi

17- Yanwar kech sa'et 10-11 ler arisida gollandiyidiki melum musapirlar lagérida turuwatqan ekberjan isimlik bir Uyghur yashni a bing simlik bir xitay yataqdishi pichaq tiqip yarilandurghan.

Melum bolushiche, a bing isimlik bu xitay panahliq ishliri izchil ret qilin'ghandin kéyin, qattiq ümidsizlen'gen we ekberjan'gha pichaq tiqish arqiliq ghezipini ipadilimekchi bolghan.

Hujumda ekberjanning hayatigha xewp yetmigen bolup, nöwette ekberjanning ehwali normal iken.

Gollandiyidiki Uyghur teshkilatliri we shexsler bu mesilige jiddiy qarap, mesilining sewebini sürüshtürmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet