Heptilik xewerler (19-yanwardin 25-yanwarghiche)

Muxbirimiz eziz
2019-01-25
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika kéngesh palatasi ezasi marko rubi'o "Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihesi" ning tonushturulushi munasiwiti bilen élan qilghan bayanati.
Amérika kéngesh palatasi ezasi marko rubi'o "Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihesi" ning tonushturulushi munasiwiti bilen élan qilghan bayanati.
rubio.senate.gov

Tijaretchi weli memetning lagérda jan üzgenliki delillendi

Yéqinda ijtima'iy taratqularda atush shehiridiki sodiger weli memetning lagérda jan üzgenliki heqqide xewer tarqalghan idi. Muxbirimizning ehwal igilishi jeryanida bu xewerning rast ikenliki delillendi.

Uyghur diyaridiki lagérlarning köpiyishige egiship lagérlardiki jismaniy qiynaq, rohiy zerbe we nachar turmush shara'iti tüpeylidin köp sandiki mehbuslarning ölüp kétiwatqanliqi melum bolmaqta.

Melum bolushiche, weli memet bu yil 55 yashta bolup, buningdin on nechche yil ilgiri balilirini diniy oqushqa bergenliki üchün tutqun qilin'ghan iken. Merhumni tonuydighanlar uning heqqaniyetchi we xelqperwer bir kishi ikenlikini bildürdi.

"Miraj" shirkiti sahibining bir qisim uruq-tughqanliri qamaqqa höküm qilin'ghan

Ürümchidiki eng heywetlik Uyghur réstoranliridin "Miraj" réstoranining sahibliri abduréshit haji we weli haji tutqun qilin'ghandin kéyin ularning bala-chaqiliri we tughqanlirining muddetlik qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi melum boldi.

Hazirqi uchurlardin melum bolushiche, abduréshit hajining qudisi iminjan haji öy-mülük sodisi qilip béyighan iken. Bu qétim uning 17 milyard yüenlik mal-mülki musadire qilin'ghan, özi 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghan.

Analizchilar bu heqte pikir qilip, "Uyghur baylirini yoqitish xitay hökümitining uzundin buyan tekrarlap kelgen usullirining biri. Ular héchqachan Uyghurlarning bay bolushini xalimaydu," dédi.

Nazir derijilik ikki Uyghur emeldar partiyedin qoghlap chiqirilghan

Xitay axbarat wasitiliridiki xewerlerdin melum bolushiche, Uyghur aptonom rayonluq siyasiy-qanun komitétining mu'awin sékrétari shirzat bawudun we ili oblastliq partkomning mu'awin sékrétari enwer abdushükür "Intizamgha éghir derijide xilapliq qilish" bilen eyiblinip partiyedin qoghlap chiqirilghan.

Ilgiri muxbirimizning bu heqtiki ehwal igilishi jeryanida alaqidar xadimlar ziddiyetlik jawab bérip, ularning tutqun qilinishigha da'ir heqiqiy ehwalni yoshurghan idi.

Melum bolushiche, pütkül qanun sistémisigha mes'ul bolidighan siyasiy-qanun komitétining sékrétari bolush üchün kompartiyening qattiq "Sinaq" liridin ötüsh kérek iken. Ene shundaq "Sinaq" lardin ötken Uyghur kadirlarningmu aman qalmighanliqini analizchilar "Xitay hökümitining neziride héchqandaq Uyghurning ishenchlik emeslikini körsitidu," dédi.

Doktor nebijan hebibullaning lagérda ikenliki melum boldi

Xitay hökümiti ijra qiliwatqan nöwettiki basturush herikitide Uyghur ziyaliylirining bir muhim tutqun nishani boluwatqanliqi melum. Gérmaniyede doktorluq unwani üchün oqughan nebijan hebibullaning 2018-yili féwralda tutqun qilinishi buningdiki bir tipik misal.

Nebijan gérmaniyede oquwatqan mezgilide ürümchige chaqirtilip, 2018-yili féwralda tutqun qilin'ghandin buyan uning qeyerge qamalghanliqi we uninggha qandaq jaza bérilgenliki heqqide héchqandaq xewer bolmighan.

Melum bolushiche, nebijan hebibulla 1983-yili lop nahiyeside tughulghan. U qedimki Uyghur tili bilen hazirqi zaman Uyghur tilining munasiwiti heqqide izdinip kéliwatqan bolup, eyni waqitta proféssor arslan abdullaning qolida magistirliq unwani üchün oqughan iken.

Amérikidiki musulman jem'iyetliri amérika musulmanlirini Uyghurlargha hemdemde bolushqa chaqirdi

Yéqinda amérikidiki dangliq islam ölimaliridin yüzge yéqin kishi birleshme bayanat élan qilip, xitay hökümitining Uyghurlarni basturushini tenqidlidi.

Bayanatta xitayning Uyghur diyaridiki lagérlargha qamalghan Uyghurlarni qoyup bérish, balilarning a'ililirige qaytip kélishige yol qoyulushi telep qilinipla qalmay, yene bashqa diniy jama'etlerni bu telepke awaz qoshushqa chaqirghan.

Ötken hepte amérikidiki eng chong meschitlerdin bolghan "Adams merkizi" de amérika musulmanlirigha Uyghurlarning külpetlirini anglitish pa'aliyiti teshkillen'gen idi. Nöwette mushu xildiki pa'aliyetlerning herqaysi islam teshkilatlirini Uyghurlar heqqide söz qilishqa righbetlendürüsh roli bolidighanliqi algha sürülmekte.

"Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihesi" qayta tonushturuldi

Uyghur diyaridiki zulum barghanséri yuqiri pellige chiqiwatqanda amérika dölet mejliside "Uyghur kishilik hoquq siyasiti qanun layihesi" yene bir qétim tonushturuldi.

Mezkur qanun layiheside amérika prézidéntini xitay hökümitining Uyghur we bashqa türkiy tilliq musulmanlargha yürgüzüwatqan depsendichilik siyasetlirini eyibleshke hemde xitay re'isi shi jinpingni "Qayta terbiyelesh lagérliri" ni derhal taqashqa dewet qilindi.

Mezkur qanun layihesini qayta tonushturghan awam palata ezasi kristofér simit bu heqtiki bayanatida xitay Uyghurlar we bashqa türkiy tilliq musulmanlargha séliwatqan zulumlarni "Dunyadiki eng jiddiy kishilik hoquq riqabiti" dep atidi.

Toluq bet