Һәптилик хәвәрләр (9-февралдин 15-февралғичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-02-15
Елхәт
Пикир
Share
Принт
 Уйғурлар арисида башланған «мәнму уйғур» паалийити
Уйғурлар арисида башланған «мәнму уйғур» паалийити
Social Media

Бир қисим уйғур тутқунларниң сичүәндики түрмиләргә йөткәлгәнлики дәлилләнди

«Зимистан» тори йеқинда уйғурлар дияридин зор сандики мәһбусларниң хитай өлкилиридики түрмиләргә йөткәлгәнликини хәвәр қилған иди. Мухбиримизниң бу һәқтики әһвал ениқлиши давамида сичүән өлкисиниң йибиң түрмисидиму уйғур районидин йөткәп келингән мәһбусларниң барлиқи дәлилләнди.

Алақидар учурлардин мәлум болушичә, хитай өлкилиригә йөткәлгән бу уйғур мәһбуслар ташқи дунядин пүтүнләй айриветилгән болуп, уларниң тәқдирини сүрүштә қилишниң һечқандақ имканийити мәвҗут әмәс икән.

Абдуреһим һейт һәққидики қисқа филим зор ғулғула қозғиди

Әл сөйгән сәнәткар абдуреһим һейтниң хитай лагерида җан үзгәнлики һәққидики хәвәр тарқалғандин кейин һәрқайси ахбарат саһәсидә зор ғулғула қозғалған иди. Аридин узун өтмәй хитай һөкүмити абдуреһим һейтниң сөзини синға елип тарқатти.

Бу қисқа син көрүнүшидә абдуреһим һейит өзини тонуштуруп, өзиниң қанун тәрипидин гуманлиқ дәп қаралғанлиқи үчүн тәкшүрүлүватқанлиқини ейтиду вә «бу йәрдә һечқандақ мәҗбурлаш яки зорлаш болмиди» дәп қошумчә қилиду.

Әмма хәлқарада мәзкур син көрүнүшиниң чинлиқи һәққидә зор гуманлар туғулуши билән бирликтә мутәхәссисләр «хитай бундақ аддий усуллар арқилиқ дуняни алдаш мәқситигә йетәлмәйду» деди.

Нәнси пелоси уйғурларни қоллайдиғанлиқини билдүрди

Америка дөләт мәҗлиси авам палатасиниң рәиси нәнсий пелуси вашингтонда өткүзүлгән «тәшәккүр америка» намлиқ йиғинда нутуқ сөзләп, хитайниң бир милйондәк уйғурни йиғивелиш лагерлириға қамишидики мәқсити уйғурларни ассимилятсийә қилиш икәнликини билдүрди.

Бу қетимқи йиғинда «уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси» гә имза қойған дөләт мәҗлиси әзалири муһим сөз қилип, хитайниң милйонлап сандики уйғурларни лагерларға қамишини охшаш болмиған шәкилдә әйиблиди.

Мәлум болушичә, нәнси пелоси ханим америкиниң сиясий сәһнисидики 3-номурлуқ муһим шәхс болуп, униң уйғурлар мәсилисидә бу қәдәр кәскин ипадә билдүрүши америка һөкүмитиниң юқири қатлимидики бир йеңи йүзлиниш һесаблинидикән.

Уйғурлар қозғиған «мәнму уйғур» паалийити таратқуларда кәң орун алди

10-Февралдин башлап муһаҗирәттики уйғурлар арисида башланған «мәнму уйғур» паалийитигә тездин көплигән кишиләр аваз қошти. Улар хитай һөкүмитигә хитаб қилип, өзлириниң лагерларға қамалған уруқ-туғқанлириниң һазирқи әһвалидин мәлумат беришни тәләп қилди.

Иҗтимаий таратқуларда мәзкур һәрикәт тездин кеңийип, дунядики асаслиқ ахбарат васитилириниң һәммисидила дегүдәк хәвәр қилинди. Шуниңдәк бир қисим ғәрблик уйғуршунасларму бу паалийәткә қизғин аваз қошти.

Мәлум болушичә, хитай һөкүмити бу һәқтики соалларға қарита «биз унчә җиқ адәмниң һәммисиниң син көрүнүшини чиқирип болалмаймиз. Бу пүтүнләй йолсиз тәләп,» дәп җаваб бәргән.

Абдуқадир япчан үстидин сот ечилди

12-Феврал күни икки йерим йилдин буян түркийәниң тутуп туруш орунлирида йетиватқан уйғур җамаәт әрбаби абдуқадир япчан үстидин сот ечилди.

Сот ечилған күни бәш йүздин артуқ уйғур сот мәһкимиси алдида ай-юлтузлуқ байрақни вә абдуқадир япчанниң чоңайтилған рәсимлирини көтүргиничә намайиш қилип «абдуқадир япчанға әркинлик!» дегәндәк шоарларни товлиди.

Сот җәрянида абдуқадир япчан өзигә артилған террорлуқ бәтнамлирини инкар қилип «хитай һөкүмити һәқиқий террорчидур» дегән мәзмунда сөз қилди.

Ахирида сот мәһкимиси һөкүм чиқирип, абдуқадир япчанниң давамлиқ назарәттә туридиғанлиқини, кейинки қетимлиқ сотниң май ейида ечилидиғанлиқини елан қилди.

Түркийә һөкүмити лагерлар мәсилисидә хитайни қаттиқ әйиблиди

Өткән бирнәччә йилда уйғурлар дуч келиватқан сиясий бастурушлар һәққидә сүкүт қилип келиватқан түркийә һөкүмити йеқинда кәскин баянат елан қилип, хитай һөкүмитини әйиблиди.

Түркийә ташқи ишлар министирлиқи шәнбә күни баянат елан қилип, хитай һөкүмитиниң бир милйондин артуқ уйғурларни җаза лагерлириға солиғанлиқини қаттиқ әйибләп, буни «инсанийәт үчүн бир зор номус» дәп билдүрди.

Хәлқара җамаәт түркийә һөкүмитиниң бу мәйданини қизғин алқишлиди һәмдә башқа ислам әллирини түркийәдин үлгә елишқа чақириқ қилди.

Толуқ бәт