Heptilik xewerler (26-féwraldin 4-martqiche)

Muxbirimiz jüme
2011.03.04

Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim nobél tinchliq mukapati namzatliqigha körsitildi

Uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim qatarliq 241 kishi2011-yilliq nobél tinchliq mukapati namzatliqigha körsitildi.

Fransiye agéntliqining bu heqtiki xewiride, bu yilliq namzatlar ichide sabiq gérmaniye bash weziri hélmut kohl, libériye prézidénti elén jonson we Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi rabiye qadir xanimningmu barliqi bildürülgen.

2010‏-Yilliq nobél tinchliq mukapati xitay öktichi lyu shyawbogha bérilgen idi. 

San fransisko shehiride Uyghur edebiyatigha béghishlan'ghan shé'iriyet kéchiliki ötküzülgen

Ötken heptide kaliforniyide Uyghurlargha a'it ikki pa'aliyet bolup ötti. Bularning biri, 24-féwral kaliforniyning san fransisko shehiride ötküzülgen Uyghur shé'iriyiti we edebiyatigha béghishlan'ghan shé'iriyet kéchiliki.

24-Féwral san fransisko shehiride ötküzülgen shé'iriyet kéchilikini mezkur sheherge jaylashqan “Sen'et we terjime” merkizi uyushturghan.

Pa'aliyetke 100din artuq sha'ir, sen'etkar we Uyghur medeniyitige qiziqquchilar qatnashqan. Mezkur pa'aliyette doktor dolqun qembiri Uyghur shé'iriyiti heqqide mexsus doklat bergen.

Pa'aliyette “Sen'et we terjime” merkizining  ezasi, sha'ir jéfry yang ilgiri mezkur merkez neshr qilghan in'glizche Uyghur shé'iriyet nemunilirini déklamatsiye qilghan.

Bérikly uniwérsitétida Uyghur mesilisi toghrisida ilmiy muhakime yighini chaqirildi

Ötken hepte kaliforniyide ötküzülgen pa'aliyetning yene biri, 25-féwral san fransisko shehiri yénidiki bérikly uniwérsitétida Uyghur mesilisi toghrisida chaqirilghan ilmiy muhakime yighini.

Bu muhakime yighinida amérikining ataqliq Uyghur mesilisi tetqiqatchisi proféssor dru gladnéy, adwokat nuri türkel qatarliqlar ottura asiya we Uyghurlar, shangxey hemkarliq teshkilatining nishani, “5-Iyul weqesi” din kéyinki türkiye-xitay munasiwetlirining tereqqiyati qatarliq mesililerde doklat bergen.

Tunggan millitidin bolghan mutexessis doktor maxeyyün bingtu'en heqqidiki qarashlirini otturigha qoyghan.

Yighin'gha teklip bilen qatnashqan doktor dolqun qembiri Uyghurlarning döletchilik tarixi, yeni Uyghurlarning qedimdin tartipla öz dölitige ige bolup kelgen xelq ikenliki heqqide toxtalghan.

Xitayning “Chingxu'a” guruhi ghulja nahiyisige chong tiptiki ximiye zawuti qurup chiqidiken

Ichki mongghulgha jaylashqan xitayning “Chingxu'a” guruhi ghulja nahiyisige chong tiptiki ximiye zawuti qurup chiqidiken. Xitay “Pul-mu'amile” torida körsitishiche, bu zawutqa “Jingmi ximiye sana'et baghchisi” dep nam bérilgen.

Igilen'gen uchurlardin melum bolushiche, bu “Ximiye sana'et baghchisi” ghulja nahiyisi we ghulja shehirige qarashliq bir qanche yézidiki déhqan-charwichilarning yerlirini mejburiy sétiwélish asasida quruluwatqan bolup, igiligen yer kölimi 22.7 Kwadrat kilométir kélidiken.

Nöwette rayondiki yerlik xelq bu zawutning ékologiyilik muhitini éghir derijide bulghishidin endishe qilmaqta iken. Halbuki, hökümet bu heqte héchqandaq orunlashturush élip barmighan.

Uyghur élide “Muhebbetning on sherti” ni axturushqa dölet amanliq etriti mes'ul bolmaqta

Melum bolushiche, “Muhebbetning on sherti” ürümchi döngköwrük etrapida bayqalghan bolup, xitay yerlik da'iriliri ötken 3 heptidin buyan döngköwrük etrapidiki Uyghur öylirini axturushqa bashlighan.

Tengritagh rayonigha qarashliq melum saqchixanidin ziyaritimizni qobul qilghan bir Uyghur saqchi “Muhebbetning on sherti” ni axturushqa dölet amanliq etriti mes'ul ikenlikini ashkarilidi.

Kanadadiki bi ottura mektép oqughuchiliri hüseyin jélilni qollash herikiti uyushturghan

1-Mart, kanadaning ontari'o ölkisi burlington rayonidiki sant tomas mor katolik ottura mektipi oqughuchiliri hüseyin jélilni qollash herikiti uyushturghan.

Heriket hüseyin jélilning 41 yashqa tolghan xatire künige we xitay türmisige qamalghanliqining 5 yilliqigha toghra keldi.

Oqughuchilar pa'aliyet jeryanida hüseyin jélilni qoyup bérishni telep qilip, xitayning torontodiki konsulxanisigha yollinidighan xetke 1000 kishilik imza toplighan.

Oqughuchilar yene, kanada hökümitige 250 dane tughulghan kün atkritkisi ewetip, hüseyin jélil mesilisini esletken.

Hüseyin jélil 2006-yili özbékistan'gha tughqan yoqlashqa barghanda tutqun qilinip, xitaygha ötküzüp bérilgen idi.

Türkiyidiki sakarya uniwérsitétida “Sherqiy türkistan üchün ejdiha bilen élishqan ayal rabiye qadir” mawzuluq yighin chaqirildi

2-Mart türkiyidiki sakarya uniwérsitétida “Sherqiy türkistan üchün ejdiha bilen élishqan ayal rabiye qadir” mawzuluq yighin chaqirildi.

Yighin rabiye qadir xanimning sergüzeshti asasida yézilghan “Ejdiha bilen élishqan ayal” namliq kitabning türkche neshri asasida échilghan.

Bu yighinni sakarya uniwérsitéti diniy bilimler fakultéti oqughuchilar uyushmisi uyushturghan bolup, yighinda “Ejdiha bilen élishqan ayal” namliq kitabning qisqiche mezmunliri tonushturulghan.

Xitay hökümiti kucha nahiyiside xitay qoralliq qisimliri bilen saqchilarning birleshme charlash herikiti élip barghan

Radi'omiz igiligen uchurlargha qarighanda, 2-mart xitay hökümiti kucha nahiyiside xitay qoralliq qisimliri bilen saqchilarning birleshme charlash herikiti élip barghan.

Kishilerning éytip bérishiche, xitay kuchada élip barghan ushtumtut charlash herikiti, xitay jama'et xewpsizlik nazaritining yolyoruqigha asasen élip bérilghan.

Melum bolushiche, bu nahiyidiki her bir saqchi ponkitigha ikkidin qoralliq qisim eskiri qoshup bérilgen.

Mezkur heriket ottura sherqte hökümetke qarshi élip bériliwatqan namayishlar ghelibige érishiwatqan peytlerge toghra keldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.