Һәптилик хәвәрләр (2-марттин 8-мартқичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-03-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Photo: RFA

Бир қисим уйғур тутқунлар шәндоң өлкисигә йөткәлгән

Уйғур дияридики лагер мәһбуслиридин бир қисминиң шәндоң өлкисидики түрмиләргә йөткәлгәнлики мәлум болди. Мухбиримизниң әһвал игилиши җәрянида уйғур мәһбусларниң шәндоңдики бирнәччә түрмигә орунлаштурулғанлиқи ашкариланди. 

Гәрчә түрмә хадимлири уйғур мәһбусларниң сани вә һазирқи әһвали һәққидә мәлумат беришни рәт қилған болсиму, уларниң йөткәлгәнликини инкар қилмиди. 

Мәлум болушичә, хитай өлкилиригә йөткәлгән уйғур мәһбусларға даир учурлар «қәтий мәхпий» шәкилдә сақлиниватқан болуп, түрмә хадимлири бу әһвалларни ашкарилимаслиқ һәққидә вәдинамиләргә имза қойған икән.

Қәшқәр су ишлири идарисидики уйғур хизмәтчиләрниң 15 пирсәнти лагерға елип кетилгән

Йеқинда қәшқәр вилайәтлик су ишлири идарисидики алтә нәпәр уйғур кадирниң лагерға елип кетилгәнлики, уларниң уйғур ишчи-хизмәтчиләр саниниң 15 пирсәнтини тәшкил қилидиғанлиқи мәлум болди. 

Су ишлири билән шуғуллинидиған бу хадимларниң тутқун қилиниш сәвәби һазирғичә намәлум. Әмма мухбиримизниң әһвал игилиши җәрянида бу кишиләрниң бир қисми янфонлиридин «мәсилә» чиққанлиқи үчүн тутулғанлиқи мәлум болди.

Өткән мәзгилләрдә қәшқәрдики һәрқайси идарә орунлиридин зор сандики уйғур кадирлар лагерларға елип кетилгән иди. Әһвалдин хәвәрдар кишиләр «су ишлири идариси сиясий вә мәдәнийәт паалийәтлиридин йирақ болғанлиқи үчүн тутулғанлар әң аз болған дейишкә болиду» деди. 

Абдусалам тәклимакани һиндонезийәдә 20 мәйдан доклат берип, уйғурлар вәзийитини тонуштурди

Түркийәдики «йеңи нәсил һәрикити» ниң рәиси доктор абдусалам тәклимакани һиндонезийәдики икки һәптилик зиярити җәрянида 20 мәйдан доклат берип, уйғурларниң һазирқи әһвалини аңлатти.

Һиндонезийәдики яшлар тәшкилатиниң тәклипигә бинаән һиндонезийәгә барған абдусалам бу җәрянда һәрқайси чоң шәһәрләрдики билим юртлири, мәсчитләр вә һөкүмәт биналирида уйғур дияридики еғир сиясий бастуруш һәққидә доклат бәрди. 

Уйғурлар дуч келиватқан паҗиәләргә ислам дуняси сүкүт қилип туруватқанда һендонезийәдәк дунядики әң чоң мусулманлар дөлитидә уйғурлар мәсилисини аңлитиш зор әһмийәткә игә, дәп қаралмақта икән.

Америка авам палата әзалири трамп һөкүмитини уйғур мәсилисидә хитайни җавабкарлиққа тартишқа чақирди

Мушу һәптә америка авам палата вә кеңәш палатасиниң бир қисим әзалири уйғурлар мәсилиси бойичә америка ташқи ишлар министири майк помпейоға мәктуп йоллиди. Улар мәктупта америка һөкүмитини уйғурлар дуч келиватқан бастурушларға қарита йетәрлик тәдбир қолланмиди, дәп әйиблиди. 

Мәктупта уйғур дияридики зор тутқун вә лагерлар мәсилиси аллиқачан айдиңлишип болған әһвалда хитай һөкүмитини бу мәсилидә җавабкарлиққа тартишниң зөрүрлүки йәнә бир қетим тәкитләнди. 

Йәнә бир қисим палата әзалири америка дөләт мәҗлисидә өткүзүлгән «хитайда әвҗ еливатқан зор көләмлик диний зиянкәшлик» темисидики йиғиндиму мушуниңға охшап кетидиған қарашларни оттуриға қойған иди. 

Б д т да «шәрқий түркистандики җаза лагерлири» темисида йиғин өткүзүлди

6-Март күни хәлқара кәчүрүм тәшкилати, хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати қатарлиқ бәш чоң хәлқаралиқ тәшкилат д у қ билән бирликтә б д т ниң җәнвәдики баш штабида «шәрқий түркистандики җаза лагерлири» темисида илмий муһакимә йиғини өткүзди. 

Бу йиғинда лагерларниң һазирқи әһвали, тәсири вә башқа мунасивәтлик мәсилиләр нуқтилиқ муһакимә қилинған. Шу арқилиқ йиғинға қатнашқа 30 нәччә дөләтниң дипломатийә хадимлириға уйғурлар дияриниң һәқиқий әһвали аңлитилған. 

Мәлум болушичә, йиғин мәйданидики хитай дипломатлири долқун әйсани «б д т да сөз қилиш салаһийити йоқ террорчи» дәп әйиблигән болсиму, әмма йиғин әһлиниң күчлүк рәддийәсигә учриған. 

Илһам тохти йәнә бир хәлқаралиқ мукапатқа намзатлиққа көрситилди

Уйғур дияридики сиясий бастуруш барғансери әвҗ еливатқанда түрмидики уйғур зиялий илһам тохти «авам җасарити мукапати» ға намзатлиққа көрситилди. 

Мәлум болушичә, бу мукапат 2000-йили нюйорк шәһиридә тәсис қилинған икән. У асасән зораван һакимийәтләрниң бесими астида туруп униңға қаршилиқ көрситишкә җүрәт қилған шәхсләрни тәқдирләш үчүн берилидикән. 

Йеқиндин буян илһам тохти бир қатар хәлқаралиқ мукапатларниң намзатлиқиға көрситиливатқан болуп, униң мукапатлиниши уйғур давасиниң кәлгүси тәрәққияти үчүн иҗабий қиммәткә игә, дәп қаралмақта икән.

Толуқ бәт