Һәптилик хәвәрләр (25-июндин 1-июлғичә)

Мухбиримиз җүмә
2011-07-01
Share

Дуня уйғур қурултийи хитайниң турпан бойлуқтики уйғурларни көчүрүш пиланини әйиблиди

Хитай даирилири турпан вилайити бойлуқ йезисидики нопусниң 3 тән 2 қисми кейинки 5 йил ичидә көчүридиғанлиқини җакарлиғандин кейин, дуня уйғур қурултийи 28-июн баянат елан қилип, хитай даирилириниң мәзкур көчүрүш пиланини әйиблиди.

Баянатта, буйлуқтики уйғурларни көчүрүш пиланиниң қәшқәр қәдимий шәһәр районидики уйғурларни көчүрүштин кейинки йәнә бир қетимлиқ уйғурларни тарқақлаштуруш һәрикити икәнлики көрситилди.

Игилишимизчә, бойлуқ мәнзирә райони турпандики муһим саяһәт нуқтиси болуп, хитай бойичә 5 а дәриҗилик саяһәт районлириниң бири дәп бәлгиләнгән.

Маралбешида бир уйғур яш “мәдәнийәт инқилаби” шәклидә тутқун қилинди

Маралбеши наһийиси сериқ буя базиридики деһқан яш-мәхмут аблимит өйидә компютер сақлиғанлиқи вә чәтәлдики бир дости билән алақиләшкәнлики үчүн, “бөлгүнчилик җинайити” билән әйиблинип тутқун қилинған. Буни йәрлик сақчи даирилири дәлиллиди.

Мәхмут аблимитни яхши билидиған бейҗиңдики достлириниң баян қилишичә, мәхмут аблимит тутқун қилинишниң алдида бейҗиңда бир мәзгил турған вә бу җәрянда чәтәлдә яшаватқан бир дости билән телефонда сөзлишип, чәтәлдә ишләш яки тиҗарәт қилиш йоллири һәққидә мәлумат сориған.

Достлириниң тәхмин қилишичә, мана бу мәхмут аблимитниң чәтәлдики тәшкилатларға бағлинип әйиблинишидики бирдин -бир пакит болуши мумкин икән.

Хитай уйғур елиниң яқа юртлириға мәбләғ салидиған ширкәтләргә баҗ җәһәттә етибар бәрмәкчи

Хитай малийә министирлиқи қарар чиқирип, уйғур елиниң яқа юртлириға мәбләғ салидиған хитай ширкәтлиридин баҗ кәчүрүм қилидиғанлиқини билдүргән болуп, бу көзәткүчиләрниң диққитини тартмақта.

Хитайдин чиқидиған “хәлқ” гезитидә көрситишичә, қарар 2010-йилдин, 2020-йилиғичә күчкә игә болуп, уйғур елиниң җәнубидики “намрат районларға” мәбләғ салған ширкәтләргә қаритилған икән.

Канададики нам шәрипини ашкарилашни халимиған бир уйғур зиялийси мундақ деди: бу қарар уйғур елиниң екологийисигә зиянлиқ болупла қалмастин, бәлки уйғурларниң миллий мәвҗудийитигиму еғир тәһдит елип келиду.

Хунәнниң җуҗу шәһиридә уйғур тиҗарәтчиләр билән хитай аһалилири арисида маҗира йүз бәргән

Хоңкоңдики кишилик һоқуқ вә демократийә учур мәркизиниң хәвәр қилишичә, 26-июн чүштин кейин хунән өлкисиниң җуҗу шәһиридә уйғур тиҗарәтчиләр билән хитайлар арисида маҗира йүз бәргән.

Хәвәрдә баян қилинишичә, шу күни дәсләптә кочида яймичилиқ қиливатқан бир уйғур тиҗарәтчи билән бир хитай урушуп қалған. Арқидин он нәччә уйғур тиҗарәтчи қоллириға пичақ елип, шәһәр мәркизидин өтидиған бир йолни тосувалған.

Буниң билән нәччә миңлиған хитай аһалиси әтрапқа олашқан вә қатнаш тосулуп қалған. Хитай сақчилири әтрапни қоршап вәзийәтни контрол қилған, әмма шу мәзгилдә адәм тутмиған.

Хәвәрдә вәқәниң келип чиқиш сәвәби вә ақивити һәққидә тәпсилий мәлумат берилмигән.

Әркин сидиқ әпәнди түркийә билим вә технологийә тәтқиқат идарисидә доклат бәрди

Доктор әркин сидиқ әпәнди 6-айниң 23-күни түркийә билим вә технологийә тәтқиқат идарисиниң аләм тәтқиқати институтида “йәр шариниң сиртидики планетиларни көзитидиған аләм телескопи” темисида доклат бәрди.

Бу доклат бериш йиғиниға түркийә аләм тәтқиқат институтиниң тәтқиқатчилири, бир қисим оқутқучи вә аспирантлар қатнашти. Доктор әркин сидиқ йәнә кәч саәт 7дә “түрк очақлири җәмийити” ниң залида әнқәрәдики уйғурларға “ташқи планета һаятлиқ барму?” вә “мувәппәқийәт қазинишниң йоллири” темисида доклат бәрди.

Доктор әркин сидиқ әпәнди “уйғур пән-маарипи вә уйғурларниң кәлгүси” мавзулуқ илмий муһакимә йиғини үчүн түркийигә кәлгән иди.

Көзәткүчиләр: биңтуән уйғур хәлқиниң мәвҗутлуқиға әң чоң тәһдит

Хитай ишләпчиқириш қурулуш армийиси йәни биңтуән 1954-йили қурулғандин буян үзлүксиз кеңийип, нөвәттә омумий нопуси 3 милйонға йеқинлашқан чоң гәвдигә айланған.

Америкидики лавгәй фонди җәмийитиниң қурғучиси хәрий ву вә илгири биңтуән игидарчилиқидики шихәнзә университетида оқутқучилиқ қилған елшат һәсән әпәндиләр “биңтуән уйғур хәлқиниң мәвҗутлуқиға әң чоң тәһдит” дәп көрсәтти вә буниңға қарита тәдбир қоллинишниң зөрүрлүкини илгири сүрди.

Мәлум болушичә, нөвәттә биңтуән уйғур юртлириға йеқин җайларда шәһәр бәрпа қилишқа башлиған.

Германийидики уйғурлар вен җябавниң германийә зияритигә қарши намайиш қилди

28-Июн германийидики уйғурлар тибәтләр билән бирликтә берлин шәһиридә намайиш қилип, вен җябавниң германийә зияритигә наразилиқ билдүрди.

Хитай баш министири вен җябав дүшәнбә күни 3 күнлүк әнглийә зияритини ахирлаштуруп, сәйшәнбә күни германийә зияритини башлиған иди.

Намайишта дуня уйғур қурултийи вә тибәт тәшкилатлири ахбарат елан қилип, хитайниң уйғур вә тибәт хәлқигә селиватқан зулумини паш қилди.

Хитай баш министири вен җябавниң германийә зиярити мунасивити билән хәлқара кәчүрүм тәшкилати, вә д у қ қатарлиқ 4 чоң тәшкилат 24-июн германийә баш министири меркел ханимға очуқ хәт йезип, хитай билән болған сөһбәттә кишилик һоқуқ мәсилисини оттуриға қоюшни тәләп қилған иди.

“5-июл вәқәси” ниң икки йиллиқи дуняниң һәрқайси җайлирида қаршилиқ намайишлири билән хатирилимәкчи

Дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурлар “5-июл вәқәси” ниң икки йиллиқини һәрхил шәкилдики қаршилиқ намайишлири билән хатирилимәкчи.

Бу хилдики намайишлар америка пайтәхти вашингтон алаһидә райони, германийә, голландийә, түркийә, австралийидики бир қисим шәһәрләр җүмлидин явропа әллиридики муһим шәһәрләрниң һәммисидә дегүдәк өткүзүлмәкчи.

Радиомиз тор телевизийисиму вашингтондики намайишини нәқ мәйданидин хәвәр қилмақчи. Телевизийә хәвири радиойимизниң торида нәқ мәйдандин тарқитилмақчи. 5-Июлдики намайишта қайта көрүшкәймиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт