Heptilik xewerler (25-iyundin 1-iyulghiche)

Muxbirimiz jüme
2011-07-01
Share

Dunya Uyghur qurultiyi xitayning turpan boyluqtiki Uyghurlarni köchürüsh pilanini eyiblidi

Xitay da'iriliri turpan wilayiti boyluq yézisidiki nopusning 3 ten 2 qismi kéyinki 5 yil ichide köchüridighanliqini jakarlighandin kéyin, dunya Uyghur qurultiyi 28-iyun bayanat élan qilip, xitay da'irilirining mezkur köchürüsh pilanini eyiblidi.

Bayanatta, buyluqtiki Uyghurlarni köchürüsh pilanining qeshqer qedimiy sheher rayonidiki Uyghurlarni köchürüshtin kéyinki yene bir qétimliq Uyghurlarni tarqaqlashturush herikiti ikenliki körsitildi.

Igilishimizche, boyluq menzire rayoni turpandiki muhim sayahet nuqtisi bolup, xitay boyiche 5 a derijilik sayahet rayonlirining biri dep belgilen'gen.

Maralbéshida bir Uyghur yash “Medeniyet inqilabi” sheklide tutqun qilindi

Maralbéshi nahiyisi sériq buya baziridiki déhqan yash-mexmut ablimit öyide kompyutér saqlighanliqi we chet'eldiki bir dosti bilen alaqileshkenliki üchün, “Bölgünchilik jinayiti” bilen eyiblinip tutqun qilin'ghan. Buni yerlik saqchi da'iriliri delillidi.

Mexmut ablimitni yaxshi bilidighan béyjingdiki dostlirining bayan qilishiche, mexmut ablimit tutqun qilinishning aldida béyjingda bir mezgil turghan we bu jeryanda chet'elde yashawatqan bir dosti bilen téléfonda sözliship, chet'elde ishlesh yaki tijaret qilish yolliri heqqide melumat sorighan.

Dostlirining texmin qilishiche, mana bu mexmut ablimitning chet'eldiki teshkilatlargha baghlinip eyiblinishidiki birdin -bir pakit bolushi mumkin iken.

Xitay Uyghur élining yaqa yurtlirigha meblegh salidighan shirketlerge baj jehette étibar bermekchi

Xitay maliye ministirliqi qarar chiqirip, Uyghur élining yaqa yurtlirigha meblegh salidighan xitay shirketliridin baj kechürüm qilidighanliqini bildürgen bolup, bu közetküchilerning diqqitini tartmaqta.

Xitaydin chiqidighan “Xelq” gézitide körsitishiche, qarar 2010-yildin, 2020-yilighiche küchke ige bolup, Uyghur élining jenubidiki “Namrat rayonlargha” meblegh salghan shirketlerge qaritilghan iken.

Kanadadiki nam sheripini ashkarilashni xalimighan bir Uyghur ziyaliysi mundaq dédi: bu qarar Uyghur élining ékologiyisige ziyanliq bolupla qalmastin, belki Uyghurlarning milliy mewjudiyitigimu éghir tehdit élip kélidu.

Xunenning juju shehiride Uyghur tijaretchiler bilen xitay ahaliliri arisida majira yüz bergen

Xongkongdiki kishilik hoquq we démokratiye uchur merkizining xewer qilishiche, 26-iyun chüshtin kéyin xunen ölkisining juju shehiride Uyghur tijaretchiler bilen xitaylar arisida majira yüz bergen.

Xewerde bayan qilinishiche, shu küni deslepte kochida yaymichiliq qiliwatqan bir Uyghur tijaretchi bilen bir xitay urushup qalghan. Arqidin on nechche Uyghur tijaretchi qollirigha pichaq élip, sheher merkizidin ötidighan bir yolni tosuwalghan.

Buning bilen nechche minglighan xitay ahalisi etrapqa olashqan we qatnash tosulup qalghan. Xitay saqchiliri etrapni qorshap weziyetni kontrol qilghan, emma shu mezgilde adem tutmighan.

Xewerde weqening kélip chiqish sewebi we aqiwiti heqqide tepsiliy melumat bérilmigen.

Erkin sidiq ependi türkiye bilim we téxnologiye tetqiqat idariside doklat berdi

Doktor erkin sidiq ependi 6-ayning 23-küni türkiye bilim we téxnologiye tetqiqat idarisining alem tetqiqati institutida “Yer sharining sirtidiki planétilarni közitidighan alem téléskopi” témisida doklat berdi.

Bu doklat bérish yighinigha türkiye alem tetqiqat institutining tetqiqatchiliri, bir qisim oqutquchi we aspirantlar qatnashti. Doktor erkin sidiq yene kech sa'et 7de “Türk ochaqliri jem'iyiti” ning zalida enqerediki Uyghurlargha “Tashqi planéta hayatliq barmu?” we “Muweppeqiyet qazinishning yolliri” témisida doklat berdi.

Doktor erkin sidiq ependi “Uyghur pen-ma'aripi we Uyghurlarning kelgüsi” mawzuluq ilmiy muhakime yighini üchün türkiyige kelgen idi.

Közetküchiler: bingtu'en Uyghur xelqining mewjutluqigha eng chong tehdit

Xitay ishlepchiqirish qurulush armiyisi yeni bingtu'en 1954-yili qurulghandin buyan üzlüksiz kéngiyip, nöwette omumiy nopusi 3 milyon'gha yéqinlashqan chong gewdige aylan'ghan.

Amérikidiki lawgey fondi jem'iyitining qurghuchisi xeriy wu we ilgiri bingtu'en igidarchiliqidiki shixenze uniwérsitétida oqutquchiliq qilghan élshat hesen ependiler “Bingtu'en Uyghur xelqining mewjutluqigha eng chong tehdit” dep körsetti we buninggha qarita tedbir qollinishning zörürlükini ilgiri sürdi.

Melum bolushiche, nöwette bingtu'en Uyghur yurtlirigha yéqin jaylarda sheher berpa qilishqa bashlighan.

Gérmaniyidiki Uyghurlar wén jyabawning gérmaniye ziyaritige qarshi namayish qildi

28-Iyun gérmaniyidiki Uyghurlar tibetler bilen birlikte bérlin shehiride namayish qilip, wén jyabawning gérmaniye ziyaritige naraziliq bildürdi.

Xitay bash ministiri wén jyabaw düshenbe küni 3 künlük en'gliye ziyaritini axirlashturup, seyshenbe küni gérmaniye ziyaritini bashlighan idi.

Namayishta dunya Uyghur qurultiyi we tibet teshkilatliri axbarat élan qilip, xitayning Uyghur we tibet xelqige séliwatqan zulumini pash qildi.

Xitay bash ministiri wén jyabawning gérmaniye ziyariti munasiwiti bilen xelq'ara kechürüm teshkilati, we d u q qatarliq 4 chong teshkilat 24-iyun gérmaniye bash ministiri mérkél xanimgha ochuq xet yézip, xitay bilen bolghan söhbette kishilik hoquq mesilisini otturigha qoyushni telep qilghan idi.

“5-Iyul weqesi” ning ikki yilliqi dunyaning herqaysi jaylirida qarshiliq namayishliri bilen xatirilimekchi

Dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghurlar “5-Iyul weqesi” ning ikki yilliqini herxil shekildiki qarshiliq namayishliri bilen xatirilimekchi.

Bu xildiki namayishlar amérika paytexti washin'gton alahide rayoni, gérmaniye, gollandiye, türkiye, awstraliyidiki bir qisim sheherler jümlidin yawropa elliridiki muhim sheherlerning hemmiside dégüdek ötküzülmekchi.

Radi'omiz tor téléwiziyisimu washin'gtondiki namayishini neq meydanidin xewer qilmaqchi. Téléwiziye xewiri radi'oyimizning torida neq meydandin tarqitilmaqchi. 5-Iyuldiki namayishta qayta körüshkeymiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet