Һәптилик хәвәрләр (13-июлдин 19-июлғичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-07-19
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка авам палатасиниң рәиси нәнсий пелоси ханим америка ташқи ишлар министирлиқиниң саһибханилиқида өткүзүлүватқан 2‏-нөвәтлик диний әркинликни илгири сүрүш министирлар йиғинида сөзлиди. 2019-Йили 16-июл, вашингтон.
Америка авам палатасиниң рәиси нәнсий пелоси ханим америка ташқи ишлар министирлиқиниң саһибханилиқида өткүзүлүватқан 2‏-нөвәтлик диний әркинликни илгири сүрүш министирлар йиғинида сөзлиди. 2019-Йили 16-июл, вашингтон.
RFA

Америка президенти доналд трамп ақ сарайда җәвһәр илһам билән көрүшти

Америка президенти доналд трамп чаршәнбә күни чүштин кейин уйғур паалийәтчи җәвһәр илһам қатарлиқ 27 вәкилни ақ сарайға тәклип қилип, улар билән көрүшти.

Уйғур паалийәтчи җәвһәр илһам президент трампқа дадиси, йәни сиясий тәнқидлири үчүн хитай һөкүмити тәрипидин муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинған илһам тохтиниң һәмдә уйғурларниң әһвалини қисқичә чүшәндүрүш билән биргә уйғурлар дияридики ғайәт зор тутқун вә лагерлар мәсилиси һәққидә мәлумат бәрди.

Мәлум болушичә, җәвһәр илһамниң уйғур җәмийити еғир паҗиәләргә дуч келиватқанда ақ сарайда америка президенти доналд трамп билән көрүшүши уйғурларни толиму хурсән қилған.

2019-Йиллиқ диний әркинликни илгири сүрүш министирлар йиғинида уйғурлар мәсилиси муһим темилардин болди

Америка ташқи ишлар министирлиқи саһибханилиқидики 2019-йиллиқ диний әркинликни илгири сүрүш министирлар йиғини 15-июл күни вашингтон шәһиридә башлинип бир қанчә күн давамлашти.

Йиғинда диний етиқади сәвәблик еғир бастурушларға дуч кәлгән хәлқләр қатарида уйғурларниң қандақ паҗиәләргә дуч келиватқанлиқи америка сиясийонлири, һәрқайси диний затлар вә уйғур вәкиллири тәрипидин йәнә бир қетим тәкитләнди.

Йиғин җәрянида америка ташқи ишлар министирлиқиниң министири майк помпейо хитай һөкүмитиниң уйғурларни бастуруш сиясәтлирини қаттиқ әйиблиди һәмдә «хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқанлири биз яшаватқан 21-әсирниң йүзигә чүшкән бир дағ» дәп көрсәтти.

Америка сиясий қатлимидики даңлиқ шәхсләр уйғурлар мәсилисидә һәқиқәтни яқлиди

Уйғурлар дияридики кәң көләмлик бастуруш вә зор тутқун мәсилиси дуня ахбаратидики муһим темилардин болуватқанда америка сиясий қатлимидики бир қисим даңлиқ шәхсләр уйғурлар мәсилисидә өзлириниң һәққанийәтни яқлайдиғанлиқини билдүрди.

Америка демократийәни илгири сүрүш фондиниң рәиси карл гершман радийомиз мухбириниң зияритини қол қилғанда хитай һөкүмитиниң һакиммутләқлиқи вә залимлиқини кәскин тәнқидләп «уйғурлар еғир қирғинчилиққа дуч кәлмәктә» дәп көрсәтти.

Америка хәлқара диний әркинлик комитетиниң комиссари тәнзин дорҗи бу һәқтә пикир қилип: «хитай иман вә роһни вәйран қилалмайду» дәп көрсәтти һәмдә уйғурларни үмидсизләнмәсликкә чақирди.

Мисирдин қайтқан уйғур ашпәзләр «террорлуқ» билән әйиблинип еғир қамаққа һөкүм қилинған

Йеқинда мисирдики «әсләм» уйғур ашханисида ишлигән йәттә ашпәзниң юрти хотәнгә қайтқандин кейин бир җинайәтчиләр гуруһи дәп қарилинип 10 йиллиқтин 20 йилғичә муддәттә қамаққа һөкүм қилинғанлиқи мәлум болди.

Шаһитларниң билдүрүшичә, улар хитай сақчилириниң еғир қийин-қистақлириға бәрдашлиқ берәлмәй өзлириниң мисирға барғанлиқини «тирикчилик үчүн әмәс, бәлки террорлуқ паалийәтлири үчүн барғанмиз» дәп иқрар қилишқа мәҗбур болған.

Мисирдики уйғурларни нишан қилған тутқунда көплигән уйғур оқуғучилар қолға елинип хитайға өткүзүп берилгәндин кейин из-дерәксиз ғайиб болған иди. Шу қатарда тутқун қилинған уйғур ашпәзләрниң қисмити ашу ғайиб болған оқуғучиларниң тәқдириниң қандақ болғанлиқини васитилик һалда көрситип бәрди.

Карханичи қадир реһим ата-анисиниң өлүмигә адәм көп кәлгәнлики үчүн қамаққа һөкүм қилинған

Қәшқәр шәһиридики даңлиқ карханичилардин қадир реһим вә униң Һәдиси Мунәввәр реһимниң айрим-айрим һалда 11 йиллиқ вә 15 йиллиқ қамаққа һөкүм қилинғанлиқи ашкариланди.

Мухбиримизниң әһвал ениқлиши җәрянида һазир уйғурлар дияридики һәрқайси җайларда нәзиргә келидиған кишиләрниң сани 30 дин ешип кәтсә болмайдиғанлиқи, хилаплиқ қилғанларниң еғир қамаққа һөкүм қилинидиғанлиқи айдиңлашти.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиләр, өлүм мурасимиға қатнишидиған кишиләрниң санини чәкләшни 3-4 йилниң алдида йолға қойғанлиқини илгири сүрсә, йәнә бәзиләр, йеқинқи икки йилдин буян даириләрниң лагердики сирлиқ өлүмләрни сиртқа ашкарилимаслиқ үчүн өлүм мурасимиға қатнишидиған кишиләр санини 10-15тин ашурмайватқанлиқини тәкитлимәктә.

Чен чүәнгоға җаза бериш америка дөләт мәҗлисидә барғансери көп қоллашқа еришмәктә

Америка авам палатасиниң рәиси нәнсий пелоси ханим 16‏-июл күни 2019-йиллиқ диний әркинликни илгири сүрүш министирлар йиғини җәрянида «чен чүәнго йәр шари магнитский қануниниң ембаргосиға учриши керәк» дәп көрсәтти.

Мәлум болушичә, трамп һөкүмити йәр шари магнитский қанунини ишқа селип, хитай әмәлдарлирини җазалашни арқиға сүрүп кәлмәктә икән. Анализчилар трамп һөкүмитиниң америка-хитай сода сөһбитини көздә тутуп, «шинҗаң мәсилиси» дә хитай әмәлдарлириға вә алақидар хитай карханилириға ембарго қоюшни кәйнигә сүрүватқанлиқини билдүрмәктә икән.

Мәлум болушичә, бу нәнсий пелосиниң трамп һөкүмитини иккинчи қетим хитайниң уйғурларни бастуруш қилмишиға қарши тәдбир қоллинишқа чақириши икән.

Толуқ бәт