Һәптилик хәвәрләр (1-сентәбирдин 7-сентәбиргичә)

Мухбиримиз ирадә
2018-09-07
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Photo: RFA

«Шинҗаң гезити» уйғур бөлүминиң 4 хадими тутқун қилинған

Йеқинда «шинҗаң гезити» уйғур бөлүминиң баш муһәррири илһам вәли қатарлиқ 4 уйғур хадим «икки йүзлимичилик» билән әйиблинип тутқун қилинған.

Мухбиримизниң мәзкур гезитхана хадимлиридин игилишичә, баш муһәррир илһам вәли 7-айниң ахирқи һәптиси тутқун қилинған.

Уйғур бөлүминиң һәрқайси тармақ бөлүм мудирлиридин миркамил аблимит, мәмтимин обул вә җүрәт һаҗилар 8-айниң 6-күни тутқун қилинған. Улар тутулғанда гезитханида чоң йиғин ечилип, ишчи-хизмәтчиләрниң алдида қоллириға «койза селинип» меңилған.

Бу төт нәпәр хадимниң тутқун қилиниши 7-айниң 4-күни уйғур аптоном районлуқ интизам тәкшүрүш комитетидин бу гезитханиға кәлгән бир хизмәт гурупписиниң тәкшүрүшидин кейин башланған икән.

Седний шәһиридә рак муқами яңриди

2-Сентәбир күни, австралийәниң сидней шәһиридики риверсайид тиятир сарийида рак муқами кечилики өткүзүлди.

Бу, «он икки муқам» ниң сиднейдики чоң сәһнидә тунҗи қетим орундилиши икән. Рак муқамини орундашқа тонулған уйғур музикант шөһрәт турсун билән даңлиқ дапчи таһир иминләр башчилиқидики бир гуруппа уйғур вә австралийәлик музикантлар иштирак қилған.

Уйғур диярида нөвәттә уйғур мәдәнийәт-сәнити еғир тәһдиткә йүзләнгән бир вәзийәттә сәһнигә елип чиқилған муқам, мәйдандики йүзлигән уйғур вә австралийәлик тамашибинларни һаяҗанға салған.

«Сидней әтигәнлик хәвәрчи гезити» дә 3-сентәбир күни бу кечиликни «әркинликниң музикидинму күчлүк ипадилиниши йоқтур» дегән җүмлиләр билән тонуштурулди.

Уйғур елидики көчмән хитайлар нопусқа тизимлитишқа риғбәтләндүрүлмәктә

Уйғур аптоном райониниң тоқсу наһийәлик парткоми вә һөкүмәт буниңдин икки ай илгири «сирттин кәлгән нопусни тизимға алдурушқа риғбәтләндүрүш чариси» ни елан қилип, хитай көчмән аһалиләрни нопусқа алдурушқа илһамландурған.

Уқтуруштин мәлум болушичә, ичкиридин кәлгән хитай көчмән нопуслар параванлиқ, давалиниш, олтурақ өй, балилирини мәктәпкә бериштә йәрликләргә охшаш муамилә көргәндин сирт, уларниң ишқа орунлишиш, игилик тикләш ишлириға вә йәрләрни һөддигә елишиға алаһидә етибар берилидикән; аммиви мулазимәт яки алаһидә кәсип билән шуғулланғучи хитайлар җисманий җәһәттин қоғдаш мулазимитигә еришидикән.

Йеңибағ йезисида аз дегәндә 7 кишиниң лагерда өлгәнлики ашкариланди

Хотәнниң керийә наһийәси йеңибағ йезисидин тәрбийәләшкә әкетилгәнләрдин аз дегәндә йәттә нәпәр кишиниң лагерда җан үзгәнлики ашкариланди. Лагерда өлгән 7 кишиниң йешиниң 31 яш билән 42 яш арисида икәнлики мәлум.

Бу 7 кишиниң өлүми уларниң банкиға қәрзи болғанлиқи үчүн тасадипий ашкарилинип қалди. Банка хадими улар өлгәнлики үчүн қәрзиниң бикар қилинғанлиқини ейтти.

Йеңибағ йезиси керийә наһийә базиридин 10 километир узақлиққа җайлашқан, нопуси 10 миңға бармайдиған кичик йезилардин бири. Бу йезидин зади қанчилик кишиниң лагерда икәнлики мәлум әмәс.

«Хитайдики террорлуққа қарши уруш» муһакимә йиғини

5‏-Сентәбир күни, америка пайтәхти вашингтондики тәтқиқат мәркәзлиридин болған «худсон институти» да «хитайниң террорлуққа қарши уруши вә шинҗаңдики җиддий вәзийәт» темисида бир илмий муһакимә йиғини чақирилди.

Йиғинда охшимиған саһәләрдин кәлгән алим вә мутәхәссисләр уйғур елидики аталмиш «террорлуққа қарши туруш күриши» ниң теги-тәктини муһакимә қилди.

Мутәхәссисләрниң қаришичә, хитай һөкүмити зор күч билән тәшвиқ қиливатқан «террорлуққа қарши җәң» давриңи «террорлуқ» ниң хәлқарада бирликкә кәлгән тәбиригә задила мас кәлмәйдикән.

Хитай һөкүмитиниң «террорлуққа қарши уруш» шоари хәлқараниң уйғурлар мәсилисидики чүшәнчисигә сәлбий тәсирләрни көрситиватқан болуп, хәлқара җамаәтни тоғра йетәкләштә көплигән хизмәтләрни ишләш зөрүр икән.

Хитай даирилири уйғур мазарлиқлирини қәвәтлик қилип өзгәртмәктикән

Радийомизниң ақсу шәһәрлик дәпнә ишлирини башқуруш понкитидин игилишичә, ақсудики әң чоң мусулманлар қәбристанлиқи болған «йеңи ават қәбристанлиқи» да запас йәрлик сетип бериш тохтитилған, мәвҗут қәбристанлиқ даирисидә пүтүн гөрлүкләр йәр астиға қарап колинип, 3 қәвәт қилип ясилишқа башлиған.

Һазир бу қәбристанлиқлардики илгири дәпнә қилинған мейитлар йеңидин ясалған қәвәтлик мазарлиқларға көчүрүлмәктә икән. Бу һәқтә биз үрүмчидики мусулманлар қәбристанлиқидинму охшаш җавабни алдуқ.

Даириләр уйғурларниң дәпнә қилиш қаидә-йосунлири вә өрп-адәтлиридә көрүлүп бақмиған бу һадисигә «йәр теҗәш вә муһит асраш» ни баһанә қилған. Қәбрә тешиға мейитниң мусулманлиқини көрситидиған ай-юлтуз бәлгилири, исламий символ яки айәтләрни йезишму чәкләнгән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт