Heptilik xewerler (1-séntebirdin 7-séntebirgiche)

Muxbirimiz irade
2018-09-07
Élxet
Pikir
Share
Print
Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

"Shinjang géziti" Uyghur bölümining 4 xadimi tutqun qilin'ghan

Yéqinda "Shinjang géziti" Uyghur bölümining bash muherriri ilham weli qatarliq 4 Uyghur xadim "Ikki yüzlimichilik" bilen eyiblinip tutqun qilin'ghan.

Muxbirimizning mezkur gézitxana xadimliridin igilishiche, bash muherrir ilham weli 7-ayning axirqi heptisi tutqun qilin'ghan.

Uyghur bölümining herqaysi tarmaq bölüm mudirliridin mirkamil ablimit, memtimin obul we jür'et hajilar 8-ayning 6-küni tutqun qilin'ghan. Ular tutulghanda gézitxanida chong yighin échilip, ishchi-xizmetchilerning aldida qollirigha "Koyza sélinip" méngilghan.

Bu töt neper xadimning tutqun qilinishi 7-ayning 4-küni Uyghur aptonom rayonluq intizam tekshürüsh komitétidin bu gézitxanigha kelgen bir xizmet guruppisining tekshürüshidin kéyin bashlan'ghan iken.

Sédniy shehiride rak muqami yangridi

2-Séntebir küni, awstraliyening sidnéy shehiridiki riwérsayid tiyatir sariyida rak muqami kéchiliki ötküzüldi.

Bu, "On ikki muqam" ning sidnéydiki chong sehnide tunji qétim orundilishi iken. Rak muqamini orundashqa tonulghan Uyghur muzikant shöhret tursun bilen dangliq dapchi tahir iminler bashchiliqidiki bir guruppa Uyghur we awstraliyelik muzikantlar ishtirak qilghan.

Uyghur diyarida nöwette Uyghur medeniyet-sen'iti éghir tehditke yüzlen'gen bir weziyette sehnige élip chiqilghan muqam, meydandiki yüzligen Uyghur we awstraliyelik tamashibinlarni hayajan'gha salghan.

"Sidnéy etigenlik xewerchi géziti" de 3-séntebir küni bu kéchilikni "Erkinlikning muzikidinmu küchlük ipadilinishi yoqtur" dégen jümliler bilen tonushturuldi.

Uyghur élidiki köchmen xitaylar nopusqa tizimlitishqa righbetlendürülmekte

Uyghur aptonom rayonining toqsu nahiyelik partkomi we hökümet buningdin ikki ay ilgiri "Sirttin kelgen nopusni tizimgha aldurushqa righbetlendürüsh charisi" ni élan qilip, xitay köchmen ahalilerni nopusqa aldurushqa ilhamlandurghan.

Uqturushtin melum bolushiche, ichkiridin kelgen xitay köchmen nopuslar parawanliq, dawalinish, olturaq öy, balilirini mektepke bérishte yerliklerge oxshash mu'amile körgendin sirt, ularning ishqa orunlishish, igilik tiklesh ishlirigha we yerlerni höddige élishigha alahide étibar bérilidiken؛ ammiwi mulazimet yaki alahide kesip bilen shughullan'ghuchi xitaylar jismaniy jehettin qoghdash mulazimitige érishidiken.

Yéngibagh yézisida az dégende 7 kishining lagérda ölgenliki ashkarilandi

Xotenning kériye nahiyesi yéngibagh yézisidin terbiyeleshke ekétilgenlerdin az dégende yette neper kishining lagérda jan üzgenliki ashkarilandi. Lagérda ölgen 7 kishining yéshining 31 yash bilen 42 yash arisida ikenliki melum.

Bu 7 kishining ölümi ularning bankigha qerzi bolghanliqi üchün tasadipiy ashkarilinip qaldi. Banka xadimi ular ölgenliki üchün qerzining bikar qilin'ghanliqini éytti.

Yéngibagh yézisi kériye nahiye baziridin 10 kilométir uzaqliqqa jaylashqan, nopusi 10 minggha barmaydighan kichik yézilardin biri. Bu yézidin zadi qanchilik kishining lagérda ikenliki melum emes.

"Xitaydiki térrorluqqa qarshi urush" muhakime yighini

5‏-Séntebir küni, amérika paytexti washin'gtondiki tetqiqat merkezliridin bolghan "Xudson instituti" da "Xitayning térrorluqqa qarshi urushi we shinjangdiki jiddiy weziyet" témisida bir ilmiy muhakime yighini chaqirildi.

Yighinda oxshimighan sahelerdin kelgen alim we mutexessisler Uyghur élidiki atalmish "Térrorluqqa qarshi turush kürishi" ning tégi-tektini muhakime qildi.

Mutexessislerning qarishiche, xitay hökümiti zor küch bilen teshwiq qiliwatqan "Térrorluqqa qarshi jeng" dawringi "Térrorluq" ning xelq'arada birlikke kelgen tebirige zadila mas kelmeydiken.

Xitay hökümitining "Térrorluqqa qarshi urush" sho'ari xelq'araning Uyghurlar mesilisidiki chüshenchisige selbiy tesirlerni körsitiwatqan bolup, xelq'ara jama'etni toghra yétekleshte köpligen xizmetlerni ishlesh zörür iken.

Xitay da'iriliri Uyghur mazarliqlirini qewetlik qilip özgertmektiken

Radiyomizning aqsu sheherlik depne ishlirini bashqurush ponkitidin igilishiche, aqsudiki eng chong musulmanlar qebristanliqi bolghan "Yéngi awat qebristanliqi" da zapas yerlik sétip bérish toxtitilghan, mewjut qebristanliq da'iriside pütün görlükler yer astigha qarap kolinip, 3 qewet qilip yasilishqa bashlighan.

Hazir bu qebristanliqlardiki ilgiri depne qilin'ghan méyitlar yéngidin yasalghan qewetlik mazarliqlargha köchürülmekte iken. Bu heqte biz ürümchidiki musulmanlar qebristanliqidinmu oxshash jawabni alduq.

Da'iriler Uyghurlarning depne qilish qa'ide-yosunliri we örp-adetliride körülüp baqmighan bu hadisige "Yer téjesh we muhit asrash" ni bahane qilghan. Qebre téshigha méyitning musulmanliqini körsitidighan ay-yultuz belgiliri, islamiy simwol yaki ayetlerni yézishmu cheklen'gen.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet