Heptilik xewerler (5-öktebirdin 11-öktebirgiche)

Muxbirimiz eziz
2019-10-11
Élxet
Pikir
Share
Print
Heptilik xewerler (5-öktebirdin 11-öktebirgiche)
Heptilik xewerler (5-öktebirdin 11-öktebirgiche)
Photo: RFA

Amérika hökümiti Uyghurlarni basturushqa chétilghan xitay mu'esselirini qara tizimlikke kirgüzdi

Tramp hökümiti 7-öktebir küni resmiy qarar chiqirip Uyghurlar diyaridiki siyasiy basturush qilmishlirigha chétishliq xitay mu'esseliridin 28 orunni qara tizimlikke kirgüzdi.

Bu qara tizimlikke kirgüzülgen orunlar ichide Uyghurlar diyaridiki jama'et xewpsizliki (j x) idariliri, bir qisim sün'iy eqil shirketliri bolup, bularning amérikadin mehsulat sétiwélishi hemde mehsulat sétishi men'i qilindi.

Shuning bilen birge amérika tashqi ishlar ministirliqi Uyghur diyaridiki zulumgha shérik emeldarlargha wiza cheklimisi qoyghan bolup, bezi mutexessisler buning xitay hökümitige bérilgen "Qattiq agahlandurush" ikenlikini tekitlidi.

Ilham toxti "Saxarof erkinlik mukapati" ning axirqi töt namzatining biri boldi

Ötken hepte yawropa parlaménti xitay türmisidiki Uyghur ziyaliy ilham toxtini 2019-yilliq "Saxarof mukapati" ning axirqi töt namzatining biri qilip tallidi.

Melum bolushiche, ilham toxti buningdin ilgiri birnechche qétim mezkur mukapatqa namzat qilip körsitilgen bolsimu axirqi tallash basquchigha kirmigen iken.

Ilham toxtini mezkur mukapatqa tewsiye qiliwatqan kishiler buninggha yuqiri baha bérip, buning hazirqi weziyette zor ehmiyetke ige ikenlikini bildürdi.

Istanbulning qatnash béketliride peyda bolghan xitayche xetler ghulghula qozghidi

Xitay hökümitining chet'ellerde öz tesirini kéngeytish urunushining bir inkasi yéqindin buyan istanbuldiki qatnash béketliride xitayche xetlerning köplep orun élishida eks etti.

Emma aridin uzun ötmeyla türkiyediki puqrawiy teshkilatlarning bashlamchiliqida ay-yultuzluq kök bayraq resimliri we "Sherqiy türkistan'gha erkinlik" dégendek sho'ar tékistliri xitayche xetlerning üstige köplep chaplandi.

Herqaysi ammiwi teshkilatlarning hemde Uyghurlarning küchlük qarshiliq körsitishi bilen yéqinda qatnash béketliridiki xitayche xetler birdek élip tashlandi.

Chet'el axbaratida Uyghurlar diyari heqqidiki eng yéngi melumatlar zor qiziqish qozghidi

Bu yil séntebirde Uyghurlar diyarida ziyarette bolghan en'gliyelik doktor aspirant xanna burduf yéqinda radiyomiz ziyaritini qobul qilip, özining Uyghurlar diyarida körgenlirini ortaqlashti. Shundaqla xitay da'irilirining "Saqchi döliti" berpa qilishidiki bezi özgiche tedbirliri heqqide melumat berdi.

Amérikadiki dangliq téléwiziye qanalliridin NBC we FOX téléwiziyelirimu Uyghurlar diyaridiki siyasiy weziyet hemde özlirining lagér ziyariti heqqide ishligen höjjetlik filimlerni tarqitip, Uyghur jem'iyitining qandaq qismetlerge duch kéliwatqanliqini janliq süretlep berdi.

Analizchilar bu heqte pikir qilip "Uyghur mesilisining herqaysi axbarat wasitiliride muhim programmilar qatarida orun élishi dunya jama'itige Uyghurlar mesilisini anglitishta zor ijabiy qimmetke ige," dédi.

Ghuljadiki lagér tutqunliri sotsizla qamaqqa höküm qilinmaqta

Uyghur diyaridiki lagér tutqunlirining "Jem'iyet qoynigha qaytip kélishi" heqqide türlük gumanlar otturigha chiqiwatqanda lagérdiki mehbuslarning emeliyette sotsizla qamaq jazalirigha höküm qiliniwatqanliqi melum bolmaqta.

Yéqinda bir qisim anglighuchilirimiz uchur yollap, ghuljadiki lagérgha qamalghan Uyghurlarning héchqandaq sot tertiwidin ötmestinla qamaqqa yolliniwatqanliqini, ulargha hetta qamaq hökümnamisimu bérilmeywatqanliqini inkas qilghan idi. Muxbirimizning ehwal igilishi jeryanida buning rast ikenliki delillendi.

Ghuljadiki "Taksim soda sariyi" ning xojayini enwer tursun yéqinda sotqa chiqqanda kishiler uni "Az sandiki 'teleylik' tutqunlarning biri," dégenliki melum.

Lagérlardiki mejburiy emgek mehsulatliri chégrada tutup qélindi

Uyghur diyaridiki lagér tutqunlirining mejburiy emgekke séliniwatqanliqi heqqide köpligen uchurlarning ashkarilinishigha egiship, amérika hökümiti bu xil emgeklerge chétishliq bir qisim mehsulatlarni chégrada tutup qaldi.

Melum bolushiche, amérikadiki dangliq top sétish zenjirsiman dukanliridin "Kosko" (Costco)shirkiti yéqinda xitaydiki "Teyda" shirkitidin zor türkümde balilar kiyimi sétiwalghan. Emma bu kiyimler amérika chégrasigha kelgende buning xotendiki lagér mehbuslirining emgiki bedilige pütkenliki melum bolghanliqtin, amérika tamozhna da'iriliri bu mallarni tosup qalghan.

Amérikadiki munasiwetlik emgek mutexessisliri bu heqte pikir qilip, bu xil sodining exlaq ölchimi we emgek qanunlirigha xilap ikenlikini bildürdi.

Toluq bet