Һәптилик хәвәрләр (19-өктәбирдин 25-өктәбиргичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-10-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Һәптилик хәвәрләр (19-өктәбирдин 25-өктәбиргичә)
Һәптилик хәвәрләр (19-өктәбирдин 25-өктәбиргичә)
Photo: RFA

Илһам тохти 2019-йиллиқ «сахароф мукапати» ға еришти

Хитай түрмисидики уйғур зиялийси илһам тохтиға 2019-йиллиқ «сахароф мукапати» берилди. Буниң билән илһам тохти явропа иттипақиниң бу мукапатиға еришкән тунҗи уйғур болуп қалди.

24-Өктәбир күни өткүзүлгән мукапат тарқитиш мурасимида явропа иттипақиниң рәиси дейвид сассоли сөз қилип, илһам тохтиниң хитайда туруп көрсәткән шиҗаитигә юқири баһа бәрди.

Мәлум болушичә, «сахароф мукапати» явропа иттипақиниң әң алий кишилик һоқуқ мукапати болуп, бу мукапатниң илһам тохтиға берилиши уйғурлар мәсилисиниң хәлқарада қайси дәриҗидә етирапқа вә қоллашқа игә болуватқанлиқиниң әң җанлиқ инкаси, дәп қаралмақта икән.

Лагер шаһити турсунайниң лагерлар һәққидики гуваһлиқи зор ғулғула қозғиди

Йеқинда лагердин қутулуп чиққан шаһитлардин турсунайниң гуваһлиқ сөзлири лагерлардики қәбиһликләрниң техи мәлум болмиған қараңғу тәрәплирини ашкарилиди.

Турсунайниң баян қилишичә, хитай даирилири лагерға қамалған қиз вә аялларниң пәрзәнтлик болуш иқтидарини зор күч билән йоқатмақта икән. Буниңда мәҗбурий һамилидарлиқтин сақлиниш үзүки селиш, туғмаслиқ оператсийәси қилдуруш, намәлум дора ичкүзүш дегәнләр асаслиқ васитә болмақта икән.

Хитай даирилири изчил лагерларни «кәспий тәрбийәләш мәктипи» дәп келиватқан болуп, турсунайниң гуваһлиқ сөзлири хитай һөкүмитиниң қандақ ялғанчилиқ қиливатқанлиқини йәнә бир қетим паш қилди.

Хитай сақчиниң пичандики лагерда ғалибҗанни уруп өлтүрүвәткәнлики ашкариланди

Йеқинда пичан наһийәсидики бир лагерға қамалған ләмҗинлик уйғур яш ғалибҗанни 2018-йили авғустта бир хитай сақчиниң уруп өлтүрүвәткәнлики һәққидә учур тарқалған иди. Мухбиримизниң әһвал ениқлиши җәрянида буниң раст вәқә икәнлики дәлилләнди.

Мәлум болушичә, ғалибҗанниң җәситини шу күнниң өзидила хитай сақчилар вә кәнт кадирлири йәрликкә қоювәткән һәмдә мейитни ююшқа рухсәт қилмиған.

Нөвәттә һәрқайси җайлардики лагерларда өлүп кетиватқан уйғурларниң сани мөлчәрдикидинму көп болуп, хитай һөкүмитиниң учурларни қаттиқ контрол қилиши сәвәбидин бу һадисиләрдин ташқи дуняға билингәнлири бәкму аз икән.

Уйғур дияридики зор тутқунниң көлими һәққидә йеңи учурлар ашкара болди

Уйғурлар дияридики сиясий бастуруш һәрикитидә лагерға қамалған кишиләрниң сани һәққидә охшимиған пикирләр оттуриға қоюлуп келиватқан иди. Йеқинда мәлум болған бир қисим учурлар бу һәқтики йеңи тәхминләргә орун һазирлимақта.

Мухбиримизниң әһвал ениқлашлири җәрянида қәшқәрниң йеңишәһәр вә пәйзиват наһийәлиридики бир қисим йезиларда аһалиниң йерими лагерға қамалғанлиқи, йәнә келип уларниң көп қисми яшлар икәнлики мәлум болди.

Нөвәттә аһалиниң мутләқ көп қисми лагерға қамалғанлиқтин, ишләпчиқириш әмгики төвәнгә чүшкән кадирлар вә тәтилдики оқуғучиларниң вәзиписи болуп қалмақта икән.

Америка муавин президенти майк пәнс уйғурлар мәсилисидә хитайни қаттиқ әйиблиди

Американиң муавин президенти майк пәнс 24-өктәбир күни вашингтон шәһиридики «вилсон мәркизи» дә сөз қилип, хитай һөкүмитиниң уйғурларни бастуруш һәрикитини қаттиқ әйиблиди.

У йиғин әһлигә уйғурларниң нөвәттики ечинишлиқ әһвалини йәнә бир қетим әслитип, нөвәттә америка һөкүмитиниң бу хил инсанийәткә қарши җинайәт қилмишиға қарита дәсләпки җаза тәдбирлирини елан қилғанлиқини алаһидә тәкитлиди.

Муавин президент майк пәнс өткән йилиму вашингтон шәһиридики әң чоң ақиллар мәркизи болған «худсон мәркизи» дә нутуқ сөзләп хитайниң уйғурларға қаратқан сиясәтлирини кәскин тәнқидлигән иди.

Уйғур районида ишләпчиқирилған тоқумичилиқ мәһсулатлириниң америкаға киришини чәкләш тәләп қилинди

Өткән һәптә 37 хәлқара тәшкилат америка таможна идарисиниң мувәққәт мудири марк морганға мәктуп йезип, уйғурлар диярида ишләпчиқирилған тоқумичилиқ мәһсулатлириниң америка базириға киришини чәкләшни тәләп қилди.

Бирләшмә мәктупта хитайниң уйғурлар диярида лагер тутқунлирини системилиқ болған мәҗбурий әмгәккә селиватқанлиқиға даир муһим дәлилләр барлиқи, америкиға импорт қилиниватқан пахта, тоқумичилиқ, кийим-кечәк мәһсулатлириниң мәҗбурий әмгәк билән ишләпчиқириливатқанлиқи тәкитләнгән.

Хитай һөкүмити йеқиндин буян лагер тутқунлириниң «мутләқ көп қисминиң җәмийәт қойниға қайтип кәлгәнлики» ни тәкитләватқан болуп, мәҗбурий әмгәк мәсилисиниң паш болуши хәлқарада җиддий инкас қозғиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт