Heptilik xewerler (7-dékabirdin 13-dékabirghiche)

Muxbirimiz eziz
2019-12-13
Élxet
Pikir
Share
Print
Heptilik xewerler (7-dékabirdin 13-dékabirghiche)
Heptilik xewerler (7-dékabirdin 13-dékabirghiche)
Photo: RFA

Lagérlargha da'ir mexpiy höjjetlerning bezi tepsilatliri delillendi

Yéqinda xelq'aragha ashkarilan'ghan lagérlar heqqidiki bir yürüsh xizmet höjjetliri ghayet zor ghulghuligha seweb bolghan idi.

Shu höjjetlerning biride bashqilarni shehwaniy filimlarni körmeslikke dewet qilghan bireylenning "Diniy esebiylikke qutratquluq qilish" bilen eyiblinip, on yilliq qamaqqa höküm qilin'ghanliqi éytilghan. Muxbirimizning bu heqtiki ehwal éniqlishi jeryanida bu ehwalning rastliqi delillendi.

Xitay hökümiti xelq'araning Uyghurlar heqqidiki keskin so'allirigha qarita izchil özlirining "Térrorluq we esebiylikke qarshi turush" bilen meshghul boluwatqanliqini bahane qilip kelgen idi. Bu qétimqi ehwal xitay hökümitining bu bayanlirining esli mahiyitini yene bir qétim körsitip berdi.

Amérika dölet mejliside Uyghurlargha da'ir bir qatar muhakime yighinliri ötküzüldi

Xitay hökümitining Uyghur diyaridiki siyasiy basturush qilmishining hazirqi ehwaligha qarap chiqish üchün amérika dölet mejliside bir qatar guwahliq bérish we muhakime yighinliri échildi.

Xitayning siyasiy we diniy heq hoquqlarni qandaq depsende qilishi heqqidiki guwahliq bérish yighinida mutexessisler amérika hökümitining téximu küchlük bir herikette bolushi lazimliqini alahide tekitlidi.

Uyghur diyaridiki lagér mehbuslirining mejburiy emgekke sélinishi témisidiki guwahliq bérish yighinida mutexessisler xitay hökümitining "Ishqa orunlashturush" namida lagér tutqunlirini heqsiz emgekke séliwatqanliqini alahide tekitlep, bu xil emgek bedilige pütüp chiqqan mehsulatlarni gherb dunyasining bayqut qilishi lazimliqini bildürdi.

Munewwer tursun xanim dunyagha Uyghur ayallirining ahu-zarini yetküzdi

Uyghur diyaridiki milyonlighan lagér tutqunlirining biri bolghan munewwer tursun xanim yéqinda "Nyu-york waqti géziti" ning muxbirining yüzturane ziyaritini qobul qildi.

U bu asasta yézip chiqqan tepsiliy xewerde béjirim halda lagérgha élip kétilgen munewwer xanimning éghir késel halette chiqqanliqi shundaqla u shahit bolghan lagérlardiki qiyin-qistaq we jinsiy xorluq qilmishliri toluq yer aldi.

Munewwer xanimning oghli firqet jewdet bu heqte söz qilip, apisining ölüm tehditlirige qarimay bu söhbetni ashkarilashni qarar qilghanliqini, chünki hazirqidek zulum hemmila yerge kéngiyiwatqanda dawamliq süküt qilishning hamaqetlik bolidighanliqini bildürdi.

Shöhret zakirning lagérlar heqqidiki bayanati zor ghulghula qozghidi

Xelq'ara jama'etning lagérlar heqqidiki tenqidi barghanséri yuqiri pellige chiqiwatqanda Uyghur aptonom rayonluq hökümetning re'isi shöhret zakir 9-dékabir küni béyjingda échilghan muxbirlarni kütüwélish yighinida yene bir qétim lagérlarni aqlidi.

U sözide nuqtiliq qilip atalmish "Kespiy terbiyelesh mektepliri" diki "Kursant" larning oqush püttürüp öylirige qaytqanliqni tekitlep, "Amérika bashliq gherb döletliri hökümitimizge töhmet chaplashtin toxtimaywatidu," dégen.

Muhajirettiki Uyghurlar shöhret zakirning éytqanlirining yalghan ikenlikini tekitlep, hazirghiche öz tughqanlirining hélihem lagérda ikenlikini bildürdi.

Amérika dölet mejlisining 48 neper ezasi Uyghurlar heqqide aq saraygha birleshme mektup yollidi

Amérika kéngesh we awam palatasining 48 neper ezasi aqsaraygha birleshme mektup yézip, xitay hökümitining Uyghur diyarida keng kölemlik tutqun we mejburiy emgekni ijra qilishigha küchlük inkas qayturushini telep qilghan.

Bu mektupta "Amérika hazir shinjangda körülüwatqan insaniyetke qarshi jinayetlerge taqabil turushta heriketke ötmise, bu bizning tariximizdiki bir chong dagh bolup qalghusi" dep körsitildi.

12‏-Dékabir küni yézilghan mezkur mektup "Uyghur kishilik hoquq qanun layihesi" kéngesh palatasida awazgha qoyulushini kütüp turghan mezgilde yézilghan bolup, téximu köp palata ezalirini bu sepke qoshulushqa dewet qilmaqta iken.

Xitayning qishliq olimpik musabiqisige sahibxana bolushi keskin tenqidlenmekte

Xitay hökümitining 2022-yilidiki qishliq olimpik yighinini ötküzmekchi bolushi yéqindin buyan barghanséri köp sahening tenqidige duch kélishke bashlidi. Bolupmu milyonlighan Uyghurni lagérgha qamiwalghan bir hökümetning tinchliq we hemkarliqning simwoli bolghan olimpik musabiqisige sahibxaniliq qilishi "Olimpik rohigha xilapliq qilish" dep eyiblendi.

Amérika kéngesh palatasining bir qisim ezaliri xelq'ara olimpik komitétigha birleshme ochuq xet yézip, ulardin béyjing shehirige bérilgen olimpik musabiqisi ötküzüsh hoquqini bikar qilishini telep qildi.

Yene bir qisim obzorchilar bolsa xitayning olimpik musabiqisi ötküzüshini 1936-yili natsistlar gérmaniyesining olimpik musabiqisi ötküzüshi hemde arqidinla yehudiylarni qirghin qilishi bilen sélishturdi.

Toluq bet